III Kp 353/13

Sąd Okręgowy we WrocławiuWrocław2013-04-05
SAOSKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokaokręgowy
art. 300 k.k.udaremnienie zaspokojeniawierzycielenieruchomościpostępowanie przygotowawczezażalenieumorzenie śledztwaskarga pauliańska

Sąd Okręgowy uchylił postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, nakazując kontynuowanie postępowania z uwagi na niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i prawnych.

Prokuratura Rejonowa umorzyła śledztwo w sprawie zbycia nieruchomości przez P. B. i P. K. w celu udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, uznając brak znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzeni złożyli zażalenie, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego. Sąd Okręgowy uwzględnił zażalenie, uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w tym analizy przepisów dotyczących udaremniania zaspokojenia wierzycieli (art. 300 § 2 k.k.) oraz powiązań między stronami transakcji.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pokrzywdzonych na postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto o umorzeniu śledztwa w sprawie zbycia nieruchomości przez P. B. i P. K. w celu udaremnienia zaspokojenia wierzycieli, zarzucając czyn z art. 300 § 1 k.k. Prokuratura umorzyła postępowanie z powodu braku znamion czynu zabronionego. Pokrzywdzeni zarzucili naruszenie prawa materialnego (niewłaściwa wykładnia art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 527 i nast. k.c.) oraz przepisów postępowania (niewyjaśnienie okoliczności, zaniechanie dowodów, brak uzasadnienia). Sąd Okręgowy uznał zażalenie za zasadne. Wskazał, że prokuratura nie wyjaśniła wszystkich okoliczności sprawy i zaniechała przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na przepis art. 300 § 2 k.k., cytując orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym przestępstwo to dotyczy także mienia zagrożonego zajęciem, nawet jeśli egzekucja jeszcze nie grozi bezpośrednio. Sąd podkreślił konieczność zbadania, czy sprzedaż nieruchomości nastąpiła po tym, jak P. B. dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa z tzw. skargi pauliańskiej. Wskazano na potrzebę ustalenia okoliczności sprzedaży, celów zakupu przez P. K. (1), wzajemnych relacji i powiązań między nabywcami, w tym na płaszczyźnie gospodarczej. Sąd nakazał prokuraturze przeprowadzenie dalszego postępowania dowodowego, w tym analizę akt innej sprawy, przesłuchanie świadków i ustalenie powiązań między stronami, a następnie ponowną analizę działania P. B. na gruncie art. 300 § 2 k.k., a w stosunku do P. K. (1) także w zakresie pomocnictwa. W konsekwencji, Sąd uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do kontynuowania postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zachowanie takie może stanowić przestępstwo z art. 300 § 2 k.k., nawet jeśli egzekucja dopiero grozi, a nie została jeszcze wszczęta. Kluczowe jest obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na konieczność uwzględnienia art. 300 § 2 k.k., który obejmuje także mienie zagrożone zajęciem. Podkreślono, że wystarczające jest obiektywne niebezpieczeństwo zajęcia, a nie tylko istnienie tytułu wykonawczego. Wymaga to dokładnego zbadania okoliczności sprzedaży nieruchomości w kontekście działań wierzycieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia o umorzeniu i przekazanie sprawy do kontynuowania postępowania

Strona wygrywająca

pokrzywdzeni

Strony

NazwaTypRola
P. B.osoba_fizycznapodejrzany
P. K. (1)osoba_fizycznapodejrzany
wierzycieli (...) s.c.spółkapokrzywdzony
M. D.osoba_fizycznapokrzywdzony
R. D.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 300 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 300 § 2

Kodeks karny

Dotyczy także mienia 'zagrożonego zajęciem'. Nie jest wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego wykonanie sprawca chce udaremnić. Wystarczające jest obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia.

Pomocnicze

k.p.k. art. 329 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 329 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 330 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 527

Kodeks postępowania karnego

k.c. art. 527

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa wykładnia art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 527 i nast. k.c. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnianie okoliczności sprawy i zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Brak dostatecznego uzasadnienia przyczyn umorzenia śledztwa. Niedostrzeżenie przez prokuraturę przepisu art. 300 § 2 k.k. dotyczącego mienia zagrożonego zajęciem.

Godne uwagi sformułowania

przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. dotyczy także mienia 'zagrożonego zajęciem' Nie jest, więc wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego sprawca chce udaremnić. Wystarczające jest, więc, by składniki majątku były zagrożone zajęciem, jeżeli istnieje obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia

Skład orzekający

Marek Poteralski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 300 § 2 k.k. w kontekście udaremniania zaspokojenia wierzycieli, zwłaszcza w sytuacjach zagrożenia zajęciem majątku i przed wszczęciem formalnego postępowania egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów karnych w kontekście prawa cywilnego (skarga pauliańska).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu udaremniania zaspokojenia wierzycieli poprzez zbywanie majątku, a orzeczenie precyzuje, kiedy takie działanie może być uznane za przestępstwo, nawet jeśli egzekucja jeszcze nie jest w toku.

Czy sprzedaż majątku, by uniknąć spłaty długu, to już przestępstwo? Sąd wyjaśnia kluczowe granice!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III Kp 353/13 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w Wydziale III Karnym w składzie: Przewodniczący: SSO Marek Poteralski Protokolant: Ewa Wołoncewicz po rozpoznaniu w sprawie o czyn z art.300 § 1 k.k. na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. w przedmiocie rozpoznania zażalenia z dnia 22 stycznia 2013 roku (data wpływu) na postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto z dnia 24 grudnia 2012 roku (sygn. akt 1 Ds.3575/12) o umorzeniu śledztwa na podstawie art. 329 § 1 i 2 k.p.k. , 437 § 1 k.p.k. , art. 330 § 1 k.p.k. postanowił: uchylić postanowienie Prokuratury Rejonowej dla Wrocławia Stare Miasto z dnia 24 grudnia 2012 roku wydane w sprawie o sygn. akt 1 Ds. 3575/12 o umorzeniu śledztwa i sprawę przekazać Prokuraturze celem kontynuowania postępowania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 grudnia 2012 r. Prokuratura Rejonowa dla Wrocławia Stare Miasto umorzyła postępowanie w sprawie: zbycia w dniu 23 lutego 2012 roku we W. nieruchomości położonej we W. przy ul. (...) przez P. B. i P. K. (1) celem udaremnienia zaspokojenia wierzycieli (...) s.c. tj. o czyn z art. 300 § 1 k.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego. Na powyższe postanowienie w dniu 22 stycznia 2013 roku (data wpływu) zażalenie złożyli pokrzywdzeni zarzucając: - naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 300 §1 k.k. w zw. z art. 527 i nast. k.c. - naruszenie przepisów postępowania poprzez niewyjaśnianie okoliczności sprawy tj. zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także brak dostatecznego uzasadnienia przyczyn umorzenia śledztwa Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu zażalenie skarżących jest zasadne. Wskazać należy, iż pokrzywdzeni słusznie podnieśli w wywiedzionym zażaleniu zarzut braku wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a to w szczególności zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, w jakim pozwalałoby ono na podjęcie ostatecznej decyzji kończącej prowadzone postępowanie przygotowawcze. Ponadto co należy stwierdzić z urzędu prowadzący postępowanie wydaje się nie dostrzegać przepisu art. 300par. 2 k.k. a trzeba zaznaczyć, że jak trafnie stwierdził SN że „przestępstwo określone w art. 300 § 2 k.k. dotyczy także mienia "zagrożonego zajęciem". Nie jest, więc wymagane, aby w czasie przestępnego działania istniało już orzeczenie, którego wykonanie sprawca chce udaremnić. Przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. można się, zatem dopuścić również wtedy, gdy egzekucja dopiero grozi, a więc w okresie, kiedy wierzyciel w sposób niedwuznaczny daje do zrozumienia, że postanowił dochodzić swojej pretensji majątkowej w drodze sądowej. Wystarczające jest, więc, by składniki majątku były zagrożone zajęciem, jeżeli istnieje obiektywne, rzeczywiste i bezpośrednie niebezpieczeństwo zajęcia, a więc takie niebezpieczeństwo, z którym należy się liczyć. (wyrok SN z 17 listopada 2011r., sygn. V KK 226/11, OSNKW 2012/2/21). Mając na uwadze powyższą tezę oraz fakt, że w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa podniesiono, że M. i R. D. wytoczyli przeciwko, P. B. sprawę o zapłatę, z tzw. skargi pauliańskiej, o czym pozwany dowiedział się w dniu 22 lutego 2012r. tj. dzień przed zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości koniecznym jest dokładne zbadanie i ustalenie tych okoliczności, jako istotnych dla oceny jego zachowania, czego zaniechał prowadzący postępowanie, nie przeprowadzając m In. istotnego dowodu z akt Sądu Okręgowego we Wrocławiu sygn. IC 32/12. W ocenie Sądu ponadto konieczne jest ustalenie wszelkich okoliczności sprzedaży spornej nieruchomości, w szczególności, dlaczego i w jakim celu P. B. a następnie P. K. (1) zakupili powyższą nieruchomość czy P. B. był on wyłącznym zainteresowanym i jak skontaktował się z biurem nieruchomości. Słusznie akcentują pokrzywdzeni, iż zbieżność dat kolejnych transakcji sprzedaży nieruchomości położonej przy ul. (...) we W. z czynnościami prawnymi przedsiębranymi przez pokrzywdzonych, zmierzającymi do uzyskania pełnego zaspokojenia ich wymagalnych wierzytelności wobec spółki (...) sp. z o.o. nakazuje zachowanie szczególnej uwagi i ostrożności w zakresie podejmowanych czynności dowodowych i oceny ich rezultatu. Nadto zachodzi konieczność ustalenia wzajemnych relacji i powiązań pomiędzy kolejnymi nabywcami nieruchomości –, które jak wynika z zeznań pokrzywdzonego M. D. (vide: k. 49-50) nie są osobami przypadkowym, a wręcz jak wskazał pokrzywdzony R. D. (2) (vide: k. 54-55) istnieją pomiędzy w/w powiązania na płaszczyźnie gospodarczej związanej z działalnością (...) E. s.r.o.. Nie przesądzając o końcowym wyniku postępowania przygotowawczego z tych powodów, zażalenie pokrzywdzonych zasługiwało na uwzględnienie. Oskarżyciel publiczny kontynuując śledztwo dopuści dowód z akt SO we Wrocławiu sygn. IC 32/12 ustalając, kiedy M. i R. D. wytoczyli przeciwko P. B. powództwo o zapłatę z tzw. skargi paulińskiej, kiedy pozwany dowiedział się o złożeniu tego powództwa a w szczególności czy przed sprzedażą przedmiotowej nieruchomości. Ponadto prowadzący postępowanie ustali okoliczności związane ze zbyciem nieruchomości położonej przy ul. (...) we W. , wzajemne relacje i powiązania pomiędzy P. B. a P. K. (2) jak również przesłucha pracowników Biura (...) , w szczególności J. B. celem ustalenia okoliczności nabycia majątku spółki (...) sp. z o.o. przez P. B. . Nadto prowadzący postępowanie ustali czy istniały powiązania pomiędzy P. B. a P. K. (1) , w szczególności na płaszczyźnie gospodarczej związanej z działalnością (...) E. s.r.o. Po ustaleniu w/w okoliczności faktycznych i ocenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku prowadzonego postępowania oskarżyciel dokona ponownie analizy i oceny działania P. B. w tym na gruncie art. 300par.2 k.k. a w stosunku P. K. (1) także w zakresie pomocnictwa do tego przestępstwa Mając powyższe rozważania na uwadze na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI