III KO 92/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odrzucające wniosek o wznowienie postępowania, ponieważ nie został on sporządzony przez adwokata, mimo że był oparty na orzeczeniu ETPCz.
Skazani H.S. i P.S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Przewodniczący Wydziału Karnego SN wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez sporządzenie go przez adwokata, wskazując na wymóg przymusu adwokackiego. Po nieuzupełnieniu tego braku wydano zarządzenie odrzucające wniosek. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej utrzymał to zarządzenie w mocy, podkreślając, że wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.
Sprawa dotyczy wniosku o wznowienie postępowania karnego złożonego przez skazanych H.S. i P.S., którzy powołali się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jako podstawę do wznowienia. Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego poinformował skazanych o konieczności uzupełnienia wniosku poprzez jego sporządzenie i podpisanie przez adwokata, wskazując na wymóg przymusu adwokackiego. Wobec nieuzupełnienia tego braku, wydano zarządzenie odrzucające wniosek. Skazani wnieśli zażalenie na to zarządzenie. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie i uznał je za niezasadne. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Wznowienie z urzędu jest możliwe tylko w przypadku ujawnienia się bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 k.p.k.), co nie miało miejsca w tej sprawie. W pozostałych przypadkach podstawą jest wniosek strony. Zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Jest to wymóg bezwzględny (przymus adwokacki). Skazani mieli możliwość ustanowienia obrońcy, ubiegania się o obrońcę z urzędu lub złożenia wniosku przez prokuratora. Rozpoznanie wniosku ich własnego autorstwa było wykluczone. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania karnego, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, nawet jeśli podstawą jest orzeczenie ETPCz.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 545 § 2 k.p.k., który stanowi, że wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Jest to wymóg bezwzględny (przymus adwokacki), a jego nieuzupełnienie skutkuje odrzuceniem wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia
Strona wygrywająca
Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| P. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k.
k.p.k. art. 545 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439
Kodeks postępowania karnego
Bezwzględne przyczyny odwoławcze.
d.k.k. art. 201
Kodeks karny
Podstawa skazania (nie sprecyzowano treści).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. Wznowienie postępowania z urzędu jest możliwe tylko w przypadkach określonych w art. 439 k.p.k. Orzeczenie ETPCz samo w sobie nie stanowi podstawy do wznowienia z urzędu.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez skazanych osobiście jest dopuszczalny. Orzeczenie ETPCz powinno stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu. Zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego powinno zostać uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
Tę instytucję prawa karnego procesowego określa się mianem przymusu adwokackiego, bowiem jest to wymóg o charakterze bezwzględnym. Wykluczone natomiast jest rozpoznanie wniosku ich własnego autorstwa.
Skład orzekający
Michał Laskowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie wymogu przymusu adwokackiego przy wnioskach o wznowienie postępowania karnego, nawet w przypadku powołania się na orzeczenia ETPCz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymogów formalnych wniosku o wznowienie postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne w polskim postępowaniu karnym, nawet gdy strony powołują się na międzynarodowe standardy ochrony prawnej.
“Wniosek o wznowienie postępowania oparty na ETPCz? Sąd Najwyższy przypomina: bez adwokata nic nie zdziałasz!”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KO 92/12 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie H. S. i P. S. skazanych z art. 201 d.k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2013 r., zażalenia H. S. i P. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt III KO 92/12, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE H.S. i P. S. skazani zostali prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 1998 r., sygn. /…/. Skazani złożyli wniosek o wznowienie postępowania, który sporządzony został przez nich osobiście. We wniosku tym powołali się na załączone orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując je jako podstawę do wznowienia. Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego poinformował skazanych, że wznowienie postępowania na podstawie rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, jakim jest Europejski Trybunał Praw Człowieka, następuje na wniosek strony i wezwał do uzupełnienia braku wniosku przez sporządzenie i go podpisanie przez adwokata zakreślając termin do uzupełnienia braku. Wobec nieuzupełnienia braku wydane zostało zaskarżone zarządzenie. Skazani wnieśli zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie oraz o wznowienie postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Przepis art. 542 § 3 k.p.k. stanowi, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a więc uchybień w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. We wszystkich pozostałych przypadkach podstawą wznowienia postępowania może być jedynie wniosek strony. Z kolei art. 545 § 2 k.p.k. przewiduje, że wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. Jeśli stroną ubiegającą się o wznowienie postępowania są jak w przedmiotowej sprawie skazani, wniosek musi być sporządzony i podpisany przez adwokata. Tę instytucję prawa karnego procesowego określa się mianem przymusu adwokackiego, bowiem jest to wymóg o charakterze bezwzględnym. Skazani zatem mogą albo ustanowić adwokata – obrońcę do sporządzenia wniosku o wznowienie albo ubiegać się o wyznaczenie obrońcy z urzędu albo zabiegać o złożenie wniosku przez prokuratora. Wykluczone natomiast jest rozpoznanie wniosku ich własnego autorstwa. Z powyższych względów utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI