III KO 92/18

Sąd Najwyższy2018-10-03

SNKarnewyrok łącznyWysokanajwyższy

wyrok łącznywznowienie postępowaniaSąd Najwyższykasacjaobsada sąduprawo karne wykonawczeart. 439 k.p.k.

Podsumowanie

Sąd Najwyższy wznowił postępowanie w sprawie wydania wyroku łącznego, uchylił postanowienie sądu apelacyjnego o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu niewłaściwej obsady sądu.

Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Prezesa Sądu Apelacyjnego o wznowienie postępowania, postanowił wznowić postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 14 lutego 2018 r. Uchybieniem, które stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą, było orzekanie przez sędziego sądu okręgowego delegowanego do Sądu Apelacyjnego jako przewodniczącego składu jednoosobowego, co było sprzeczne z przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 3 października 2018 r., rozpoznał kwestię wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, które zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt II Akz [...]). Sąd Najwyższy postanowił wznowić postępowanie, uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 14 czerwca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w E. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w stosunku do M. T., i przekazać sprawę Sądowi Apelacyjnemu w [...] do ponownego rozpoznania. Kosztami postępowania wznowieniowego obciążono Skarb Państwa. Uzasadnienie wskazuje, że podstawą wznowienia było wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., czyli niewłaściwa obsada sądu. Przewodniczącym składu jednoosobowego Sądu Apelacyjnego był sędzia sądu okręgowego delegowany do tego sądu. Zgodnie z art. 46 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania, w składzie sądu mógł brać udział tylko jeden sędzia innego sądu, a sędzia sądu niższego nie mógł być przewodniczącym składu sądu z wyjątkiem sytuacji uregulowanych ustawowo. Brak było analogicznej normy dla przewodniczenia składowi Sądu Apelacyjnego przez sędziego delegowanego, co wykluczało orzekanie w składzie jednoosobowym. Sąd Najwyższy powołał się na swoje jednolite orzecznictwo kwalifikujące takie uchybienia jako podstawę do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzekanie przez sędziego sądu okręgowego delegowanego do sądu apelacyjnego jako przewodniczącego składu jednoosobowego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych, sędzia delegowany z sądu niższego nie mógł być przewodniczącym składu sądu apelacyjnego, chyba że istniały szczególne regulacje ustawowe, których w tym przypadku brakowało. Taka sytuacja stanowi niewłaściwą obsadę sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
M. T.	osoba_fizyczna	osoba, której dotyczy postępowanie o wydanie wyroku łącznego
Prezes Sądu Apelacyjnego w [...]	instytucja	wnioskodawca o wznowienie postępowania
Dyrektor Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej	organ_państwowy	podzielił stanowisko o konieczności wznowienia postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 542 § 1 i § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza - niewłaściwa obsada sądu.

u.p.u.s. art. 46

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

W składzie sądu mógł brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Sędzia sądu niższego nie mógł być przewodniczącym składu sądu z wyjątkiem sytuacji uregulowanych ustawowo.

Pomocnicze

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci niewłaściwej obsady sądu (sędzia sądu okręgowego delegowany do sądu apelacyjnego jako przewodniczący składu jednoosobowego).

Godne uwagi sformułowania

brak należytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bowiem przewodniczącym składu jednoosobowego Sądu Apelacyjnego był delegowany do tego Sądu sędzia sądu okręgowego. Tego rodzaju uchybienia orzecznictwo Sądu Najwyższego jednomyślnie kwalifikuje, jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. niewłaściwie obsadzony sąd

Skład orzekający

Andrzej Ryński

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących składu sądu i bezwzględnych przyczyn odwoławczych w postępowaniu karnym, w szczególności w kontekście delegowania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji orzekania przez sędziego delegowanego w składzie jednoosobowym sądu apelacyjnego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnego błędu proceduralnego, który może mieć wpływ na ważność orzeczeń sądowych. Jest to ciekawy przykład zastosowania przepisów o składzie sądu i bezwzględnych przyczynach odwoławczych.

“Błąd w składzie sądu: Sąd Najwyższy uchyla postanowienie z powodu delegowanego sędziego.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów

Drafting pism i dokumentów

Odpowiedzi na pytania prawne

Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

wyrok łączny wznowienie postępowania Sąd Najwyższy kasacja obsada sądu prawo karne wykonawcze art. 439 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony

Sygn. akt III KO 92/18
POSTANOWIENIE
Dnia 3 października 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
w sprawie
M. T.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 października 2018 r. kwestii wznowienia z urzędu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt II Akz
[…]
),
postanowił:
1) wznowić postępowanie zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt II Akz
[…]
)
2) uchylić postanowienie Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 14 czerwca 2017 r. (sygn. akt II Akz
[…]
) utrzymujące w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w E. z dnia 21 kwietnia 2016 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w stosunku do M. T. i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w
[…]
w celu ponownego rozpoznania;
3) kosztami postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt II Akz 78/17) utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie dotyczące odmowy przyjęcia apelacji w sprawie J. R..
Prezes Sądu Apelacyjnego w […] złożył wniosek o wznowienie tego postępowania na podstawie art. 542 § 1 i § 3 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k. z uwagi na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Stanowisko dotyczące konieczności wznowienia postępowania podzielił także Dyrektor Departamentu Postępowania Sądowego Prokuratury Krajowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się zasadny.
Potrzeba wznowienia przedmiotowego postępowania wynika z braku należytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bowiem przewodniczącym składu jednoosobowego Sądu Apelacyjnego był delegowany do tego Sądu sędzia sądu okręgowego.
Zgodnie z obowiązującym w czasie orzekania art. 46 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, w składzie sądu mógł brać udział tylko jeden sędzia innego sądu. Sędzia sądu niższego nie mógł być przewodniczącym składu sądu z wyjątkiem przypadku, gdy Minister Sprawiedliwości przyznał takie prawo sędziemu sądu rejonowego, delegowanemu do sądu okręgowego.
Brak było analogicznej normy dotyczącej przewodniczenia składowi Sądu Apelacyjnego. Oznacza to, że na moment orzekania w sprawie przez Sąd Apelacyjny w […] ustawa nie przewidywała możliwości przewodniczenia składowi tego sądu przez sędziego delegowanego. W przypadku zaś składu jednoosobowego wykluczało to równocześnie orzekanie. Innymi słowy pierwotna delegacja sędziego sprawozdawcy nie obejmowała, (bo i z uwagi na jednoznaczne uregulowania ustawowe - obejmować nie mogła) orzekania w Sądzie Apelacyjnym w […] w składzie jednoosobowym. Tego rodzaju uchybienia orzecznictwo Sądu Najwyższego jednomyślnie kwalifikuje, jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., tj. niewłaściwie obsadzony sąd (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2011 r., III KK 213/11
LEX nr 955023).
Wobec powyższego należało uchylić postanowienie
Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 lutego 2018 r. (sygn. akt II Akz […]) i wznowić zakończone nim postępowanie zażaleniowe.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI