III Kp 278/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Kielcach rozpoznał zażalenie pełnomocnika G.S. na zarządzenie Prokuratora Rejonowego o częściowej odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Sprawa dotyczyła czynów zakwalifikowanych z art. 270 § 1 kk (fałszerstwo dokumentu). Prokurator odmówił przyjęcia zażalenia w części dotyczącej czynów z punktów II-IV postanowienia, uznając, że G.S. nie ma statusu pokrzywdzonego, ponieważ przestępstwo to chroni ogólne dobro prawne, jakim jest wiarygodność dokumentów i pewność obrotu prawnego, a nie bezpośrednio konkretną osobę. Sąd Okręgowy zgodził się ze stanowiskiem prokuratora, podkreślając, że definicja pokrzywdzonego (art. 49 § 1 kpk) wymaga bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego. Sąd przywołał liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że przestępstwo z art. 270 § 1 kk nie powoduje pokrzywdzenia konkretnej osoby fizycznej. Ponadto, sąd wskazał, że G.S. miał możliwość kwestionowania prawdziwości dokumentów w toku toczącego się wcześniej postępowania cywilnego, jednakże nie podjął odpowiednich kroków dowodowych, a ciężar udowodnienia fałszerstwa spoczywał na nim. W związku z brakiem legitymacji procesowej G.S. jako pokrzywdzonego, sąd utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie prokuratora.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu pokrzywdzonych w sprawach o przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego pokrzywdzonego w sprawach o fałszerstwo dokumentów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osoba, której dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo z art. 270 § 1 kk, ma status pokrzywdzonego i legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, której dobro prawne nie zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo z art. 270 § 1 kk, nie ma statusu pokrzywdzonego i tym samym nie przysługuje jej legitymacja do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 270 § 1 kk chroni ogólne dobro prawne w postaci wiarygodności dokumentów i pewności obrotu prawnego, a nie bezpośrednio konkretną osobę. Definicja pokrzywdzonego wymaga bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego, co nie ma miejsca w przypadku tego typu przestępstw.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. S. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator Prokuratury Rejonowej K. – Zachód w K. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| (...) Sp. z o.o. w G. | spółka | strona w sprawie cywilnej |
Przepisy (9)
Główne
kpk art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Między czynem a naruszeniem dobra prawnego nie może być ogniw pośrednich.
kk art. 270 § 1
Kodeks karny
Typizuje przestępstwo fałszerstwa materialnego dokumentu. Przedmiotem ochrony jest wiarygodność dokumentu i pewność obrotu prawnego.
kpk art. 306 § 1
Kodeks postępowania karnego
Tylko pokrzywdzonemu oraz instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa.
Pomocnicze
kpk art. 437 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 465 § 1
Kodeks postępowania karnego
kpk art. 466 § 1
Kodeks postępowania karnego
kk art. 66 § 3
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania ma zastosowanie m.in. gdy pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą lub naprawił szkodę. W przypadku przestępstw bez pokrzywdzonego, jak fałszerstwo dokumentu, nie można stosować tej instytucji w tym zakresie.
kpc art. 253
Kodeks postępowania cywilnego
Strona zaprzeczająca prawdziwości dokumentu prywatnego lub twierdząca, że oświadczenie nie pochodzi od osoby podpisującej, jest obowiązana okoliczności te udowodnić.
kc art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przestępstwo z art. 270 § 1 kk chroni ogólne dobro prawne (wiarygodność dokumentów, pewność obrotu prawnego), a nie bezpośrednio konkretną osobę. • Definicja pokrzywdzonego wymaga bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego. • G.S. nie wykazał, aby jego dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez czyn z art. 270 § 1 kk. • G.S. miał możliwość kwestionowania dokumentów w postępowaniu cywilnym, ale nie podjął skutecznych działań dowodowych. • Ciężar dowodu w zakresie fałszerstwa dokumentu spoczywał na G.S.
Odrzucone argumenty
G.S. jest pokrzywdzonym, ponieważ czyny z art. 270 § 1 kk miały odniesienie do możliwości uzyskania przez niego wynagrodzenia za fakturę. • Podrobienie podpisu M.J. stwarzałoby G.S. możliwość wznowienia postępowania cywilnego.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem ochrony w przypadku czynu zabronionego z art. 270 § 1 kk jest dobro prawne ogólnej natury, jakim jest wiarygodność dokumentu, a w następstwie pewność obrotu prawnego • powoduje to, że w postępowaniu o taki czyn brak jest pokrzywdzonego, jako, że przestępstwo z art. 270 § 1 kk skierowane przeciwko wiarygodności dokumentu i godzące w gwarancję pewności obrotu prawnego, nie zostaje popełnione z pokrzywdzeniem konkretnej osoby fizycznej • ustawowa definicja pokrzywdzonego ma przede wszystkim charakter materialnoprawny • Między czynem i naruszeniem (zagrożeniem) dobra prawnego nie może być żadnych ogniw pośrednich.
Skład orzekający
Tomasz Zieliński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu pokrzywdzonych w sprawach o przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego pokrzywdzonego w sprawach o fałszerstwo dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie definicji pokrzywdzonego w kontekście przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów.
“Kto jest ofiarą fałszerstwa dokumentu? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie zawsze jest to konkretna osoba.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.