III KO 87/21

Sąd Najwyższy2021-11-24
SNKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówŚrednianajwyższy
sąd najwyższyprzekazanie sprawyobiektywizmwymiar sprawiedliwościkodeks karnyart. 270 k.k.postanowienie

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą fałszerstwa dokumentów innemu sądowi rejonowemu, aby zapewnić obiektywizm po tym, jak sąd pierwotnie rozpoznający sprawę sam złożył zawiadomienie o przestępstwie.

Sąd Rejonowy w J. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej oskarżonej A. W., oskarżonej o fałszerstwo dokumentów (art. 270 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.), do innego sądu. Powodem była obawa o brak obiektywizmu, gdyż to sam wnioskujący Sąd złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie dobra wymiaru sprawiedliwości i konieczność uniknięcia zarzutów o stronniczość, i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w H..

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w J. o przekazanie sprawy dotyczącej oskarżonej A. W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżona była objęta aktem oskarżenia w związku z popełnieniem przestępstwa z art. 270 § 1 k.k. w zbiegu z innymi przepisami, dotyczącym fałszerstwa dokumentów. Sąd Rejonowy w J. uzasadnił swój wniosek tym, że sam złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, co w odbiorze społecznym mogło budzić wątpliwości co do zdolności sądu do rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady obiektywizmu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. oraz konstytucyjną zasadę rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy. Podkreślono, że w sytuacji, gdy sąd sam inicjuje postępowanie karne, przekazanie sprawy innemu sądowi jest celowe dla uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w H., wskazując również na względy ekonomiki procesowej ze względu na bliskość lokalizacji sądów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości w celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której sąd sam inicjuje postępowanie karne, może rodzić uzasadnione obawy co do obiektywizmu przy rozpoznaniu sprawy. Dlatego, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia zarzutów o stronniczość, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga.

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 272

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 2

Kodeks karny

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawiadomienie o przestępstwie złożone przez sąd wnioskujący może budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy w celu uniknięcia zarzutów o braku bezstronności. Bliskość lokalizacji sądu przekazującego i sądu przejmującego sprawę sprzyja ekonomice procesowej.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości uniknięcia zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności wzgledy ekonomiki przemawiają za wydaniem takiej właśnie decyzji procesowej

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi, gdy sąd sam złożył zawiadomienie o przestępstwie, ze względu na potrzebę zapewnienia obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w sprawach karnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą obiektywizmu sądu i jego roli w inicjowaniu postępowań, co jest istotne dla prawników procesowych.

Czy sąd może być stronniczy, gdy sam zgłasza przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 87/21
POSTANOWIENIE
Dnia 24 listopada 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
po rozpoznaniu sprawy A. W.  (W.)
oskarżonej z art. 270 § 1 k.k. i inne
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 24 listopada 2021 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w J.
zawartego w postanowieniu z dnia 18 października 2021 r., sygn. akt II K (…)
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w H..
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 18 października 2021 r. Sąd Rejonowy
w J.
, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy oskarżonej A. W.
, dotyczącej popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 k.k.w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 272 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Wnioskujący Sąd podkreślił, że oskarżonej zarzucono popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, gdzie poza bezpośrednim przedmiotem ochrony jakim jest wiarygodność dokumentów, jest także ochrona prawidłowego funkcjonowania organów wymiaru sprawiedliwości, instytucji państwowych, i samorządowych, obrotu gospodarczego oraz mienia. Nadto, podkreślono, że zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa złożył wnioskujący Sąd, co w odbiorze społecznym może rodzić uzasadnione obawy co do zdolności rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady obiektywizmu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego
w J.
jako zasadny zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia.
W niniejszej sprawie, istotnie, zawiadomienie o popełnieniu przestepstwa złożył Sąd, w wyniku czego został następnie wniesiony akt oskarżenia przeciwko A.W. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w H..
Wskazany Sąd z delegacji ma siedzibę w stosunkowo bliskiej odległości od Sądu Rejonowego
w J.
, tym samym i względy ekonomiki przemawiają za wydaniem takiej właśnie decyzji procesowej.
Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI