III KO 94/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego R. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2024 r. (sygn. II AKa 79/24). Obrońca argumentował, że w składzie sądu odwoławczego orzekali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z 2017 r., co stanowi bezwzględną podstawę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 542 § 3 i § 4 k.p.k., stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2025 r. (sygn. akt II I KK 41/25), którym oddalono kasacje wniesione na korzyść skazanego. Sąd Najwyższy podkreślił, że wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn, które były przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji, chyba że uchybienie ujawniło się po jej rozpoznaniu. W niniejszej sprawie skład sądu odwoławczego był znany zarówno skazanemu, jak i Sądowi Najwyższemu w toku postępowania kasacyjnego, a podnoszone okoliczności nie ujawniły się po jego zakończeniu. W związku z tym, wznowienie postępowania uznano za niedopuszczalne z mocy ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście rozpoznanej kasacji oraz wadliwości składu sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kasacja została już rozpoznana.
Zagadnienia prawne (1)
Czy możliwe jest wznowienie postępowania sądowego z urzędu na podstawie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., jeżeli sprawa była już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji, chyba że uchybienie ujawniło się po rozpoznaniu sprawy przez Sąd Najwyższy i nie miał on możliwości jego ujawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że rozpoznanie kasacji rodzi wiążące domniemanie, iż sprawa została rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co blokuje możliwość wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. W tej sprawie kasacja została oddalona, a skład sądu odwoławczego był znany Sądowi Najwyższemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego przepisu, tj. z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze wymienione w art. 439 § 1 k.p.k. jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.
k.p.k. art. 542 § 4
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji rodzi wiążące domniemanie, że sprawa została przez Sąd Najwyższy rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2 - wskazuje na wadliwy skład sądu jako bezwzględną podstawę odwoławczą.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z 8 grudnia 2017 r. dotycząca sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie kasacji blokuje możliwość wznowienia postępowania z urzędu z przyczyn objętych kasacją. • Skład sądu odwoławczego był znany Sądowi Najwyższemu w postępowaniu kasacyjnym. • Podnoszone okoliczności nie ujawniły się po zakończeniu postępowania kasacyjnego.
Odrzucone argumenty
Wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na skład sądu odwoławczego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzyganie w kwestii wznowienia postępowania z przyczyn sygnalizowanych przez obrońcę skazanego jest jednak niedopuszczalne • rozpoznanie kasacji rodzi wiążące domniemanie, że sprawa została przez Sąd Najwyższy rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art. 439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia postępowania z urzędu • Obalenie tego domniemania jest możliwe jedynie w wypadku niewątpliwego stwierdzenia, że uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k. zostało ujawnione dopiero po rozpoznaniu sprawy przez Sąd Najwyższy • regulacja art. 542 § 4 k.p.k. [...] służyć ma w zamierzeniu ustawodawcy przeciwdziałaniu dublującego się sprawdzania bezwzględnych podstaw odwoławczych.
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego w kontekście rozpoznanej kasacji oraz wadliwości składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kasacja została już rozpoznana.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z praworządnością i niezależnością sądownictwa, a także procedurą wznowienia postępowania karnego.
“Czy można wznowić sprawę karną, jeśli kasacja została już oddalona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.