III KO 89/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego R.J. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r. (sygn. akt II AKa 221/23). Skazany domagał się również wyznaczenia obrońcy z urzędu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności, co skutkowało również odmową wyznaczenia obrońcy. Skazany podnosił, że w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa (fałszywe zeznania, nakłanianie do nich) oraz że ujawniły się nowe fakty wskazujące na jego niepopełnienie czynu. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem, czego skazany nie przedstawił. Natomiast przesłanka z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. (nowe fakty lub dowody) nie została spełniona, gdyż skazany nie przedstawił żadnych nowych dowodów, a jedynie kwestionował ocenę dowodów dokonaną przez sądy niższych instancji, co nie jest podstawą do wznowienia postępowania. Wobec oczywistej bezzasadności wniosku, odmówiono jego przyjęcia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, w szczególności wymogów formalnych i merytorycznych dla wniosków opartych na art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., a także zasad odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w przypadku oczywistej bezzasadności wniosku.
Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania karnego i wymogów stawianych wnioskom w tym zakresie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy podnoszone przez skazanego argumenty dotyczące fałszywych zeznań i nakłaniania do nich stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być stwierdzony prawomocnym wyrokiem skazującym, a skazany nie przedstawił takiego wyroku ani nie powołał się na przeszkody uniemożliwiające jego wydanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. wymaga prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem, a sam fakt przekonania skarżącego o popełnieniu przestępstwa nie jest wystarczający.
Czy twierdzenia skazanego o ujawnieniu nowych faktów wskazujących na jego niepopełnienie czynu stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ skazany nie przedstawił żadnych nowych faktów ani dowodów ujawnionych po wydaniu orzeczenia, a jedynie kwestionował ocenę dowodów dokonaną przez sądy niższych instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że wznowienie postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. wymaga ujawnienia nowych faktów lub dowodów, a nie ponownej oceny już rozpatrzonych kwestii dowodowych, co stanowiło istotę postępowania przed sądami powszechnymi.
Czy w przypadku oczywistej bezzasadności wniosku o wznowienie postępowania, sąd jest zobowiązany do wyznaczenia obrońcy z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd może odmówić wyznaczenia obrońcy z urzędu, jeśli wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezzasadny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., sąd orzekający jednoosobowo odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez skazanego, bez wzywania do usunięcia braków formalnych, w tym wyznaczenia obrońcy, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. J. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 545 § 3
Kodeks postępowania karnego
Sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez skazanego, bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, w szczególności poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata albo radcę prawnego oraz uiszczenie opłaty, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
Pomocnicze
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się, jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu.
k.p.k. art. 541 § 1
Kodeks postępowania karnego
Czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być stwierdzony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 – 11 lub w art. 22 k.p.k.
k.k. art. 160 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 540 § a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 540 § b
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 22
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 545 § 2
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania. • Brak przedstawienia prawomocnego wyroku skazującego za przestępstwo popełnione w związku z postępowaniem (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.). • Brak ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na niepopełnienie czynu (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.). • Kwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez sądy niższych instancji nie jest podstawą do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
oczywista bezzasadność wniosku • nie wystarcza jednak przekonanie skarżącego, że w związku z postępowaniem opuszczono się przestępstwa • sprowadza się do kwestionowania oceny dowodów i dokonanych ustaleń faktycznych
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, w szczególności wymogów formalnych i merytorycznych dla wniosków opartych na art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., a także zasad odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu w przypadku oczywistej bezzasadności wniosku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wznowienia postępowania karnego i wymogów stawianych wnioskom w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne wymogi formalne i merytoryczne stawiane wnioskom o wznowienie postępowania karnego, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Kiedy można wznowić prawomocnie zakończone postępowanie karne? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.