III KP 992/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Wrocławiu, rozpoznając zażalenie M. S. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Środzie Śląskiej o odmowie wszczęcia śledztwa, uwzględnił to zażalenie. Sprawa dotyczyła podejrzenia przywłaszczenia dochodów z użytkowania działki rolnej przez A. K. w okresie od lutego 2006 r. do lutego 2011 r., na szkodę L. i M. S., w kwocie nie niższej niż 366.882,72 zł, co stanowiło czyn z art. 284 § 1 k.k. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzony M. S. zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.k., niezbadanie istotnych okoliczności, błąd w ustaleniach faktycznych i sprzeczność z dokumentacją. Sąd Okręgowy podzielił argumentację skarżącego, wskazując, że prokurator odmówił wszczęcia śledztwa bez przeprowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych. Sąd podkreślił, że lakoniczne uzasadnienie postanowienia błędnie sugeruje, iż ponoszenie nakładów na nieruchomość zwalnia od odpowiedzialności za przywłaszczenie, a także że ponoszenie nakładów nie uprawnia do legalnego pobierania pożytków. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy pomiędzy właścicielami nieruchomości a A. K. doszło do zawarcia umowy użyczenia gruntu rolnego oraz czy A. K. posiadał tytuł prawny do pobierania pożytków. Sąd zwrócił uwagę, że umowa użyczenia jest umową realną, wymagającą wydania rzeczy, a pokrzywdzony kategorycznie zaprzeczył zawarciu takiej umowy. Sąd uznał odmowę wszczęcia postępowania za przedwczesną i nakazał prokuratorowi przeprowadzenie dowodów, w tym przesłuchanie świadków i A. K., w celu ustalenia podstaw prawnych i faktycznych użytkowania nieruchomości oraz pobierania z niej pożytków, a także sprawdzenie dokumentacji regulującej stosunki prawne stron. Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności możliwe będzie prawidłowe ustalenie, czy doszło do popełnienia przestępstwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaNiezbędność przeprowadzenia czynności dowodowych przed odmową wszczęcia śledztwa w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu, rozróżnienie umowy użyczenia od umowy o pobieranie pożytków.
Dotyczy specyficznej sytuacji przywłaszczenia dochodów z nieruchomości rolnej i procedury karnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak przeprowadzenia czynności dowodowych przez prokuratora uzasadnia odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przywłaszczenia dochodów z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa wszczęcia śledztwa bez przeprowadzenia czynności dowodowych jest przedwczesna i niezasadna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prokurator nie może odmówić wszczęcia śledztwa bez uprzedniego przeprowadzenia podstawowych czynności dowodowych, które pozwoliłyby na ustalenie, czy istnieją znamiona czynu zabronionego. Kluczowe jest ustalenie tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości i pobierania z niej pożytków.
Czy ponoszenie nakładów na nieruchomość zwalnia osobę niebędącą właścicielem od odpowiedzialności za przywłaszczenie dochodów z tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponoszenie nakładów nie zwalnia od odpowiedzialności za przywłaszczenie dochodów, a samo w sobie nie uprawnia do ich pobierania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że fakt ponoszenia nakładów na nieruchomość nie jest równoznaczny z posiadaniem tytułu prawnego do jej użytkowania i pobierania pożytków, co jest kluczowe dla oceny znamion przestępstwa przywłaszczenia.
Czy umowa użyczenia nieruchomości uprawnia biorącego do pobierania z niej pożytków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa użyczenia sama w sobie nie uprawnia do pobierania pożytków z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił umowę użyczenia od umowy o bezpłatne korzystanie z rzeczy i pobieranie z niej pożytków, wskazując, że kwestia pobierania pożytków musi być regulowana odrębną umową.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokuratura Rejonowa w Środzie Śląskiej | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| A. K. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| L. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| M. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
k.k. art. 284 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 329 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 329 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 330 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 10
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 16
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 710
Kodeks cywilny
Umowa użyczenia jest umową realną, nie konsensualną - dla jej zawarcia konieczne jest wydanie rzeczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa bez przeprowadzenia czynności dowodowych. • Nie ustalono, czy istniała umowa użyczenia gruntu. • Nie ustalono, czy A. K. miał tytuł prawny do pobierania pożytków z nieruchomości. • Umowa użyczenia nie uprawnia do pobierania pożytków.
Godne uwagi sformułowania
lakoniczne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia błędnie wskazuje, że ponoszenie nakładów na przywłaszczoną część nieruchomości zwalnia osobę nie będącą właścicielem od wszelkiej odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa przywłaszczenia. • nie do zaakceptowania pozostaje stanowisko rzecznika oskarżenia publicznego jakoby ponoszenie nakładów na przywłaszczoną nieruchomość pozwalało naruszającemu na uzyskiwanie legalnych pożytków z takiej nieruchomości. • Prokurator nie wyjaśnił najistotniejszej okoliczności w przedmiotowej sprawie a mianowicie czy pomiędzy właścicielem spornej nieruchomości a A. K. doszło do zawarcia umowy użyczenia przedmiotowego gruntu rolnego, jak również czy A. K. posiadał tytuł prawny do pobierania pożytków z tej części nieruchomości, w której nie był jej właścicielem. • umowa użyczenia to umowa realna - nie konsensualna - dla jej zawarcia konieczne jest bowiem, oprócz złożenia oświadczeń woli, wydanie rzeczy biorącemu. • sama umowa użyczenia nie uprawnia biorącego do pobierania pożytków z nieruchomości. Powyższa kwestia jest zawsze regulowana odrębną umową. • Należy bowiem wyraźnie rozgraniczyć umowę użytkowania od umowy o bezpłatne korzystanie z rzeczy i pobieranie z niej pożytków
Skład orzekający
Ewa Mokrzysz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Niezbędność przeprowadzenia czynności dowodowych przed odmową wszczęcia śledztwa w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu, rozróżnienie umowy użyczenia od umowy o pobieranie pożytków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przywłaszczenia dochodów z nieruchomości rolnej i procedury karnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez prokuraturę i jak łatwo można popełnić błąd proceduralny, który sąd koryguje. Dotyczy powszechnego problemu sporów o nieruchomości i dochody z nich.
“Prokuratura odmówiła śledztwa, sąd kazał wszcząć: kluczowe błędy w sprawie przywłaszczenia milionowych dochodów z ziemi.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.