III Kp 353/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, nakazując kontynuowanie postępowania z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.
Prokuratura Rejonowa umorzyła śledztwo w sprawie zbycia nieruchomości przez P. B. i P. K. w celu udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, uznając brak znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzeni złożyli zażalenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w tym analizy przepisów dotyczących udaremniania zaspokojenia wierzycieli (art. 300 § 2 k.k.) oraz powiązań między stronami transakcji.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pokrzywdzonych na postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto o umorzeniu śledztwa w sprawie zbycia nieruchomości przez P. B. i P. K. w celu udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, zarzucając czyn z art. 300 § 1 k.k. Prokuratura umorzyła postępowanie z powodu braku znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzeni zarzucili naruszenie prawa materialnego (niewłaściwa wykładnia art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 527 i nast. k.c.) oraz przepisów postępowania (niewyjaśnienie okoliczności, zaniechanie dowodów, brak uzasadnienia). Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że prokuratura nie wyjaśniła wszystkich okoliczności sprawy i zaniechała przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na przepis art. 300 § 2 k.k., cytując orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przestępstwo to dotyczy także mienia zagrożonego zajęciem, nawet jeśli egzekucja jeszcze nie grozi bezpośrednio. Sąd podkreślił konieczność zbadania, czy sprzedaż nieruchomości nastąpiła po tym, jak P. B. dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa z tzw. skargi pauliańskiej. Wskazano na potrzebę ustalenia okoliczności sprzedaży, celów zakupu przez P. K. (1), wzajemnych relacji i powiązań między nabywcami, w tym na płaszczyźnie gospodarczej. Sąd nakazał prokuraturze przeprowadzenie dalszego postępowania dowodowego, w tym analizę akt innej sprawy, przesłuchanie świadków i ustalenie powiązań między stronami, a następnie ponowną analizę działania P. B. na gruncie art. 300 § 2 k.k., a w stosunku do P. K. (1) także w zakresie pomocnictwa. W konsekwencji, Sąd uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do kontynuowania postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zachowanie takie może stanowić przestępstwo z art. 300 § 2 k.k., nawet jeśli egzekucja dopiero grozi, a nie została jeszcze wszczęta. Kluczowe jest obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na konieczność uwzględnienia art. 300 § 2 k.k., który obejmuje także mienie zagrożone zajęciem. Podkreślono, że wystarczające jest obiektywne niebezpieczeństwo zajęcia, a nie tylko istnienie tytułu wykonawczego. Wymaga to dokładnego zbadania okoliczności sprzedaży nieruchomości w kontekście działań wierzycieli.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia o umorzeniu i przekazanie sprawy do kontynuowania postępowania
Strona wygrywająca
pokrzywdzeni
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. B. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| P. K. (1) | osoba_fizyczna | podejrzany |
| wierzycieli (...) s.c. | spółka | pokrzywdzony |
| M. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| R. D. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (8)
Główne
k.k. art. 300 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 300 § 2
Kodeks karny
Dotyczy także mienia 'zagrożonego zajęciem'. Nie jest wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego wykonanie sprawca chce udaremnić. Wystarczające jest obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 329 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 329 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 330 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 527
Kodeks postępowania karnego
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa wykładnia art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 527 i nast. k.c. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnianie okoliczności sprawy i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Brak dostatecznego uzasadnienia przyczyn umorzenia śledztwa. Niedostrzeżenie przez prokuraturę przepisu art. 300 § 2 k.k. dotyczącego mienia zagrożonego zajęciem.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. dotyczy także mienia 'zagrożonego zajęciem' Nie jest, więc wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego sprawca chce udaremnić. Wystarczające jest, więc, by składniki majątku były zagrożone zajęciem, jeżeli istnieje obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia
Skład orzekający
Marek Poteralski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 300 § 2 k.k. w kontekście udaremniania zaspokojenia wierzycieli, zwłaszcza w sytuacjach zagrożenia zajęciem majątku i przed wszczęciem formalnego postępowania egzekucyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów karnych w kontekście prawa cywilnego (skarga pauliańska).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu udaremniania zaspokojenia wierzycieli poprzez zbywanie majątku, a orzeczenie precyzuje, kiedy takie działanie może być uznane za przestępstwo, nawet jeśli egzekucja jeszcze nie jest w toku.
“Czy sprzedaż majątku, by uniknąć spłaty długu, to już przestępstwo? Sąd wyjaśnia kluczowe granice!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III Kp 353/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w Wydziale III Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Marek Poteralski Protokolant: Ewa Wołoncewicz po rozpoznaniu w sprawie o czyn z art.300 § 1 k.k. na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 22 stycznia 2013 roku (data wpływu) na postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto z dnia 24 grudnia 2012 roku (sygn. akt 1 Ds.3575/12) o umorzeniu śledztwa na podstawie art. 329 § 1 i 2 k.p.k. , 437 § 1 k.p.k. , art. 330 § 1 k.p.k. postanowił: uchylić postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto z dnia 24 grudnia 2012 roku wydane w sprawie o sygn. akt 1 Ds. 3575/12 o umorzeniu śledztwa i sprawę przekazać Prokuraturze celem kontynuowania postępowania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 grudnia 2012 r. Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia Stare Miasto umorzyła postępowanie w sprawie: zbycia w dniu 23 lutego 2012 roku we W. nieruchomości położonej we W. przy ul. (...) przez P. B. i P. K. (1) celem udaremnienia zaspokojenia wierzycieli (...) s.c. tj. o czyn z art. 300 § 1 k.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego. Na powyższe postanowienie w dniu 22 stycznia 2013 roku (data wpływu) zażalenie złożyli pokrzywdzeni zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 300 §1 k.k. w zw. z art. 527 i nast. k.c. - naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnianie okoliczności sprawy tj. zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także brak dostatecznego uzasadnienia przyczyn umorzenia śledztwa Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zażalenie skarżących jest zasadne. Wskazać należy, iż pokrzywdzeni słusznie podnieśli w wywiedzionym zażaleniu zarzut braku wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a to w szczególności zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, w jakim pozwalałoby ono na podjęcie ostatecznej decyzji kończącej prowadzone postępowanie przygotowawcze. Ponadto co należy stwierdzić z urzędu prowadzący postępowanie wydaje się nie dostrzegać przepisu art. 300par. 2 k.k. a trzeba zaznaczyć, że jak trafnie stwierdził SN że „przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. dotyczy także mienia "zagrożonego zajęciem". Nie jest, więc wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego wykonanie sprawca chce udaremnić. Przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. można się, zatem dopuścić również wtedy, gdy egzekucja dopiero grozi, a więc w okresie, kiedy wierzyciel w sposób niedwuznaczny daje do zrozumienia, że postanowił dochodzić swojej pretensji majątkowej w drodze sądowej. Wystarczające jest, więc, by składniki majątku były zagrożone zajęciem, jeżeli istnieje obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia, a więc takie niebezpieczeństwo, z którym należy się liczyć. (wyrok SN z 17 listopada 2011r., sygn. V KK 226/11, OSNKW 2012/2/21). Mając na uwadze powyższą tezę oraz fakt, że w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa podniesiono, że M. i R. D. wytoczyli przeciwko, P. B. sprawę o zapłatę, z tzw. skargi pauliańskiej, o czym pozwany dowiedział się w dniu 22 lutego 2012r. tj. dzień przed zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości koniecznym jest dokładne zbadanie i ustalenie tych okoliczności, jako istotnych dla oceny jego zachowania, czego zaniechał prowadzący postępowanie, nie przeprowadzając m In. istotnego dowodu z akt Sądu Okręgowego we Wrocławiu sygn. IC 32/12. W ocenie Sądu ponadto konieczne jest ustalenie wszelkich okoliczności sprzedaży spornej nieruchomości, w szczególności, dlaczego i w jakim celu P. B. a następnie P. K. (1) zakupili powyższą nieruchomość czy P. B. był on wyłącznym zainteresowanym i jak skontaktował się z biurem nieruchomości. Słusznie akcentują pokrzywdzeni, iż zbieżność dat kolejnych transakcji sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. (...) we W. z czynnościami prawnymi przedsiębranymi przez pokrzywdzonych, zmierzającymi do uzyskania pełnego zaspokojenia ich wymagalnych wierzytelności wobec spółki (...) sp. z o.o. nakazuje zachowanie szczególnej uwagi i ostrożności w zakresie podejmowanych czynności dowodowych i oceny ich rezultatu. Nadto zachodzi konieczność ustalenia wzajemnych relacji i powiązań pomiędzy kolejnymi nabywcami nieruchomości –, które jak wynika z zeznań pokrzywdzonego M. D. (vide: k. 49-50) nie są osobami przypadkowym, a wręcz jak wskazał pokrzywdzony R. D. (2) (vide: k. 54-55) istnieją pomiędzy w/w powiązania na płaszczyźnie gospodarczej związanej z działalnością (...) E. s.r.o.. Nie przesądzając o końcowym wyniku postępowania przygotowawczego z tych powodów, zażalenie pokrzywdzonych zasługiwało na uwzględnienie. Oskarżyciel publiczny kontynuując śledztwo dopuści dowód z akt SO we Wrocławiu sygn. IC 32/12 ustalając, kiedy M. i R. D. wytoczyli przeciwko P. B. powództwo o zapłatę z tzw. skargi paulińskiej, kiedy pozwany dowiedział się o złożeniu tego powództwa a w szczególności czy przed sprzedażą przedmiotowej nieruchomości. Ponadto prowadzący postępowanie ustali okoliczności związane ze zbyciem nieruchomości położonej przy ul. (...) we W. , wzajemne relacje i powiązania pomiędzy P. B. a P. K. (2) jak również przesłucha pracowników Biura (...) , w szczególności J. B. celem ustalenia okoliczności nabycia majątku spółki (...) sp. z o.o. przez P. B. . Nadto prowadzący postępowanie ustali czy istniały powiązania pomiędzy P. B. a P. K. (1) , w szczególności na płaszczyźnie gospodarczej związanej z działalnością (...) E. s.r.o. Po ustaleniu w/w okoliczności faktycznych i ocenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku prowadzonego postępowania oskarżyciel dokona ponownie analizy i oceny działania P. B. w tym na gruncie art. 300par.2 k.k. a w stosunku P. K. (1) także w zakresie pomocnictwa do tego przestępstwa Mając powyższe rozważania na uwadze na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI