III KP 2199/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga konstytucyjna została złożona przez Mariusza Wojtunika, który zarzucił niezgodność art. 191 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny z art. 30 i art. 31 Konstytucji RP. Podstawą skargi były działania spółdzielni mieszkaniowej, która dwukrotnie odcięła dopływ wody do lokalu skarżącego w celu wymuszenia spornej wierzytelności. Po umorzeniu śledztwa przez Prokuraturę Rejonową i utrzymaniu tego postanowienia w mocy przez Sąd Rejonowy, skarżący wniósł skargę konstytucyjną, twierdząc, że brak ochrony prawnokarnej narusza jego godność oraz prawo do samostanowienia i podejmowania swobodnych decyzji. Trybunał Konstytucyjny, po wstępnym rozpoznaniu, postanowił odmówić nadania dalszego biegu skardze. W uzasadnieniu wskazano na wcześniejsze orzeczenie Trybunału (SK 8/00), które stwierdziło zgodność art. 191 § 1 k.k. z Konstytucją. Podkreślono, że ustawodawca ma prawo decydować o zakresie ochrony praw i wolności, a prawo karne jest środkiem ostatecznym (ultima ratio). Trybunał zaznaczył, że skarżący nie wykazał w sposób wystarczający, w jaki sposób brak prawnokarnej ochrony narusza jego godność i prawo do samostanowienia, odróżniając jednocześnie bezprawność od karalności. Wskazano również na istnienie środków ochrony cywilnoprawnej, czego przykładem było postanowienie Sądu Apelacyjnego nakazujące przywrócenie i zakazujące odcinania dostawy wody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między bezprawnością a karalnością w kontekście ochrony praw konstytucyjnych oraz zakresu kognicji prawa karnego jako ultima ratio.
Dotyczy konkretnego przepisu Kodeksu karnego i specyfiki skargi konstytucyjnej; nie rozstrzyga bezpośrednio o dopuszczalności odcinania wody w prawie cywilnym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy art. 191 § 1 Kodeksu karnego, który nie penalizuje działań polegających na odcięciu dopływu wody do lokalu mieszkalnego w celu wymuszenia wierzytelności, jest zgodny z art. 30 i art. 31 Konstytucji RP, gwarantującymi ochronę godności ludzkiej oraz prawo do samostanowienia i podejmowania swobodnych decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak prawnokarnej ochrony dla takich działań nie oznacza, że są one zgodne z prawem ani że naruszają godność i prawo do samostanowienia skarżącego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie niezgodności przepisu z Konstytucją.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak ochrony prawnokarnej narusza jego godność i prawo do samostanowienia. Podkreślono, że bezprawność działania nie jest tożsama z jego karalnością, a prawo cywilne przewiduje środki ochrony.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Mariusz Wojtunik | osoba_fizyczna | skarżący |
| spółdzielnia mieszkaniowa | spółka | inna strona |
Przepisy (3)
Główne
k.k. art. 191 § § 1
Kodeks karny
Przepis nie penalizuje działań polegających na odcięciu dopływu wody w celu wymuszenia wierzytelności, co nie oznacza, że takie działania są zgodne z prawem ani że brak ich karalności narusza godność lub prawo do samostanowienia.
Pomocnicze
Konstytucja art. 30
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja art. 31
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie wykazał, w jaki sposób brak prawnokarnej ochrony narusza jego godność i prawo do samostanowienia. • Bezprawność działania nie jest tożsama z jego karalnością. • Prawo cywilne przewiduje środki ochrony prawnej (np. nakaz przywrócenia dostawy wody i zakaz jej odcinania).
Odrzucone argumenty
Art. 191 § 1 k.k. jest niezgodny z art. 30 i 31 Konstytucji RP z powodu braku ochrony prawnokarnej. • Ochrona cywilnoprawna jest niewystarczająca i nieadekwatna w sytuacji odcięcia wody.
Godne uwagi sformułowania
prawo karne jako ultima ratio • ograniczenie przez zaskarżony przepis zakresu zachowań zagrożonych karą nie oznacza ograniczenia zakresu zachowań bezprawnych • bezprawność danego zachowania [...] od kwestii jego karalności
Skład orzekający
Mirosław Wyrzykowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między bezprawnością a karalnością w kontekście ochrony praw konstytucyjnych oraz zakresu kognicji prawa karnego jako ultima ratio."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu Kodeksu karnego i specyfiki skargi konstytucyjnej; nie rozstrzyga bezpośrednio o dopuszczalności odcinania wody w prawie cywilnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych praw konstytucyjnych (godność, wolność) w kontekście konfliktu z podmiotem prywatnym (spółdzielnia) i braku reakcji ze strony organów ścigania, co jest interesujące dla prawników i obywateli.
“Czy brak kary za odcięcie wody narusza Twoją godność? Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.