III KRS 1/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił uchwałę KRS odmawiającą sędziemu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po 65. roku życia z powodu naruszenia jego prawa do obrony.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę sędziego Andrzeja S., któremu Krajowa Rada Sądownictwa odmówiła zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 65 lat. Odwołanie sędziego dotyczyło negatywnej opinii Kolegium Sądu Okręgowego, która opierała się na rzekomo dużej liczbie uchylonych wyroków i wątpliwym postępowaniu poza służbą. Sąd Najwyższy uchylił uchwałę KRS, wskazując na naruszenie procedury, gdyż sędzia nie miał możliwości zapoznania się z opiniami i ustosunkowania się do nich.
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę z odwołania sędziego Andrzeja S. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa (KRS) z dnia 15 października 2003 r., która odmówiła mu zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po ukończeniu 65 roku życia. Uzasadnienie KRS opierało się na negatywnej opinii Kolegium Sądu Okręgowego w K., wskazującej na dużą liczbę uchylonych wyroków, przeciętny poziom załatwień oraz wątpliwości co do postępowania sędziego poza służbą. Sędzia Andrzej S. w swoim odwołaniu podważył tę opinię, wskazując na brak dokumentów przemawiających przeciwko niemu w aktach osobowych i kwestionując sposób przedstawienia zarzutów. Sąd Najwyższy, analizując przepisy rozporządzenia w sprawie trybu działania KRS, stwierdził naruszenie procedury. Sędzia nie został powiadomiony o miejscu i terminie posiedzeń organów KRS ani Kolegium Sądu Okręgowego, gdzie przedstawiono ustne, niekorzystne dla niego oceny. W konsekwencji, sędzia nie miał możliwości zapoznania się z opiniami i ustosunkowania się do nich, co stanowiło istotne naruszenie jego prawa do obrony. Z tego powodu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżoną uchwałę KRS i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia ma prawo zapoznać się z opiniami i ustosunkować się do nich, zwłaszcza gdy są dla niego niekorzystne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepisy rozporządzenia w sprawie trybu działania KRS wymagają zapewnienia uczestnikowi postępowania możliwości zapoznania się z materiałami sprawy i ustosunkowania się do nich, co jest fundamentalnym elementem prawa do obrony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Andrzej S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrzej S. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Krajowa Rada Sądownictwa | instytucja | organ |
Przepisy (7)
Główne
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed Radą § § 14 pkt 4
Sprawy indywidualne, w tym dotyczące wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego po ukończeniu 65 roku życia, należą do kompetencji KRS.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed Radą § § 17 ust. 1
Sprawy te są przygotowywane na posiedzenia plenarne w zespołach.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed Radą § § 18 ust. 2
Zespół ocenia, czy materiały są wystarczające, i w razie braków zarządza ich uzupełnienie.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed Radą § § 19 ust. 1
Przewodniczący może zaprosić uczestnika postępowania lub inne osoby celem rozmowy.
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed Radą § § 20 ust. 1
Rada podejmuje uchwały po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania.
Pomocnicze
u. KRS art. 2 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa
p.u.s.p. art. 69 § § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie procedury przez KRS poprzez brak umożliwienia sędziemu zapoznania się z opiniami i ustosunkowania się do nich. Naruszenie prawa do obrony sędziego.
Odrzucone argumenty
Ocena pracy orzeczniczej sędziego jako budzącej zastrzeżenia. Wątpliwości co do postępowania sędziego poza służbą.
Godne uwagi sformułowania
należy umożliwić zainteresowanemu sędziemu ustosunkowanie się do opinii sformułowanych w tej sprawie, zwłaszcza gdy są dla niego niekorzystne nie został powiadomiony o miejscu i terminie posiedzeń właściwych organów (gremiów) procedujących w tej sprawie nie miał możliwości zapoznania się ze sformułowanymi w jego sprawie opiniami, a tym samym nie miał on możliwości ustosunkowania się do nich
Skład orzekający
Andrzej Wasilewski
przewodniczący-sprawozdawca
Katarzyna Gonera
członek
Jerzy Kwaśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowań przed KRS dotyczących sędziów, prawo do obrony w postępowaniach administracyjnych, wymogi formalne przy ocenie pracy sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania przed KRS w sprawie sędziów, ale zasady proceduralne mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są procedury i prawo do obrony nawet w postępowaniach dotyczących sędziów, a także jak można podważyć negatywne opinie, jeśli nie są poparte dowodami i nie dają możliwości reakcji.
“Czy sędzia po 65. roku życia może stracić stanowisko przez "ustne" opinie? Sąd Najwyższy stawia sprawę jasno.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyWyrok z dnia 7 kwietnia 2004 r. III KRS 1/04 W toku postępowania w sprawie z wniosku o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po ukończeniu 65 roku życia należy umożli- wić zainteresowanemu sędziemu ustosunkowanie się do opinii sformułowa- nych w tej sprawie, zwłaszcza gdy są dla niego niekorzystne (§ 14 pkt 4, § 17 ust. 1, § 18 ust. 2, § 19 ust. 1 i § 20 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypo- spolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu dzia- łania Krajowej Rady Sądownictwa i postępowania przed Radą, Dz.U. Nr 152, poz. 1725). Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Katarzyna Gonera, Jerzy Kwaśniewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2004 r. sprawy z odwołania Andrzeja S. od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 15 października 2003 r. [...], w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, u c h y l i ł zaskarżoną uchwałę i przekazał sprawę Krajowej Radzie Sądow- nictwa do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą [...] z dnia 15 października 2003 r., pod- jętą na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. Nr 100, poz. 1082 ze zm.) oraz art. 69 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. Nr 98, poz. 1070 ze zm.), postanowiła nie wyrazić zgody na zajmowanie stanowiska sędziego przez An- drzeja S. - sędziego Sądu Rejonowego w J. po ukończeniu przezeń 65 roku życia. W uzasadnieniu tej uchwały Krajowa Rada Sądownictwa stwierdziła w szczególności, że: „jak wynika z negatywnej opinii Kolegium Sądu Okręgowego w K. ocena dotych- 2 czasowej pracy sędziego Andrzeja S. budzi zastrzeżenia (ma dużą liczbę wyroków uchylonych, ilość załatwień pozostaje na przeciętnym poziomie). Również wątpliwo- ści budzi postępowanie sędziego Andrzeja S. poza służbą na co wskazano w stano- wisku Kolegium Sądu Okręgowego w K.” W odwołaniu od powyższej uchwały Krajowej Rady Sądownictwa [...] z dnia 15 października 2003 r. sędzia Andrzej S. wniósł „o jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.” W uzasadnieniu odwołania sędzia Andrzej S.: W kwestii oceny Kolegium Sądu Okręgowego w K. dotyczącej jego dotych- czasowej pracy orzeczniczej stwierdził, iż: „z analizy moich akt osobowych, z którymi to zapoznałem się w dniu 17 grudnia 2003 r. w Sądzie Okręgowym w K., wynikają wnioski odmienne” - wskazując na to, że: „w dziale akt osobowych ‘opinie’ (dział ostatni) znajduje się siedem opinii (...). Z opinii na [...] akt osobowych wynika, iż przechodząc z okręgu Sądu Wojewódzkiego w P. do okręgu Sądu Wojewódzkiego w K. posiadałem wśród sędziów najwyższy wskaźnik stabilności orzecznictwa w okręgu p. Od 1986 r. (data ostatniej o mnie opinii) do momentu rozpoznania przez Kolegium Sądu Okręgowego w K. mojego wniosku o przedłużenie służby w moich aktach oso- bowych nie ma dokumentów przemawiających przeciwko mnie. Negatywna opinia ‘pojawiła się’ po następnych 18 latach pracy i to dopiero podczas posiedzenia Kole- gium Sądu Okręgowego w K. w dniu 26 sierpnia 2003 r. Tę negatywną opinię o mnie przedstawiły ustnie do protokołu: wizytator do spraw karnych SSO (...) i prezes Sądu Rejonowego w J. (...). Dodatkowo prezes (...) przedstawiła treść moich zeznań zło- żonych w charakterze świadka w sprawie [...] SR w J. - na podstawie których Kole- gium orzekło, że budzi wątpliwości moje postępowanie poza służbą ‘czego dowodem jest utrzymywanie bardzo bliskich kontaktów z osobą, która niedawno była pocią- gnięta do odpowiedzialności przez Sąd dla Nieletnich w J.’ (...). W związku z tak po- stawionymi zarzutami pozwalam sobie na podważenie stanowiska Kolegium.” [...] Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego trybu działania Krajowej Rady Sądownictwa oraz postępowania przed Radą (Dz.U. Nr 152, poz. 1725), należące do kompetencji tej Rady sprawy indywidualne, w tym sprawy dotyczące wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego, który ukończył 65 rok życia 3 (§ 14 pkt 4 tego rozporządzenia): „są przygotowywane na posiedzenia plenarne w zespołach w składzie 3-5 członków Rady wyznaczanych przez Przewodniczącego (...)” (§ 17 ust. 1 zdanie pierwsze - tego rozporządzenia), przy czym: „zespół ocenia w pierwszej kolejności, czy materiały sprawy są wystarczające do zajęcia stanowiska i w razie stwierdzenia braków przedstawia sprawę Przewodniczącemu celem zarzą- dzenia ich uzupełnienia. (...)” (§ 18 ust. 2 zdanie pierwsze - tego rozporządzenia), natomiast: „w uzasadnionych przypadkach, na wniosek zespołu lub z własnej inicja- tywy, Przewodniczący zaprasza, celem odbycia rozmowy w siedzibie Rady, uczest- nika postępowania, prezesa właściwego sądu, sędziego wizytatora lub innego sę- dziego.” (§ 19 ust. 1 tego rozporządzenia), a w każdym wypadku: „w sprawach in- dywidualnych Rada podejmuje uchwały po wszechstronnym rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy na podstawie udostępnionej dokumentacji oraz wyjaśnień uczestników postępowania. (...)”(§ 20 ust. 1 zdanie pierwsze - tego rozporządzenia). Wynika stąd w szczególności, że w toku postępowania prowadzonego w sprawie załatwienia złożonego przez sędziego wniosku o wyrażenie zgody na dalsze zajmo- wanie przez niego stanowiska sędziego po ukończeniu 65 roku życia należy stwo- rzyć zainteresowanemu sędziemu możliwość zapoznania się ze sformułowanymi w jego sprawie opiniami, aby mógł się on do nich ustosunkować, zwłaszcza w sytuacji, gdy opinie te nie są dla niego korzystne. Tymczasem, w niniejszej sprawie sędzia Andrzej S. na poszczególnych eta- pach postępowania zmierzającego do rozpoznania przedstawionego przezeń wnio- sku o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego po ukończeniu 65 roku życia nie został powiadomiony o miejscu i terminie posiedzeń właściwych organów (gremiów) procedujących w tej sprawie, a w szczególności nie został on powiadomiony: a) ani o miejscu i terminie posiedzenia Kolegium Sądu Okręgowego w K., w czasie którego przedstawione zostały przez wizytatora do spraw karnych Sądu Okręgowego w K. oraz przez prezes Sądu Rejonowego w J. ustne (do proto- kołu) - ogólnie sformułowane, a przy tym lakoniczne i nieprzychylne mu zarazem oceny, dotyczące nie tylko jego pracy zawodowej, lecz także jego postępowania poza służbą oraz zaopiniowany został jego wniosek o przedłużenie służby na sta- nowisku sędziego; b) ani o miejscu i terminie posiedzenia Zespołu Członków Krajo- wej Rady Sądownictwa powołanego do dokonania oceny i przygotowania materiałów tej sprawy na posiedzenia plenarne Krajowej Rady Sądownictwa; c) ani też o miejscu i terminie posiedzenia plenarnego Krajowej Rady Sądownictwa odbytego w dniu 15 4 października 2003 r., na którym Krajowa Rada Sądownictwa podjęła zaskarżoną przez sędziego uchwałę [...] w sprawie odmowy wyrażenia zgody na dalsze zajmo- wanie stanowiska sędziego Sądu Rejonowego w J. przez sędziego Andrzeja S. Tym samym, w toku całego postępowania prowadzonego w sprawie załatwienia złożone- go przez sędziego Andrzeja S. wniosku o wyrażenie zgody na dalsze zajmowanie przez niego stanowiska sędziego w Sądzie Rejonowym w J. po ukończeniu 65 roku życia nie miał on możliwości zapoznania się ze sformułowanymi w jego sprawie opi- niami, a tym samym nie miał on możliwości ustosunkowania się do nich poprzez zło- żenie ewentualnych wyjaśnień i to pomimo, że niekorzystne dla niego opinie sfor- mułowane zostały w sposób ogólny, bez wskazania na konkretne okoliczności fak- tyczne lub dowody, które stanowiłyby ich uzasadnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. ========================================
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI