Orzeczenie · 2026-04-15

III KO 93/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-15
SNKarneinneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądusąd najwyższysąd rejonowypolicjaobiektywizmbezstronnośćkodeks postępowania karnego

Sąd Rejonowy w Oświęcimiu, w sprawie przeciwko funkcjonariuszom Policji A. L. i M. M. oskarżonym m.in. z art. 231 § 1 k.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Jako przyczynę podał fakt, że oskarżeni, będąc policjantami, często współpracują z sądem w sprawach karnych i wykroczeniowych, co może rodzić w społeczeństwie przekonanie o braku obiektywizmu w rozstrzygnięciu. Sąd Najwyższy, po rozpatrzeniu wniosku i pisma pełnomocnika oskarżycielki subsydiarnej, postanowił wniosku nie uwzględnić. W uzasadnieniu podkreślono, że przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym i może nastąpić tylko w sytuacji, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że same kontakty służbowe funkcjonariuszy z sądem, w tym policjantów, nie są wystarczające do uwzględnienia takiego wniosku, chyba że wykazano by dodatkowe okoliczności wskazujące na brak możliwości zachowania bezstronności przez wszystkich sędziów danego sądu. Stwierdzono, że w realiach tej sprawy nie ma podstaw do przyjęcia, że społeczeństwo mogłoby wątpić w bezstronność rozstrzygnięcia, a przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do sytuacji, w której sprawy policjantów byłyby rutynowo przekazywane, co podważałoby zaufanie do niezależności sądów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny brak obiektywizmu, zwłaszcza w sprawach dotyczących funkcjonariuszy organów ścigania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. i wymaga wykazania konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności.

Zagadnienia prawne (1)

Czy okoliczność, że oskarżeni są funkcjonariuszami Policji, którzy współpracują z sądem, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama współpraca funkcjonariuszy Policji z sądem nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie wykazano dodatkowych okoliczności wskazujących na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym. Wystarczające jest wykazanie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu. Same kontakty służbowe policjantów z sądem nie stwarzają domniemania braku bezstronności wszystkich sędziów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wniosek nie uwzględniony
Strona wygrywająca
Sąd Rejonowy w Oświęcimiu (wniosek odrzucony)

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznaoskarżony
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w Oświęcimiuinstytucjawnioskujący
pełnomocnik oskarżycielki subsydiarnejinnepełnomocnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest środkiem wyjątkowym, stosowanym tylko wtedy, gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Sam fakt istnienia kontaktów zawodowych z sędziami, w tym funkcjonariuszy policji, nie uzasadnia przekazania sprawy, jeśli nie wykazano dodatkowych okoliczności wskazujących na brak możliwości zachowania bezstronności.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

u.o.d.o. art. 107 § ust. 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 40

Kodeks postępowania karnego

Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego, które nie mogą być zastępowane przez instytucję przekazania sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym. • Same kontakty służbowe policjantów z sądem nie uzasadniają przekazania sprawy. • Należy wykazać dodatkowe okoliczności wskazujące na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy. • Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do rutynowego przekazywania spraw policjantów.

Odrzucone argumenty

Oskarżeni są policjantami i często współpracują z sądem, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. • Relacje służbowe między policjantami a sądem mogą stwarzać pozory braku bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k., jako odstępstwo od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, ma charakter wyjątkowy. • Niejednokrotnie Sąd Najwyższy podkreślał, że zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. • Sam fak istnienia kontaków zawodowych osob związanych z sędziami sądu rozpoznającego sprawę, w tym funkcjonariuszy policji, nie uzasadnia jeszcze konieczności przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. • Regulacja art. 37 § 1 k.p.k. ma służyć wyeliminowaniu rzeczywistych zagrożeń dla orzekania w sytuacjach, w których – ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości – wszyscy sędziowie danego sądu, przynajmniej w odbiorze zewnętrznym – nie gwarantują zachowania bezstronności i nie może zastępować instytucji uregulowanej w przepisach art. 40 – 44 k.p.k.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalny brak obiektywizmu, zwłaszcza w sprawach dotyczących funkcjonariuszy organów ścigania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. i wymaga wykazania konkretnych okoliczności uzasadniających wątpliwości co do bezstronności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia obiektywizmu sądu i zaufania publicznego, szczególnie w kontekście spraw dotyczących funkcjonariuszy organów ścigania.

Czy policjanci mogą liczyć na specjalne traktowanie w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst