III KRS 10/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy orzekł, że okres asesury nie wlicza się do wymaganego stażu pracy sędziego do awansu poziomego na podstawie art. 63a Prawa o ustroju sądów powszechnych.
Skarżąca Halina S. odwołała się od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, która odmówiła jej powołania na stanowisko sędziego sądu okręgowego w drodze awansu poziomego. Podstawą odmowy było uznanie, że okres asesury nie wlicza się do wymaganego 15-letniego stażu służby na stanowisku sędziego sądu rejonowego. Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, stwierdzając, że terminologia "pełnienie służby" w kontekście awansu jest odmienna od terminologii dotyczącej doliczania okresu asesury do stażu pracy dla celów wynagrodzenia.
Sprawa dotyczyła odwołania Haliny S. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Sądzie Rejonowym. Skarżąca domagała się powołania na stanowisko sędziego sądu okręgowego w drodze awansu poziomego na podstawie art. 63a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, który wymagał co najmniej piętnastu lat służby na stanowisku sędziego sądu rejonowego. Halina S. pełniła służbę jako sędzia sądu rejonowego od 31 maja 1994 r., jednak wskazywała, że od 16 listopada 1992 r. wykonywała obowiązki sędziego jako asesor, a wcześniej pracowała jako radca prawny. KRS uznała, że okres asesury nie podlega wliczeniu do stażu wymaganego do awansu. Sąd Najwyższy, rozpoznając odwołanie, skupił się na wykładni art. 63a Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sąd podkreślił, że ustawodawca używa odmiennej terminologii dla celów wynagrodzenia (gdzie okres asesury może być doliczany) i dla celów awansu poziomego (gdzie wymagane jest "pełnienie służby" na stanowisku sędziego). Sąd uznał, że pojęcie "pełnienie służby" akcentuje formalny element wykonywania zawodu sędziego od momentu powołania na to stanowisko, a okres asesury stanowił okres przejściowy i szkoleniowy. W związku z tym, Sąd Najwyższy oddalił odwołanie, podzielając stanowisko KRS.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, okres asesury nie podlega zaliczeniu do okresu pełnienia służby na stanowisku sędziego sądu rejonowego wymaganego do uzyskania awansu poziomego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił terminologię "pełnienie służby" na stanowisku sędziego (wymagane do awansu) od okresu "powierzenia pełnienia czynności sędziowskich" jako asesora (który może być doliczany do stażu pracy dla celów wynagrodzenia). Okres asesury jest traktowany jako okres przejściowy i szkoleniowy, a nie formalne pełnienie służby sędziowskiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie odwołania
Strona wygrywająca
Krajowa Rada Sądownictwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Halina S. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
Przepisy (4)
Główne
u.s.p. art. 63a
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa warunki awansu poziomego sędziego, wymagając co najmniej piętnastu lat służby na danym stanowisku. Sąd uznał, że "pełnienie służby" oznacza formalne zajmowanie stanowiska sędziego po nominacji, a nie okres asesury.
Pomocnicze
u.s.p. art. 91a § § 4
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
W brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r., przepis ten stanowił, że do okresu pracy na stanowisku sędziego dolicza się okres powierzenia pełnienia czynności sędziowskich na stanowisku asesora. Sąd Najwyższy uznał, że ta regulacja dotyczy celów wynagrodzeniowych i nie może być automatycznie przenoszona na grunt przepisów o awansie.
u.KRS art. 2 § ust. 1 pkt 2 i 3
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Zarzuty naruszenia tych przepisów przez KRS zostały oddalone, ponieważ Sąd Najwyższy nie mógł oceniać zgodności z prawem okoliczności związanych z powołaniem skarżącej na stanowisko sędziego przed 31 maja 1994 r.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą art. 20 § § 20
Zarzuty naruszenia tego rozporządzenia przez KRS zostały oddalone z tych samych powodów co naruszenie ustawy o KRS.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Okres asesury powinien być wliczany do stażu wymaganego do awansu poziomego sędziego. Naruszenie przepisów ustawy o KRS i rozporządzenia o postępowaniu przed Radą przez KRS.
Godne uwagi sformułowania
Okres asesury nie podlegał zaliczeniu do okresu pełnienia służby na stanowisku sędziego sądu rejonowego wymaganego do uzyskania awansu. Pozycja "pełnić służbę" wyraźnie akcentuje formalny element w postaci wykonywania zawodu sędziego od momentu powołania na to stanowisko. Okres asesury stanowi okres przejściowy ostatecznego przygotowania do pełnienia funkcji sędziego.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Małgorzata Gersdorf
sprawozdawca
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"pełnienie służby\" na stanowisku sędziego w kontekście awansu poziomego oraz rozróżnienie tej instytucji od doliczania okresu asesury do stażu pracy dla celów wynagrodzenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej regulacji awansu poziomego sędziów w oparciu o przepisy obowiązujące w określonym czasie. Może mieć mniejsze znaczenie po zmianach legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem urzędniczym i ustrojem sądów, ponieważ wyjaśnia niuanse dotyczące awansu zawodowego sędziów i interpretacji przepisów.
“Czy okres asesury liczy się do awansu sędziego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 15 lipca 2009 r. III KRS 10/09 Okres asesury nie podlegał zaliczeniu do okresu pełnienia służby na sta- nowisku sędziego sądu rejonowego wymaganego do uzyskania awansu na podstawie art. 63a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski, Sędziowie SN: Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca), Andrzej Wróbel. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2009 r. sprawy z odwołania Haliny S. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] z dnia 12 grudnia 2008 r., w sprawie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu sę- dziego Sądu Okręgowego w Sądzie Rejonowym, o d d a l i ł odwołanie. U z a s a d n i e n i e Skarżąca Halina S. domagała się w swym wniosku z dnia 1 lipca 2008 r. po- wołania jej do pełnienia urzędu sędziego sądu okręgowego w sądzie rejonowym na podstawie art. 63a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów po- wszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Przepis ten umożliwia skorzystanie z drogi tzw. awansu poziomego sędziemu, który pełnił służbę na zajmowanym stano- wisku co najmniej piętnaście lat i po osiągnięciu drugiej stawki awansowej wynagro- dzenia zasadniczego nie był ukarany karą dyscyplinarną, ani nie otrzymał wytknięcia uchybienia, o którym mowa w art. 40, ani nie miał zwróconej uwagi w trybie określo- nym w art. 37 § 4. Skarżąca pełniła służbę na stanowisku sędziego sądu rejonowego od dnia 31 maja 1994 r. Wskazywała jednak, że od dnia 16 listopada 1992 r. wykonywała obo- wiązki sędziego jako asesor sądu rejonowego, a wcześniej - od 1 lipca 1979 r. do dnia 15 listopada 1992 r. wykonywała zawód radcy prawnego. Z uwagi na przyjętą 2 zasadę w ówczesnym okręgu Sądu w W., mimo praktyki jako radca prawny, jak wskazuje skarżąca, nie mogła zostać bezpośrednio powołana na stanowisko sędzie- go. W zaskarżonej uchwale Krajowa Rada Sądownictwa wypowiadając się w przedmiocie wniosku o powołanie skarżącej do pełnienia urzędu sędziego sądu okręgowego w sądzie rejonowym stwierdziła, że okres asesury nie podlega wliczeniu do okresu zajmowania stanowiska sędziego na potrzeby awansu. Odwołaniem z dnia 18 marca 2009 r. skarżąca zaskarżyła uchwałę Krajowej Rady Sądownictwa [...] z dnia 12 grudnia 2008 r. w sprawie nieprzedstawienia wnio- sku sędziego Sądu Rejonowego dla W.-Ś. Haliny S. o powołanie do pełnienia urzędu sędziego sądu okręgowego w sądzie rejonowym. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) w związku z § 20 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 219, poz. 1623), polegające na przyjęciu stano- wiska, że skarżąca nie spełnia wymagania określonego w art. 63a u.s.p. w brzmieniu obowiązującym na dzień 1 lipca 2008 r. wskutek niedostatecznego wyjaśnienia i roz- ważenia wszystkich okoliczności sprawy wskazanych w treści wniosku, co miało istotny wpływ na treść uchwały, a także błędną wykładnię tego ostatniego przepisu polegającą na przyjęciu, że do okresu pełnienia służby na danym stanowisku nie wli- cza się okresu asesury. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Odwołanie nie znajduje uzasadnionych podstaw. Skarżąca wiąże w swej skardze dwa zagadnienia, spośród których jedynie jedno może stanowić przedmiot rozstrzygania Sądu Najwyższego w chwili obecnej. Składają się na nie zarzut wadli- wego postępowania względem skarżącej w związku z powołaniem jej na stanowisko sędziego przed 31 maja 1994 r. (nieuwzględnienie praktyki jako radcy prawnego) oraz problem wykładni pojęcia „pełnienie służby” w rozumieniu art. 63a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.). 3 Sąd Najwyższy w chwili obecnej może jedynie rozpatrywać drugi z przedsta- wionych zarzutów. Okoliczności, które wiązały się z powołaniem skarżącej na stano- wisko sędziego oraz zgodność z prawem żądania odbycia asesury mimo dyspono- wania uprawnieniami radcy prawnego na potrzeby powołania na stanowisko w 1992 czy 1994 r. pozostają poza kognicją Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy bierze za- tem pod uwagę jedynie fakt, że okoliczności te miały miejsce, natomiast nie może poddawać ocenie ich zgodności z prawem. W związku z powyższym nie ma podstaw do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez Krajową Radę Sądownictwa w zakresie przebiegu zatrudnienia skarżącej. Z tego też względu nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia regulacji ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz rozporządzenia Prezydenta RP w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępo- wania przed Radą. Przedmiotem oceny prawnej może być zatem jedynie wykładnia art. 63a u.s.p. i określenie, czy czas asesury w sądzie rejonowym należy wliczać do okresu pełnie- nia służby w rozumieniu tego przepisu. W skardze swej skarżąca przedstawia argu- mentację porównawczą dotyczącą warunków wynagradzania sędziego wskazując, że zgodnie z art. 91a § 4 u.s.p. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych do okresu pracy na sta- nowisku sędziego dolicza się okres powierzenia pełnienia czynności sędziowskich na stanowisku asesora sądowego. W ocenie Sądu Najwyższego wnioski wyprowadzone z tak dokonanego po- równania nie są uprawnione. Przede wszystkim ustawodawca posługuje się w obu przypadkach odmienną terminologią. Na potrzeby wynagrodzenia za pracę mówi się o doliczaniu okresu powierzenia pełnienia czynności sędziowskich jako asesora do okresu pracy na stanowisku sędziego. Natomiast dla potrzeb awansowych ustawo- dawca w art. 63a u.s.p. posłużył się pojęciem „pełnił służbę na danym stanowisku”. Nie sposób zatem automatycznie zrównywać obu tych konstrukcji prawnych. Po- nadto pojęcie „pełnić służbę” wyraźnie akcentuje formalny element w postaci wyko- nywania zawodu sędziego od momentu powołania na to stanowisko. Na potrzeby regulacji wynagrodzeniowych okres wykonywania czynności jako asesora sądowego nazywany jest okresem „powierzenia pełnienia funkcji”. Nie występuje zatem for- malny element sprawowania wymiaru sprawiedliwości jako sędziego w pełnopraw- nym znaczeniu. Rozróżnienie to ma także wymiar materialny. Okres wykonywania 4 asesury stanowi okres przejściowy ostatecznego przygotowania do pełnienia funkcji sędziego. Stanowi zatem swoisty okres ostatecznego szkolenia kandydata na sę- dziego. Dopiero po jego zakończeniu i uzyskaniu nominacji rozpoczyna się pełnienie służby sędziego. Awans zawodowy (poziomy czy pionowy) stanowi formę, w której doceniony zostaje czas sprawowania funkcji sędziego i prezentowanych w tym cza- sie umiejętności, a nie okres szkolenia - nawet w tak zaawansowanej formie jak ase- sura. Wreszcie dla potrzeb określenia warunków wynagradzania za pracę zrównanie okresu „powierzenia pełnienia funkcji” na stanowisku asesora następuje w formie wyraźnego ustawowego uregulowania, stwarzającego swoistą fikcję prawną w za- kresie stażu pracy. Natomiast podobną fikcją nie posłużył się ustawodawca w regu- lacji art. 63a u.s.p. Nie uprawnia to zatem do rozciągania pojęcia „pełnienia służby” na jakiekolwiek inne okresy poza okresem przypadającym po uzyskaniu nominacji sędziowskiej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI