III KO 89/17

Sąd Najwyższy2017-10-18
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawyart. 37 k.p.k.Sąd NajwyższySąd Rejonowyumorzenie śledztwakomornikbezstronnośćodbior społecznyzażalenie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą umorzenia śledztwa w sprawie przestępstw komornika innemu sądowi rejonowemu w celu rozpoznania zażalenia pokrzywdzonych, dbając o odbiór społeczny i postrzeganie bezstronności wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy do rozpoznania zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa dotyczącego przestępstw komornika. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek potrzebą zapewnienia odbioru społecznego i uniknięcia wrażenia zaangażowania w spór cywilny toczący się w związku ze sprawą. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając znaczenie kształtowania społecznego przekonania o bezstronności wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy do rozpoznania zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie popełnienia przestępstw przez komornika sądowego. Sąd Rejonowy, mimo braku formalnych przesłanek do wyłączenia sędziów, zwrócił się do Sądu Najwyższego o zastosowanie art. 37 k.p.k. (przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu). Uzasadnieniem była potrzeba zapewnienia społecznej świadomości niezależności decyzji procesowych od relacji zawodowych oraz uniknięcia wrażenia, że sąd rozpoznający sprawę jest zaangażowany w toczący się równolegle spór cywilny. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości i potrzeba kształtowania społecznego przekonania o bezstronności organów sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy innemu sądowi, należącemu nawet do innego okręgu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że potrzeba kształtowania społecznego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości, nawet przy braku formalnych przesłanek do wyłączenia sędziów, uzasadnia skorzystanie z instytucji przekazania sprawy innemu sądowi, zwłaszcza gdy istnieje wyraźne powiązanie sprawy karnej ze sprawą cywilną wytoczoną przeciwko pracownikom sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
pokrzywdzeni A. P. oraz M. P.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokurator Prokuratury Rejonowej w R.organ_państwowyorgan prowadzący postępowanie
komornik przy Sądzie Rejonowym w R.innepodejrzany
Prezes Sądu Rejonowego w R.inneinne

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja pozwalająca na przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia prawidłowego toku postępowania lub ze względu na inne ważne okoliczności, w tym potrzebę kształtowania społecznego przekonania o bezstronności.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potrzeba zapewnienia społecznego odbioru rozstrzygnięcia jako wyrazu kontroli decyzji procesowych. Uniknięcie wrażenia zaangażowania sądu rozpoznającego sprawę w spór cywilny toczący się w związku z niniejszą sprawą. Konieczność kształtowania społecznego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

względ na odbiór społeczny rozstrzygnięcia troska o to, aby rozstrzygnięciom sądowym towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych dobro wymiaru sprawiedliwości nakazywało zatem przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potrzebę zapewnienia społecznego odbioru i postrzegania bezstronności, nawet przy braku formalnych przesłanek do wyłączenia sędziego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązania sprawy karnej ze sprawą cywilną oraz wniosku sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważny jest nie tylko obiektywizm, ale także jego postrzeganie przez społeczeństwo, co może wpływać na decyzje sądowe dotyczące przekazania sprawy.

Czy sąd może przekazać sprawę, bo 'tak lepiej wygląda'? Sąd Najwyższy o odbiorze społecznym wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 89/17
POSTANOWIENIE
Dnia 18 października 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
w sprawie zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej w R. w przedmiocie umorzenia śledztwa sygn. akt PR 1 Ds. […]
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w R.
z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II Kp […],
w przedmiocie przekazania w/w sprawy do rozpoznania zażalenia innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę Sądu Rejonowego w R., sygn. akt II Kp […],
Sądowi Rejonowemu w S. w celu rozpoznania zażalenia pokrzywdzonych na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w R..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w R. umorzył śledztwo mające dotyczyć popełnienia przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. przez komornika przy Sądzie Rejonowym w R..  Rozpoznanie zażalenia na to postanowienie należało do właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w R., który postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2017 r. zwrócił się do Sądu Najwyższego o zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. i przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Podkreślono przy tym, ścisły związek postępowania w sprawie, w której zapadło kwestionowane postanowienie ze sprawą cywilną wytoczoną zarówno komornikowi sądowemu, jak i Prezesowi Sądu Rejonowemu w R. W przekonaniu Sądu występującemu z wnioskiem, wzgląd na odbiór społeczny rozstrzygnięcia stanowiącego wyraz kontroli decyzji procesowych podjętych przez prokuratora, którą w tym wypadku miałby wykonać Sąd zaangażowany w spór cywilny toczony w związku z niniejszą sprawą,  przemawiał za wystąpieniem z taką inicjatywą.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w R. zasługiwał na uwzględnienie. Wprawdzie, jak wynika z postanowienia tego Sądu z dnia 2 sierpnia 2017 r., odmawiającego wyłączenia imiennie wskazanych tam sędziów,  nie ma przesłanek, które mogłyby podważać ich bezstronność i obiektywizm, ale z drugiej strony, nie można tracić z pola widzenia zewnętrznego odbioru sytuacji, w której decyzja procesowa podlegająca kontroli  Sądu Rejonowego w R., pozostaje w wyraźnym powiązaniu ze sprawą cywilną wytoczoną komornikowi sądowemu i prezesowi tego Sądu.  Troska o to, aby rozstrzygnięciom sądowym towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od relacji zawodowych istniejących między pracownikami różnych organów wymiaru sprawiedliwości w dostatecznym stopniu uzasadniała inicjatywę Sądu Rejonowego w R.
W sytuacji istniejącej w tej sprawie, właśnie potrzeba kształtowania społecznego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości przemawiała za skorzystaniem z instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. Dobro wymiaru sprawiedliwości nakazywało zatem przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i to należącemu do innego okręgu –  w celu rozpoznania zażalenia wniesionego przez pokrzywdzonych A. P. oraz M. P.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI