III KO 90/15

Sąd Najwyższy2016-02-12
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowanianowe dowodywiarygodność zeznańustalenia faktycznekodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyskazanypokrzywdzony

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania karnego, uznając przedstawione nowe dowody za niewiarygodne i niepodważające ustaleń prawomocnego wyroku.

Obrońca skazanego P. C. złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody w postaci zeznań świadków, które miały wskazywać, że inna osoba spowodowała obrażenia pokrzywdzonego. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, uznając przedstawione dowody za niewiarygodne i sprzeczne z ustaleniami prawomocnego wyroku, który opierał się m.in. na śladach krwi na ubraniu skazanego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego P. C. o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] (utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w R.). Jako podstawę wznowienia wskazano przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., powołując się na ujawnienie nowych faktów i dowodów w postaci zeznań świadków, które miały wskazywać, że inna osoba niż skazany spowodowała obrażenia ciała pokrzywdzonego P. J. Obrońca sugerował, że pokrzywdzony mógł złożyć fałszywe zeznania. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając brak podstaw do jego uwzględnienia. Podkreślono, że nowe fakty lub dowody mogą być podstawą wznowienia tylko wtedy, gdy ze znacznym prawdopodobieństwem wskazują na błędność kwestionowanego orzeczenia. W ocenie Sądu Najwyższego, wskazane we wniosku dowody (oparte na relacjach świadków o rzekomych zeznaniach pokrzywdzonego) jawią się jako oczywiste niewiarygodne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, i nie mogą podważyć ustaleń faktycznych opartych na dowodach przeprowadzonych w toku prawomocnie zakończonego postępowania, w tym śladów krwi na ubraniu skazanego. Sąd wskazał również, że gdyby podstawą miał być zarzut składania fałszywych zeznań przez pokrzywdzonego, wymagałoby to stwierdzenia tego czynu prawomocnym orzeczeniem, zgodnie z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. W konsekwencji, wniosek został oddalony, a skazany zwolniony od kosztów postępowania wznowieniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli ocenione przez pryzmat całego zgromadzonego materiału dowodowego, ze znacznym prawdopodobieństwem wskazują, że kwestionowane orzeczenie jest błędne lub niesłuszne, a ich wiarygodność może podważyć ustalenia przyjęte w prawomocnie zakończonym postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że nowe dowody muszą być ocenione w kontekście całokształtu materiału dowodowego i wykazywać znaczące prawdopodobieństwo błędności orzeczenia. W analizowanej sprawie, dowody oparte na relacjach świadków dotyczące rzekomych zeznań pokrzywdzonego uznano za niewiarygodne i sprzeczne z ustaleniami poczynionymi w prawomocnym wyroku, opartymi m.in. na dowodach rzeczowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku o wznowienie postępowania

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w kontekście utrzymania prawomocnego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
P. C.osoba_fizycznaskazany
P. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
S. C.osoba_fizycznainna osoba wskazana jako sprawca
N. S.osoba_fizycznaświadek
A. K.osoba_fizycznaświadek
E. C.osoba_fizycznaświadek
Prokurator Prokuratury Generalnejorgan_państwowyinna strona
adw. G. D.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku ujawnienia nowych faktów lub dowodów nieznanych przedtem sądowi.

Pomocnicze

k.p.k. art. 540 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia przestępstwa przez sędziego, ławnika, prokuratora, adwokata lub radcę prawnego przy wydaniu prawomocnego orzeczenia.

k.p.k. art. 541

Kodeks postępowania karnego

Określa, jakie orzeczenie jest wymagane do stwierdzenia przestępstwa jako podstawy wznowienia.

k.k. art. 148 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy kwalifikacji czynu jako zabójstwa.

k.k. art. 233 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy składania fałszywych zeznań.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewiarygodność przedstawionych przez obrońcę nowych dowodów. Sprzeczność nowych dowodów z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w prawomocnym wyroku. Brak znaczącego prawdopodobieństwa błędności prawomocnego orzeczenia w świetle nowych dowodów. Niewłaściwa podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. zamiast art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. w przypadku zarzutu fałszywych zeznań).

Odrzucone argumenty

Twierdzenie o ujawnieniu nowych faktów i dowodów nieznanych przedtem sądowi, które miałyby podważyć ustalenia prawomocnego wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Nowe fakty lub dowody [...] mogą być podstawą wznowienia, jeżeli – ocenione przez pryzmat całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – ze znacznym prawdopodobieństwem wskazują, że kwestionowane orzeczenie jest błędne czy niesłuszne. Wskazane we wniosku „nowe dowody” jawią się jako oczywiste niewiarygodne, sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego...

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., zwłaszcza w kontekście oceny wiarygodności nowych dowodów i ich wpływu na ustalenia faktyczne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i oceny konkretnych dowodów; wymaga uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście Sądu Najwyższego do wznowienia postępowań karnych i znaczenie wiarygodności dowodów, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Sąd Najwyższy: Nowe dowody to nie zawsze podstawa do wznowienia sprawy karnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 90/15
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lutego 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie P. C.
‎
skazanego z art. 148 § 1 i in. kk
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron,
‎
w dniu 12 lutego 2016 r.,
‎
wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania prawomocnie
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II AKa […],
utrzymującego w mocy Sądu Okręgowego w R.
‎
z dnia 27 marca 2014r., sygn. akt II K […],
postanowił:
1. oddala wniosek o wznowienie postępowania;
2. zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania wznowieniowego;
3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. G. D. - Kancelaria Adwokacka w W. - kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za czynności w sprawie o wznowienie postępowania.
UZASADNIENIE
W złożonym wniosku o wznowienie postępowania obrońca z urzędu skazanego P. C., jako przyczynę i podstawę postulowanego wznowienia, powołał przepis art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. i wskazał, że po uprawomocnieniu się wyroku ujawniły się nowe fakty i dowody nieznane przedtem sądowi, mianowicie zeznania świadków, z których wynika, że inna osoba spowodowała uszkodzenia ciała pokrzywdzonego. W związku z powyższym obrońca złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków N. S. i A. K. „na okoliczność, że słyszeli od P. J., że nie skazany ugodził go nożem tylko S. C.” oraz zeznań E. C. (żony skazanego) „na okoliczność, że słyszała od N. S. i A. K., że P. J. opowiadał im, że dźgała go nożem jego konkubina S. C., a nie skazany”.
Prokurator Prokuratury Generalnej, ustosunkowując się do wniosku, pismem z dnia 5 stycznia 2016r. wniósł o jego oddalenie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku.
Nowe fakty lub dowody, w ujęciu przepisu art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., mogą być podstawą wznowienia, jeżeli – ocenione przez pryzmat całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – ze znacznym prawdopodobieństwem wskazują, że kwestionowane orzeczenie jest błędne czy niesłuszne. Istotne znaczenie ma zatem wiarygodność „nowych faktów lub dowodów”, które ocenione w ścisłym powiązaniu z oceną dotychczas zgromadzonych dowodów, przez ich spójność i jednoznaczność mogą w wiarygodny sposób podważyć prawdziwość ustaleń przyjętych w prawomocnie zakończonym postępowaniu.
Oceniając zatem w tym kontekście wskazane we wniosku okoliczności, które mieliby potwierdzić wnioskowani świadkowie, stwierdzić należy, iż dowodu tego nie  można uznać za taki, który mógłby podważać prawdziwość przyjętych w prawomocnym wyroku ustaleń faktycznych dotyczących usiłowania zabójstwa P. J..
Wniosek oparty jest na twierdzeniu, jakoby E. C. – żona skazanego, uzyskała informację, że pokrzywdzony P. J. miał relacjonować N. S. i A. K., iż sprawczynią uszkodzenia jego ciała przy użyciu noża była jego konkubina S. C., a nie skazany P. C..
Oczywiste jest zatem, że autor wniosku sugeruje, iż pokrzywdzony P. J. składając zeznania w sprawie (zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i sądowym) dopuścił się przestępstwa z art. 233 § 1 kk. Obrońca pomija przy tym, że podstawą wznowienia w takim wypadku winien być przepis art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., do czego jednak wymagane byłoby stwierdzenie tego czynu orzeczeniem, o którym mowa w art. 541 k.p.k.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że argumentacja wniosku stanowi kolejną próbę pozbawienia wiarygodności zeznań pokrzywdzonego P. J. w celu uprawdopodobnienia prezentowanej w postępowaniu sądowym przez oskarżonego wersji o zadaniu ciosu nożem pokrzywdzonemu przez jego konkubinę S. C.. Przypomnieć należy, że wersja ta była szczegółowo analizowana przez Sąd Okręgowy w R. i została uznana za nieprawdziwą, stworzoną przez P. C. na potrzeby przyjętej przez niego linii obrony. Na jej niewiarygodność wskazuje szereg dowodów, zarówno osobowych, w tym wyjaśnienia oskarżonego złożone w postępowaniu przygotowawczym, jak i rzeczowych (np. stwierdzenie śladów krwi pokrzywdzonego na nożu i spodniach P. C.). Stanowisko sądu meriti w pełni podzielił także Sąd Apelacyjny w
[…]
.
W świetle powyższego wskazane we wniosku „nowe dowody” jawią się jako oczywiście niewiarygodne, sprzeczne z elementarnymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego, i w żaden sposób nie mogą podważyć stanowczych ustaleń faktycznych opartych na dowodach przeprowadzonych w toku prawomocnie zakończonego postępowania. Nie zachodziła zatem potrzeba ustalania podniesionych we wniosku okoliczności w drodze czynności sprawdzających.
W realiach sprawy jest oczywiste, iż nie zaistniały ustawowe przesłanki określone w art. 540 § 1 pkt 2 lit.a k.p.k., zatem wniosek o wznowienie postępowania należało oddalić.
aw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI