III Kp 145/12
Podsumowanie
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na umorzenie śledztwa, uznając, że lokatorzy nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów kpk.
Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie pełnomocnika lokatorów na zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Sąd uznał, że lokatorzy nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 kpk, ponieważ przestępstwa, których dotyczyło śledztwo (dotyczące szkody w mieniu SM), nie naruszyły ich dóbr bezpośrednio. W związku z tym, zażalenie na zarządzenie prokuratora nie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pełnomocnika lokatorów na zarządzenie prokuratora, które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Śledztwo dotyczyło czynów z art. 286 § 1 kk, art. 294 § 1 kk, art. 296 § 1 kk oraz art. 233 § 1 kk, na szkodę Spółdzielni Mieszkaniowej (SM). Pełnomocnik lokatorów, adwokat L. A., wniósł zażalenie, twierdząc, że jest pełnomocnikiem pokrzywdzonych. Sąd Okręgowy nie uwzględnił zażalenia, utrzymując w mocy zaskarżone zarządzenie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 306 § 1 kpk, zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje stronom, czyli pokrzywdzonemu. Zgodnie z art. 49 § 1 kpk, pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Sąd podkreślił, że w tej sprawie przestępstwa dotyczyły szkody w mieniu SM, a lokatorzy nie byli pokrzywdzeni bezpośrednio. Ich ewentualne roszczenia powinny być dochodzone na drodze cywilnej. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że o pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszenia dobra prawnego, a w przypadku art. 233 § 1 kk, przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, a nie indywidualny interes jednostki.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Lokatorzy nie są pokrzywdzonymi, gdy przestępstwo dotyczy szkody w mieniu spółdzielni mieszkaniowej, a ich roszczenia powinny być dochodzone na drodze cywilnej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na definicji pokrzywdzonego z art. 49 § 1 kpk, podkreślając wymóg bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego. Wskazał, że interesy lokatorów nie zostały naruszone bezpośrednio przez czyny dotyczące szkody w mieniu SM, a ewentualne roszczenia cywilne powinny być dochodzone w odrębnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Strona wygrywająca
Prokurator (utrzymanie w mocy zarządzenia)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SM (...) | instytucja | pokrzywdzony (podmiot, którego interesy miały być naruszone) |
| lokatorzy mieszkań | inne | strona postępowania (reprezentowana przez pełnomocnika) |
| Prokurator | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
Przepisy (7)
Główne
kpk art. 306 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje stronom, a więc pokrzywdzonemu.
kpk art. 49 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.
Pomocnicze
kpk art. 49 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wyjątek od pojęcia pokrzywdzonego, dotyczący zakładu ubezpieczeń.
kk art. 286 § § 1
Kodeks karny
Przestępstwo oszustwa.
kk art. 294 § § 1
Kodeks karny
Ciężkie oszustwo.
kk art. 296 § § 1
Kodeks karny
Naruszenie zasad obrotu gospodarczego.
kk art. 233 § § 1
Kodeks karny
Fałszywe zeznania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Lokatorzy nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 kpk, ponieważ ich dobra nie zostały bezpośrednio naruszone przez czyny dotyczące szkody w mieniu SM. Ewentualne roszczenia lokatorów powinny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Przedmiotem ochrony art. 233 § 1 kk jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, a nie indywidualny interes jednostki.
Odrzucone argumenty
Pełnomocnik lokatorów jest pełnomocnikiem pokrzywdzonych i ma prawo wnieść zażalenie.
Godne uwagi sformułowania
O pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danej osoby. Do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro. Tak określonego dobra nie sposób utożsamiać z indywidualnym interesem organu sądowego lub innego organu prowadzącego postępowanie przewidziane ustawą, ani też z interesem jakiejkolwiek jednostki.
Skład orzekający
Tomasz Kaszyca
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, w szczególności w sprawach dotyczących szkód majątkowych osób prawnych oraz interpretacja art. 233 § 1 kk."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną analizę definicji pokrzywdzonego i legitymacji procesowej w kontekście szkody majątkowej osoby prawnej.
“Kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej? Sąd wyjaśnia granice ochrony prawnej.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III Kp 145/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w III Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSO Tomasz Kaszyca Protokolant: Agata Herman przy udziale Prokuratora – nie stawił się po rozpoznaniu zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na podstawie art. 329 § 1 kpk postanawia nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. umorzone zostało śledztwo w sprawie czynów z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk oraz z art. 296§1 kk na szkodę SM (...) , a także czynu z art. 233§1 kk . Zażalenie na to postanowienie złożył adw. L. A. , jako pełnomocnik lokatorów mieszkań, będących uprzednio w zasobach SM (...) . Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2012r. prokurator odmówił przyjęcia zażalenia z uwagi na wniesienie go przez osobę nieuprawnioną. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył adw. L. A. , kwestionując jego zasadność, uznając, iż jest pełnomocnikiem pokrzywdzonych. Sąd zważył co następuje: W świetle całokształtu okoliczności sprawy istotnych dla oceny prawidłowości i trafności rozstrzygnięcia wydanego zarządzenia, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 306§1 kpk zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje stronom, a więc w realiach niniejszej sprawy pokrzywdzonemu. Przedmiotem postępowania były czyny, których ewentualne popełnienie miało godzić w interesy pokrzywdzonego, a mianowicie SM (...) , za którą czynności procesowe dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu. Takim organem nie są lokatorzy budynku, będącego uprzednio w zasobach spółdzielni. W myśl art. 49§1 kpk pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Pokrzywdzonym może być w procesie karnym jedynie ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio, naruszając lub zagrażając w taki sposób jego dobru prywatnemu, chronionemu przez naruszony przez sprawę przepis. O pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszonego lub zagrożonego przestępstwem dobra. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r.) W procedurze karnej występuje tylko jeden wyjątek od pojęcia pokrzywdzonego zawierającego przymiot bezpośredniości pokrzywdzenia z art. 49 § 1 k.p.k. , który znajduje się w art. 49 § 3 k.p.k. Przepis ten wskazuje, że za pokrzywdzonego uważa się zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia. Dla przyznania statusu pokrzywdzonego konieczne jest prawidłowe rozpoznanie nie tylko ogólnego lub rodzajowego, ale indywidualnego przedmiotu ochrony analizowanej normy karnej (niezależnie, czy chodzi o przedmiot główny czy uboczny), przy jednoczesnym uwzględnieniu, iż dany czyn może wypełniać znamiona więcej niż jednego przepisu ustawy lub obejmować przestępstwo współukarane. Kryterium bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danej osoby oznacza, że w relacji między czynem o konkretnych znamionach przestępstwa a naruszeniem lub zagrożeniem dobra tej osoby nie ma ogniw pośrednich, z czego wynika, że do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro. Niewątpliwie kwestie będące przedmiotem postępowania nie naruszyły w sposób bezpośredni dobra lokatorów mieszkań, albowiem dotyczyły powstania ewentualnej szkody w mieniu SM poprzez nieotrzymanie zapłaty za sprzedaż lokali spółdzielni. Podnoszone zaś przez skarżącego argumenty dotyczą kwestii nie wynikających bezpośrednio z ewentualnych przestępstw, będących przedmiotem tego postępowania i ewentualne roszczenia winny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Nadto należy podkreślić, iż przedmiotem ochrony przepisu art. 233 § 1 k.k. jest najogólniej rzecz ujmując, prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w szerokim tego słowa znaczeniu, a więc także efektywne funkcjonowanie jego organów, w tym podmiotów prowadzących inne postępowania przewidziane przez ustawę. Tak określonego dobra nie sposób utożsamiać z indywidualnym interesem organu sądowego lub innego organu prowadzącego postępowanie przewidziane ustawą, ani też z interesem jakiejkolwiek jednostki (podmiotu), jako składowej części ogółu. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r. IV KK 316/09) Tak więc przedstawione przez skarżącego w treści zażalenia argumenty mające uzasadniać konieczność uchylenia zaskarżonego zarządzenia nie zasługują na uwzględnienie, albowiem dotyczą okoliczności nie mających merytorycznego znaczenia, mogącego skutkować uchyleniem zarządzenia Prokuratora Rejonowego. W związku z powyższym należało orzec jak na wstępie.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę