Orzeczenie · 2014-02-18

III KP 1009/11

Sąd
Trybunał Konstytucyjny
Data
2014-02-18
SAOSinneprawo konstytucyjneŚredniakonstytucyjny
kodeks postępowania karnegoskarga konstytucyjnaprawo do sądudwuinstancyjnośćTrybunał Konstytucyjnyzasada państwa prawnegosprawiedliwość proceduralna

Skarga konstytucyjna została wniesiona przez R.B. w sprawie zgodności art. 306 § 1 oraz art. 330 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (k.p.k.) z art. 2, art. 45 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP. Skarżący zarzucił naruszenie zasady dwuinstancyjności i prawa do sądu, argumentując, że przepisy te pozwalają prokuratorowi na ponowne umorzenie postępowania w tej samej sprawie, nawet po uchyleniu przez sąd poprzedniego postanowienia o umorzeniu, bez możliwości skutecznego zaskarżenia tej ponownej decyzji. Zdaniem skarżącego, prowadzi to do iluzoryczności wytycznych sądu i narusza istotę zasady dwuinstancyjności oraz prawo do sądu. Trybunał Konstytucyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że jest ona oczywiście bezzasadna. Podkreślono, że przedmiotem oceny Trybunału jest zgodność aktu normatywnego z Konstytucją, a nie jego stosowanie. Trybunał wskazał, że art. 306 § 1 k.p.k. stanowi realizację praw konstytucyjnych, a zarzuty skarżącego dotyczą de facto sposobu stosowania prawa przez organy prokuratury, a nie jego treści. Zaznaczono, że art. 330 § 1 k.p.k. stanowi, iż wskazania sądu są dla prokuratora wiążące, a brak ponownej możliwości zaskarżenia nie zwalnia go z tego obowiązku. Trybunał przypomniał również, że pokrzywdzony nie ma konstytucyjnego prawa do zainicjowania procedury sądowej w sprawie karnej, a art. 330 § 2 k.p.k. służy realizacji prawa do sądu poprzez umożliwienie wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia. W konsekwencji, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania oraz zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnych przepisów k.p.k. i specyficznej sytuacji procesowej. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 306 § 1 k.p.k. narusza zasadę dwuinstancyjności i prawo do sądu poprzez brak możliwości zaskarżenia postanowienia o umorzeniu postępowania po jego ponownym wydaniu przez prokuratora?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten realizuje prawa konstytucyjne, a zarzuty skarżącego dotyczą stosowania prawa, a nie jego treści.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że zarzuty skarżącego dotyczą sposobu stosowania przepisów k.p.k. przez organy prokuratury, a nie ich niezgodności z Konstytucją. Wskazania sądu są dla prokuratora wiążące, a brak ponownej możliwości zaskarżenia nie zwalnia go z tego obowiązku. Skarga jest zatem oczywiście bezzasadna.

Czy art. 330 § 2 k.p.k. narusza prawo do sądu, umożliwiając prokuratorowi ponowne umorzenie postępowania bez możliwości skutecznego zaskarżenia tej decyzji przez pokrzywdzonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten służy realizacji prawa do sądu poprzez umożliwienie pokrzywdzonemu wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że konstrukcja art. 330 § 2 k.p.k. służy realizacji prawa do sądu, a zarzut skarżącego opiera się na abstrakcyjnej możliwości naruszenia prawa, a nie na konkretnym wykazanym naruszeniu.

Czy przepisy k.p.k. naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego, pewność prawa i dobrą legislację (art. 2 Konstytucji)?

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zasad z art. 2 Konstytucji nie może samoistnie uzasadniać badania konstytucyjności przepisu w trybie skargi konstytucyjnej, a sama możliwość odmiennej wykładni nie uzasadnia naruszenia zasady przyzwoitej legislacji.

Uzasadnienie

Trybunał wskazał, że naruszenie art. 2 Konstytucji nie jest samodzielną podstawą do kontroli konstytucyjności w trybie skargi, a wątpliwości interpretacyjne nie świadczą o naruszeniu zasady dobrej legislacji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej
Strona wygrywająca
Trybunał Konstytucyjny

Strony

NazwaTypRola
R.B.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 306 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis ten stanowi realizację praw konstytucyjnych, w tym prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w I instancji.

k.p.k. art. 330 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Konstrukcja przepisu służy realizacji prawa do sądu poprzez umożliwienie pokrzywdzonemu wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.

Pomocnicze

ustawa o TK art. 49

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 36 § ust. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

ustawa o TK art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Podstawa do odmowy nadania dalszego biegu skardze.

k.p.k. art. 330 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazania sądu uchylającego postanowienie o umorzeniu są dla prokuratora wiążące.

k.p.k. art. 306 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa.

k.p.k. art. 55 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pokrzywdzony może wnieść subsydiarny akt oskarżenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczą stosowania prawa, a nie jego treści, co wykracza poza kognicję Trybunału w trybie skargi konstytucyjnej. • Przepisy k.p.k. realizują prawa konstytucyjne, a ich konstrukcja służy prawu do sądu. • Wskazania sądu są dla prokuratora wiążące, a brak ponownej możliwości zaskarżenia nie zwalnia go z obowiązku ich przestrzegania. • Pokrzywdzony ma możliwość wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.

Odrzucone argumenty

Art. 306 § 1 i art. 330 § 2 k.p.k. naruszają zasadę dwuinstancyjności i prawo do sądu. • Przepisy umożliwiają prokuratorowi ignorowanie wytycznych sądu i ponowne umorzenie postępowania bez możliwości zaskarżenia. • Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, pewności prawa i dobrej legislacji (art. 2 Konstytucji).

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem oceny Trybunału jest bowiem zgodność z Konstytucją (lub jej brak) określonych aktów normatywnych, oznaczonych norm prawnych, a nie sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi stosowanie prawa przez organy władzy publicznej. • W ocenie Trybunału Konstytucyjnego u podstaw zarzutu naruszenia prawa konstytucyjnego nie może znajdować się założenie nieprzestrzegania przez organy prokuratury obowiązującego prawa • Tak skonstruowana skarga stanowi bowiem de facto skargę na stosowanie prawa. • Konstrukcja powyższej regulacji – co nie powinno budzić wątpliwości – służy realizacji prawa do sądu.

Skład orzekający

Małgorzata Pyziak-Szafnicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących zaskarżania postanowień o umorzeniu postępowania oraz zakresu kognicji Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów k.p.k. i specyficznej sytuacji procesowej. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w prawie karnym, takich jak prawo do sądu i zasada dwuinstancyjności, co jest interesujące dla prawników procesualistów.

Czy prokurator może ignorować sąd? Trybunał Konstytucyjny rozstrzyga w sprawie k.p.k.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst