III Kp 145/12

Sąd Okręgowy we WrocławiuWrocław2012-03-08
SAOSKarnepostępowanie karneŚredniaokręgowy
zażalenieumorzenie śledztwapokrzywdzonyinteres prawnypostępowanie karnekpkspółdzielnia mieszkaniowalokatorzy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy utrzymał w mocy zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na umorzenie śledztwa, uznając, że lokatorzy nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu przepisów kpk.

Sąd Okręgowy rozpoznał zażalenie pełnomocnika lokatorów na zarządzenie prokuratora o odmowie przyjęcia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Sąd uznał, że lokatorzy nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 kpk, ponieważ przestępstwa, których dotyczyło śledztwo (dotyczące szkody w mieniu SM), nie naruszyły ich dóbr bezpośrednio. W związku z tym, zażalenie na zarządzenie prokuratora nie zasługiwało na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu rozpoznał zażalenie pełnomocnika lokatorów na zarządzenie prokuratora, które odmówiło przyjęcia zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Śledztwo dotyczyło czynów z art. 286 § 1 kk, art. 294 § 1 kk, art. 296 § 1 kk oraz art. 233 § 1 kk, na szkodę Spółdzielni Mieszkaniowej (SM). Pełnomocnik lokatorów, adwokat L. A., wniósł zażalenie, twierdząc, że jest pełnomocnikiem pokrzywdzonych. Sąd Okręgowy nie uwzględnił zażalenia, utrzymując w mocy zaskarżone zarządzenie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 306 § 1 kpk, zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje stronom, czyli pokrzywdzonemu. Zgodnie z art. 49 § 1 kpk, pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Sąd podkreślił, że w tej sprawie przestępstwa dotyczyły szkody w mieniu SM, a lokatorzy nie byli pokrzywdzeni bezpośrednio. Ich ewentualne roszczenia powinny być dochodzone na drodze cywilnej. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazując, że o pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszenia dobra prawnego, a w przypadku art. 233 § 1 kk, przedmiotem ochrony jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, a nie indywidualny interes jednostki.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Lokatorzy nie są pokrzywdzonymi, gdy przestępstwo dotyczy szkody w mieniu spółdzielni mieszkaniowej, a ich roszczenia powinny być dochodzone na drodze cywilnej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji pokrzywdzonego z art. 49 § 1 kpk, podkreślając wymóg bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego. Wskazał, że interesy lokatorów nie zostały naruszone bezpośrednio przez czyny dotyczące szkody w mieniu SM, a ewentualne roszczenia cywilne powinny być dochodzone w odrębnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Prokurator (utrzymanie w mocy zarządzenia)

Strony

NazwaTypRola
SM (...)instytucjapokrzywdzony (podmiot, którego interesy miały być naruszone)
lokatorzy mieszkańinnestrona postępowania (reprezentowana przez pełnomocnika)
Prokuratororgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie

Przepisy (7)

Główne

kpk art. 306 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje stronom, a więc pokrzywdzonemu.

kpk art. 49 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

Pomocnicze

kpk art. 49 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Wyjątek od pojęcia pokrzywdzonego, dotyczący zakładu ubezpieczeń.

kk art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa.

kk art. 294 § § 1

Kodeks karny

Ciężkie oszustwo.

kk art. 296 § § 1

Kodeks karny

Naruszenie zasad obrotu gospodarczego.

kk art. 233 § § 1

Kodeks karny

Fałszywe zeznania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokatorzy nie są pokrzywdzonymi w rozumieniu art. 49 § 1 kpk, ponieważ ich dobra nie zostały bezpośrednio naruszone przez czyny dotyczące szkody w mieniu SM. Ewentualne roszczenia lokatorów powinny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Przedmiotem ochrony art. 233 § 1 kk jest prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości, a nie indywidualny interes jednostki.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnik lokatorów jest pełnomocnikiem pokrzywdzonych i ma prawo wnieść zażalenie.

Godne uwagi sformułowania

O pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danej osoby. Do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro. Tak określonego dobra nie sposób utożsamiać z indywidualnym interesem organu sądowego lub innego organu prowadzącego postępowanie przewidziane ustawą, ani też z interesem jakiejkolwiek jednostki.

Skład orzekający

Tomasz Kaszyca

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, w szczególności w sprawach dotyczących szkód majątkowych osób prawnych oraz interpretacja art. 233 § 1 kk."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjną analizę definicji pokrzywdzonego i legitymacji procesowej w kontekście szkody majątkowej osoby prawnej.

Kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej? Sąd wyjaśnia granice ochrony prawnej.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III Kp 145/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2012 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu w III Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSO Tomasz Kaszyca Protokolant: Agata Herman przy udziale Prokuratora – nie stawił się po rozpoznaniu zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia zażalenia na podstawie art. 329 § 1 kpk postanawia nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r. umorzone zostało śledztwo w sprawie czynów z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk oraz z art. 296§1 kk na szkodę SM (...) , a także czynu z art. 233§1 kk . Zażalenie na to postanowienie złożył adw. L. A. , jako pełnomocnik lokatorów mieszkań, będących uprzednio w zasobach SM (...) . Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2012r. prokurator odmówił przyjęcia zażalenia z uwagi na wniesienie go przez osobę nieuprawnioną. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył adw. L. A. , kwestionując jego zasadność, uznając, iż jest pełnomocnikiem pokrzywdzonych. Sąd zważył co następuje: W świetle całokształtu okoliczności sprawy istotnych dla oceny prawidłowości i trafności rozstrzygnięcia wydanego zarządzenia, zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 306§1 kpk zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa przysługuje stronom, a więc w realiach niniejszej sprawy pokrzywdzonemu. Przedmiotem postępowania były czyny, których ewentualne popełnienie miało godzić w interesy pokrzywdzonego, a mianowicie SM (...) , za którą czynności procesowe dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu. Takim organem nie są lokatorzy budynku, będącego uprzednio w zasobach spółdzielni. W myśl art. 49§1 kpk pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Pokrzywdzonym może być w procesie karnym jedynie ten, kogo przestępstwo dotyka bezpośrednio, naruszając lub zagrażając w taki sposób jego dobru prywatnemu, chronionemu przez naruszony przez sprawę przepis. O pokrzywdzeniu decyduje bezpośredniość naruszonego lub zagrożonego przestępstwem dobra. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r.) W procedurze karnej występuje tylko jeden wyjątek od pojęcia pokrzywdzonego zawierającego przymiot bezpośredniości pokrzywdzenia z art. 49 § 1 k.p.k. , który znajduje się w art. 49 § 3 k.p.k. Przepis ten wskazuje, że za pokrzywdzonego uważa się zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia. Dla przyznania statusu pokrzywdzonego konieczne jest prawidłowe rozpoznanie nie tylko ogólnego lub rodzajowego, ale indywidualnego przedmiotu ochrony analizowanej normy karnej (niezależnie, czy chodzi o przedmiot główny czy uboczny), przy jednoczesnym uwzględnieniu, iż dany czyn może wypełniać znamiona więcej niż jednego przepisu ustawy lub obejmować przestępstwo współukarane. Kryterium bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego danej osoby oznacza, że w relacji między czynem o konkretnych znamionach przestępstwa a naruszeniem lub zagrożeniem dobra tej osoby nie ma ogniw pośrednich, z czego wynika, że do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro. Niewątpliwie kwestie będące przedmiotem postępowania nie naruszyły w sposób bezpośredni dobra lokatorów mieszkań, albowiem dotyczyły powstania ewentualnej szkody w mieniu SM poprzez nieotrzymanie zapłaty za sprzedaż lokali spółdzielni. Podnoszone zaś przez skarżącego argumenty dotyczą kwestii nie wynikających bezpośrednio z ewentualnych przestępstw, będących przedmiotem tego postępowania i ewentualne roszczenia winny być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Nadto należy podkreślić, iż przedmiotem ochrony przepisu art. 233 § 1 k.k. jest najogólniej rzecz ujmując, prawidłowe funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości w szerokim tego słowa znaczeniu, a więc także efektywne funkcjonowanie jego organów, w tym podmiotów prowadzących inne postępowania przewidziane przez ustawę. Tak określonego dobra nie sposób utożsamiać z indywidualnym interesem organu sądowego lub innego organu prowadzącego postępowanie przewidziane ustawą, ani też z interesem jakiejkolwiek jednostki (podmiotu), jako składowej części ogółu. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 2010 r. IV KK 316/09) Tak więc przedstawione przez skarżącego w treści zażalenia argumenty mające uzasadniać konieczność uchylenia zaskarżonego zarządzenia nie zasługują na uwzględnienie, albowiem dotyczą okoliczności nie mających merytorycznego znaczenia, mogącego skutkować uchyleniem zarządzenia Prokuratora Rejonowego. W związku z powyższym należało orzec jak na wstępie.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę