III KO 94/23

Sąd Najwyższy2023-09-07
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższyart. 37 k.p.k.obiektywizmbezstronnośćfunkcjonariusz publicznyzażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, aby zapewnić obiektywizm i uniknąć wątpliwości społecznych co do stronniczości postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek wynikał z obaw Sądu Rejonowego w K. o brak obiektywizmu w rozpoznaniu zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa, ze względu na powiązania podejrzanego funkcjonariusza publicznego. Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy mogą budzić wątpliwości społeczne co do bezstronności sądu właściwego miejscowo i postanowił przekazać sprawę do Sądu Rejonowego w M.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w K. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek ten był związany z zażaleniem na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Sąd Rejonowy w K. uzasadnił wniosek obawą, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo, w sytuacji gdy podejrzany pełni służbę w tym samym okręgu, może być postrzegane jako brak obiektywizmu i rodzić spekulacje co do wpływu powiązań na rozstrzygnięcie. Sąd Najwyższy, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji przekazania sprawy, zgodził się z oceną Sądu Rejonowego. Stwierdził, że podniesione okoliczności mogą w odczuciu społecznym wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w M., zaznaczając, że decyzja ta ma na celu ochronę dobra wymiaru sprawiedliwości i zapewnienie sprawnego rozpoznania sprawy, która od ponad roku spoczywa w Sądzie Rejonowym w K., a także w związku z wyłączeniem wielu sędziów z udziału w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że okoliczności sprawy, w tym powiązania podejrzanego funkcjonariusza publicznego, mogą w odczuciu społecznym rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo, co uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k. dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
M. B.osoba_fizycznapokrzywdzony
pełnomocnik M. B.innepełnomocnik
funkcjonariusz publicznyinnepodejrzany

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do odmowy wszczęcia śledztwa z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności sprawy mogą budzić wątpliwości społeczne co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo. Potrzeba zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości i sprawnego rozpoznania sprawy. Wyłączenie wielu sędziów z udziału w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 37 k.p.k. w sytuacjach budzących wątpliwości co do obiektywizmu sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie powiązania funkcjonariusza publicznego mogą wpływać na postrzeganie bezstronności sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o pozory bezstronności i zaufanie społeczne do wymiaru sprawiedliwości, nawet w sprawach proceduralnych.

Sąd Najwyższy: Kiedy sprawa musi zmienić sąd, by uniknąć 'spekulacji'?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 94/23
POSTANOWIENIE
Dnia 7 września 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie z zażalenia pełnomocnika M. B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 7 września 2023 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w K.
z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 1329/22/S,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w  M.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2021 r., na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.   odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie „przekroczenia uprawnień w nieustalonym okresie, nie później niż do dnia 12 kwietnia 2021 r. w K. przez funkcjonariusza publicznego
[
…
]
w sprawie II Kp 297/21/S poprzez nieuwzględnienie wniosku M. B.
[
…
]
, czym działał na szkodę interesu prywatnego, tj. o popełnienie czynu z art. 231 § 1 k.k.”, wobec stwierdzenia braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia.
Na postanowienie to zażalenie wniósł pełnomocnik pokrzywdzonego M. B., jednocześnie wnosząc o podjęcie przez Sąd Rejonowy inicjatywy w trybie art. 37 k.p.k. i wystąpienie do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do   rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Postanowieniem z dnia 27 lipca 2023 r., sygn. akt II Kp 1329/22/S, Sąd Rejonowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu poza obszar właściwości Sądu Apelacyjnego w […]. W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznanie zażalenia przez sąd właściwy miejscowo, w sytuacji gdy
[
…
]
wskazany przez zawiadamiającego jako sprawca czynu zabronionego pełni służbę
[
…
]
, może być postrzegane w opinii społecznej jako okoliczność, która nie tylko nie będzie sprzyjać obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu sprawy, ale może wręcz rodzić „spekulacje co do wpływu powiązań i >>znajomości<< tej osoby na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy”.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Należy pamiętać, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda więc okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd.
Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w przedmiotowej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że podniesione przez Sąd wnioskujący okoliczności mogą w odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż rozpoznanie sprawy w sądzie właściwym miejscowo
[
…
]
, miałoby negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie zostałoby odebrane jako stronnicze i nierzetelne.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w M., jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa nie wynika z braku zaufania do sędziów Sądu Rejonowego
[
…
]
, ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania. Zauważyć dodatkowo należy, że wielu sędziów Sądu właściwego zostało już wyłączonych od udziału w sprawie, a zaistniały układ procesowy rodzi obawę, że składane mogą być kolejne wnioski w tej mierze. Skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. zapewnić ma również sprawne rozpoznanie nieskomplikowanej sprawy, spoczywającej w Sądzie Rejonowym
[
…
]
od przeszło roku.
[ł.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI