III KO 98/23

Sąd Najwyższy2023-10-04
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyobiektywizmbezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościumorzenie śledztwazażalenie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi rejonowemu w celu zapewnienia obiektywizmu.

Sąd Rejonowy w Skarżysku-Kamiennej wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na umorzenie śledztwa innemu sądowi. Powodem była potencjalna obawa o brak obiektywizmu, gdyż sprawa dotyczyła nękania kuratora sądowego zatrudnionego w tym samym sądzie, a zażalenie złożył Prezes Sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie dobra wymiaru sprawiedliwości i konieczność unikania podejrzeń o brak bezstronności.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie uporczywego nękania kuratora zawodowego zatrudnionego w tymże sądzie. Sąd Rejonowy argumentował, że taka sytuacja może budzić u postronnych obserwatorów przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tym sądzie. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. i konstytucyjną zasadę rozpoznania sprawy przez właściwy sąd, uznał wniosek za zasadny. Podkreślono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga odstępstwa od zasady właściwości miejscowej, gdy istnieje ryzyko braku obiektywizmu. Wskazano, że rozpoznanie sprawy przez inny sąd, podlegający zwierzchnictwu innego Sądu Okręgowego, pozwoli uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności. Jako sąd właściwy do rozpoznania sprawy wyznaczono Sąd Rejonowy w Starachowicach, biorąc pod uwagę jego stosunkową bliskość.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w sytuacji gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sprawa dotyczy postępowania wewnątrz sądu (np. zażalenie na umorzenie śledztwa w sprawie nękania kuratora sądowego, gdzie zażalenie złożył Prezes sądu), może stwarzać pozory braku obiektywizmu. W celu uniknięcia takich zarzutów i zapewnienia sprawiedliwego rozstrzygnięcia, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
Prezes Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennejorgan_państwowywnioskodawca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w Skarżysku – Kamiennejorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie
Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennejorgan_państwowywnioskujący sąd
kurator zawodowyosoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Artykuł gwarantujący prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalny brak obiektywizmu i bezstronności w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo ze względu na jej wewnętrzny charakter. Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez przekazanie sprawy innemu sądowi.

Godne uwagi sformułowania

może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Skarżysku – Kamiennej w sposób obiektywny. dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo, zwłaszcza w sprawach dotyczących pracowników sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej i nie stanowi ogólnej zasady dla wszystkich spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności i obiektywizmu, nawet w sytuacjach, gdy sprawa dotyczy wewnętrznych relacji w sądzie. Jest to ciekawe z perspektywy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędziowie mogą być stronniczy we własnym sądzie? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 98/23
POSTANOWIENIE
Dnia 4 października 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu w sprawie
z zażalenia Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Skarżysku – Kamiennej
z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt Ds.[…]
o umorzeniu śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 4 października 2023 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej
zawartego w postanowieniu z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 143/23
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Starachowicach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp
143/23
, Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z zażalenia
Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej
.
Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza dotyczy umorzenia śledztwa w sprawie, w której pokrzywdzoną jest kurator zawodowy zatrudniony w Sądzie Rejonowym w Skarżysku – Kamiennej, a zażalenie na postanowienie Prokuratora złożył Prezes Sadu Rejonowego w Skarżysku – Kamiennej.
W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju
może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w
Skarżysku – Kamiennej
w sposób obiektywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu
Rejonowego
w
Skarżysku – Kamiennej
jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy zażalenia
Prezesa Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej na postanowienie prokuratora z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt Ds.[…] o umorzeniu śledztwa w sprawie uporczywego nękania kuratora zawodowego przy Sądzie Rejonowym
w
Skarżysku – Kamiennej.
Jak
wskazano w postanowieniu w sprawie stronami są osoby, które są pracownikami tego Sądu, a zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa i zażalenie na postanowienie prokuratora złożyła Prezes Sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia.
Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy, podlegający zwierzchnictwu innego Sądu Okręgowego. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Starachowicach, który znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości od S. i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.
[SOP]
[ał]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI