III KP 462/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu wydał wyrok w sprawie M. C. (1), oskarżonego o usiłowanie wymuszenia rozbójniczego. Oskarżony, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, w okresie od września 2012 r. do marca 2013 r. w Poznaniu, usiłował doprowadzić pokrzywdzonego Ł. D. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 10.000 zł, a następnie 16.000 zł. Działania te polegały na wielokrotnym kierowaniu gróźb zamachu na życie lub zdrowie, okazaniu przedmiotu przypominającego broń palną oraz zastosowaniu przemocy w postaci uderzenia pięścią w głowę. Mimo tych działań, zamierzony cel nie został osiągnięty z uwagi na postawę pokrzywdzonego. Sąd uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd zaliczył na poczet kary okres rzeczywistego pozbawienia wolności od 13 października 2016 r. do 28 marca 2017 r. oraz zwolnił oskarżonego od kosztów sądowych. Uzasadnienie szczegółowo omawia zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania świadków i wyjaśnienia oskarżonego, analizując wiarygodność poszczególnych dowodów i dokonując oceny prawnej czynu jako usiłowania wymuszenia rozbójniczego popełnionego w ramach czynu ciągłego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaKwalifikacja prawna usiłowania wymuszenia rozbójniczego, stosowanie konstrukcji czynu ciągłego w sprawach o wymuszenie, rozróżnienie między wymuszeniem rozbójniczym a zmuszaniem do zwrotu wierzytelności, ocena dowodów w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może wymagać adaptacji do innych sytuacji. Interpretacja przepisów kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 czerwca 2015 roku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zachowanie polegające na grożeniu pozbawieniem życia, okazaniu przedmiotu przypominającego broń i stosowaniu przemocy w celu wyłudzenia pieniędzy, które nie doprowadziło do rozporządzenia mieniem, stanowi usiłowanie wymuszenia rozbójniczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie zachowanie stanowi usiłowanie wymuszenia rozbójniczego, jeśli sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i jego działania bezpośrednio zmierzały do dokonania przestępstwa, które jednak nie nastąpiło z uwagi na postawę pokrzywdzonego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że groźby, przemoc i okazanie przedmiotu przypominającego broń, połączone z żądaniem pieniędzy, wyczerpują znamiona czynności sprawczej wymuszenia rozbójniczego. Ponieważ pokrzywdzony nie rozporządził mieniem, czyn zakwalifikowano jako usiłowanie. Kluczowe było ustalenie, że sprawca działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a nie w celu zwrotu rzekomej wierzytelności.
Czy wielokrotne działania polegające na grożeniu i żądaniu pieniędzy w krótkich odstępach czasu, realizujące ten sam zamiar, powinny być traktowane jako jeden czyn zabroniony (czyn ciągły)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli działania te były podejmowane w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu i dotyczyły tej samej osoby, należy je traktować jako jeden czyn zabroniony na podstawie art. 12 k.k.
Uzasadnienie
Sąd zastosował konstrukcję czynu ciągłego, uznając, że oskarżony działał w wykonaniu z góry powziętego zamiaru doprowadzenia pokrzywdzonego do rozporządzenia mieniem, podejmując kolejne działania w krótkich odstępach czasu i w odniesieniu do tej samej osoby.
Czy można przypisać oskarżonemu sprawstwo kierownicze, jeśli brał on udział w popełnieniu przestępstwa wspólnie z innymi osobami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli oskarżony sam bezpośrednio realizował znamiona czynu zabronionego, nawet jeśli koordynował działania innych, należy przypisać mu współsprawstwo, a nie sprawstwo kierownicze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oskarżony sam bezpośrednio uczestniczył w działaniu przestępczym, realizując własnoręcznie jego znamiona. Choć koordynował działania innych, nie można mu przypisać sprawstwa kierowniczego, lecz współsprawstwo.
Czy wierzytelność wynikająca z nieformalnych pożyczek, zwłaszcza jeśli miała związek z działalnością przestępczą, może stanowić podstawę do zastosowania art. 191 § 2 k.k. (zmuszanie do zwrotu wierzytelności)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sprawca jest świadomy braku istnienia wierzytelności lub jeśli wierzytelność ma charakter bezwzględnie nieważnej czynności prawnej (np. sprzecznej z zasadami współżycia społecznego), nie można zastosować art. 191 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że rzekoma wierzytelność nie istniała, a oskarżony był tego świadomy. W związku z tym, jego działania nie mogły być kwalifikowane jako zmuszanie do zwrotu wierzytelności (art. 191 § 2 k.k.), lecz jako działanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, co uzasadnia kwalifikację z art. 282 k.k.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. C. (1) | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ł. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| M. i D. | osoba_fizyczna | rodzice oskarżonego |
| M. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| Z. B. (1) | osoba_fizyczna | świadek |
| P. K. | osoba_fizyczna | współsprawca |
| K. K. | osoba_fizyczna | współsprawca |
| P. R. | osoba_fizyczna | świadek |
| A. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| P. D. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. S. | osoba_fizyczna | świadek |
| M. W. | osoba_fizyczna | świadek |
| Karolina Niemczyk | osoba_fizyczna | prokurator |
| D. Ś. | osoba_fizyczna | świadek |
| D. K. | osoba_fizyczna | matka oskarżonego |
Przepisy (13)
Główne
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
Usiłowanie przestępstwa.
k.k. art. 282
Kodeks karny
Wymuszenie rozbójnicze.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Czyn ciągły.
Pomocnicze
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania przepisów korzystniejszych dla sprawcy.
k.k. art. 14 § 1
Kodeks karny
Kara za usiłowanie.
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
Zaliczenie okresu pozbawienia wolności na poczet kary.
k.k. art. 18 § 1
Kodeks karny
Formy popełnienia przestępstwa (współsprawstwo, sprawstwo kierownicze).
k.k. art. 115 § 2
Kodeks karny
Określenie stopnia społecznej szkodliwości czynu.
k.k. art. 53
Kodeks karny
Dyrektywy wymiaru kary.
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
Zwolnienie od kosztów sądowych.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.k. art. 191 § 2
Kodeks karny
Zmuszanie do zwrotu wierzytelności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, a nie w celu zwrotu wierzytelności. • Zachowanie oskarżonego wyczerpuje znamiona usiłowania wymuszenia rozbójniczego. • Wielokrotne działania oskarżonego należy traktować jako czyn ciągły. • Oskarżony ponosi odpowiedzialność jako współsprawca.
Odrzucone argumenty
Oskarżony nie przyznał się do winy, twierdząc, że doszło jedynie do rozmowy o zwrocie pożyczki. • Oskarżony kwestionował istnienie groźby, przemocy i okazania broni. • Oskarżony twierdził, że wierzytelność istniała. • Oskarżony próbował wykazać, że jego działania nie stanowiły czynu ciągłego ani współsprawstwa.
Godne uwagi sformułowania
usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem • kierując wobec niego gróźb pozbawienia życia i zdrowia • okazując przy tym przedmiot przypominający broń palną • stosując przemoc w postaci uderzenia pięścią w głowę • zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na postawę pokrzywdzonego • zachowanie sprawcy przestępstwa wymuszenia rozbójniczego polega na zmuszeniu innej osoby do rozporządzenia mieniem w jeden z określonych w tym przepisie sposobów • działanie oskarżonego nie doprowadziło do skutku w postaci rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonego • przestępstwo wymuszenia rozbójniczego ma charakter materialny • zachowania oskarżonego polegające na kierowaniu do pokrzywdzonego osobiście w miejscu jego zamieszkania, telefonicznie, jak również w treści wiadomości tekstowej, żądań przekazania pieniędzy, stosując przy tym groźby zamachu na życie lub zdrowie - realizują wszystkie znamiona strony przedmiotowej i podmiotowej przestępstwa z art. 282 k.k. z wyjątkiem skutku w postaci rozporządzenia przez pokrzywdzonego swoim mieniem • należało przypisać mu usiłowanie przestępstwa z art. 282 k.k. • zachowanie oskarżonego często wypełniał „własnoręcznie” znamiona czasownikowe czynu z art. 282 k.k. • zachowania oskarżonego stanowią jeden czyn zabroniony, tj. usiłowanie wymuszenia rozbójniczego • wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności będzie zarazem niezbędna, jak i wystarczająca dla osiągniecia wobec oskarżonego celów zapobiegawczych i wychowawczych
Skład orzekający
Anna Michałowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna usiłowania wymuszenia rozbójniczego, stosowanie konstrukcji czynu ciągłego w sprawach o wymuszenie, rozróżnienie między wymuszeniem rozbójniczym a zmuszaniem do zwrotu wierzytelności, ocena dowodów w sprawach o przestępstwa przeciwko mieniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i może wymagać adaptacji do innych sytuacji. Interpretacja przepisów kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym w dniu 30 czerwca 2015 roku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak groźby, przemoc i zastraszanie mogą być wykorzystywane do wyłudzania pieniędzy, nawet jeśli ostatecznie nie dochodzi do rozporządzenia mieniem. Pokazuje również, jak sąd analizuje złożone dowody i stosuje przepisy dotyczące czynu ciągłego i współsprawstwa.
“Groźby, przemoc i broń w ręku: Jak próba wyłudzenia 16 tys. zł zakończyła się wyrokiem za usiłowanie wymuszenia rozbójniczego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.