III KO 92/12

Sąd Najwyższy2013-01-09
SAOSKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprzymus adwokackiSąd Najwyższykodeks postępowania karnegoEuropejski Trybunał Praw Człowieka

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie odrzucające wniosek o wznowienie postępowania, ponieważ nie został on sporządzony przez adwokata, co jest wymogiem formalnym.

Skazani H.S. i P.S. złożyli wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Przewodniczący Wydziału Karnego SN wezwał ich do uzupełnienia wniosku poprzez sporządzenie go przez adwokata, czego nie uczynili. W konsekwencji wydano zarządzenie odrzucające wniosek. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie skazanych i utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie, podkreślając wymóg przymusu adwokackiego przy wnioskach o wznowienie postępowania.

Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania karnego złożonego przez skazanych H.S. i P.S., którzy powołali się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka jako podstawę do wznowienia. Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego uznał, że wniosek ten, sporządzony osobiście przez skazanych, nie spełnia wymogów formalnych. Wezwał ich do uzupełnienia braku poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata, wyznaczając odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie terminu wydano zarządzenie odrzucające wniosek. Skazani wnieśli zażalenie na to zarządzenie, domagając się jego uchylenia i wznowienia postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie i uznał je za niezasadne. Podkreślono, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Jest to wymóg o charakterze bezwzględnym (tzw. przymus adwokacki). Wobec faktu, że wniosek skazanych nie spełniał tego wymogu, a nie zachodziły przesłanki do wznowienia z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wznowienie postępowania karnego, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 545 § 2 k.p.k., który stanowi o wymogu sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, określając to jako przymus adwokacki o charakterze bezwzględnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie

Strona wygrywająca

Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego

Strony

NazwaTypRola
H. S.osoba_fizycznaskazany
P. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 545 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego (przymus adwokacki).

Pomocnicze

k.p.k. art. 542 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 542 § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego (art. 545 § 2 k.p.k.). Przymus adwokacki jest wymogiem o charakterze bezwzględnym.

Odrzucone argumenty

Wniosek o wznowienie postępowania złożony osobiście przez skazanych powinien zostać rozpoznany. Orzeczenie ETPCz stanowi wystarczającą podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Tę instytucję prawa karnego procesowego określa się mianem przymusu adwokackiego, bowiem jest to wymóg o charakterze bezwzględnym. Wykluczone natomiast jest rozpoznanie wniosku ich własnego autorstwa.

Skład orzekający

Michał Laskowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi formalne wniosku o wznowienie postępowania karnego, w szczególności obowiązek jego sporządzenia i podpisania przez adwokata."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie wniosków o wznowienie postępowania karnego składanych przez strony inne niż prokurator.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne w postępowaniu karnym, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak błąd formalny może zniweczyć merytoryczne argumenty.

Wniosek o wznowienie postępowania złożony osobiście? Sąd Najwyższy przypomina: bez adwokata nic z tego!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 92/12 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie H. S. i P. S. skazanych z art. 201 d.k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 stycznia 2013 r., zażalenia H. S. i P. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt III KO 92/12, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE H.S. i P. S. skazani zostali prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 29 czerwca 1998 r., sygn. /…/. Skazani złożyli wniosek o wznowienie postępowania, który sporządzony został przez nich osobiście. We wniosku tym powołali się na załączone orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, wskazując je jako podstawę do wznowienia. Przewodniczący Wydziału III Karnego Sądu Najwyższego poinformował skazanych, że wznowienie postępowania na podstawie rozstrzygnięcia organu międzynarodowego, jakim jest Europejski Trybunał Praw Człowieka, następuje na wniosek strony i wezwał do uzupełnienia braku wniosku przez sporządzenie i go podpisanie przez adwokata zakreślając termin do uzupełnienia braku. 2 Wobec nieuzupełnienia braku wydane zostało zaskarżone zarządzenie. Skazani wnieśli zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie oraz o wznowienie postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 542 § 1 k.p.k. wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony lub z urzędu. Przepis art. 542 § 3 k.p.k. stanowi, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k., a więc uchybień w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. We wszystkich pozostałych przypadkach podstawą wznowienia postępowania może być jedynie wniosek strony. Z kolei art. 545 § 2 k.p.k. przewiduje, że wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. Jeśli stroną ubiegającą się o wznowienie postępowania są jak w przedmiotowej sprawie skazani, wniosek musi być sporządzony i podpisany przez adwokata. Tę instytucję prawa karnego procesowego określa się mianem przymusu adwokackiego, bowiem jest to wymóg o charakterze bezwzględnym. Skazani zatem mogą albo ustanowić adwokata – obrońcę do sporządzenia wniosku o wznowienie albo ubiegać się o wyznaczenie obrońcy z urzędu albo zabiegać o złożenie wniosku przez prokuratora. Wykluczone natomiast jest rozpoznanie wniosku ich własnego autorstwa. Z powyższych względów utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI