III KO 80/25

Sąd Najwyższy2025-07-09
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniasąd najwyższysąd apelacyjnysędzia delegowanykodeks postępowania karnegoprawo o ustroju sądów powszechnychprawomocnośćskazany

Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając, że delegowany sędzia sądu okręgowego orzekający w sądzie apelacyjnym nie stanowił podstawy do wznowienia postępowania.

Skazany K.M. zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania karnego z urzędu, twierdząc, że w składzie Sądu Apelacyjnego orzekał sędzia sądu okręgowego, co miało stanowić wadę składu orzekającego. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, stwierdził, że delegacja sędziego sądu okręgowego do sądu apelacyjnego była prawidłowa, a sąd był należycie obsadzony. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Sąd Najwyższy rozpatrywał sygnalizację skazanego K.M. dotyczącą potrzeby wznowienia postępowania karnego z urzędu. Skazany podnosił, że postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II AKo 31/25) stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie. Głównym argumentem skazanego było twierdzenie, że w składzie Sądu Apelacyjnego orzekał sędzia Sądu Okręgowego X. Y., który jako sędzia niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 i 4 k.p.k. Sąd Najwyższy, po analizie aktów delegacji oraz orzecznictwa, uznał, że sędzia X. Y. był prawidłowo delegowany do pełnienia obowiązków w Sądzie Apelacyjnym na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Stwierdzono, że sąd apelacyjny był należycie obsadzony, a delegacja sędziego sądu okręgowego do sądu wyższego rzędu, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jest dopuszczalna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, wydając stosowne zarządzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, prawidłowo delegowany sędzia sądu okręgowego orzekający w sądzie apelacyjnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu z powodu nienależytej obsady sądu ani orzekania sądu niższego rzędu w sprawie sądu wyższego rzędu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że delegacja sędziego sądu okręgowego do sądu apelacyjnego, zgodna z przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, zapewnia prawidłową obsadę sądu apelacyjnego. Brak jest podstaw do zastosowania art. 439 § 1 pkt 2 i 4 k.p.k. w takiej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzam brak podstaw do wznowienia postępowania karnego

Strony

NazwaTypRola
K.M.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

W wypadku ujawnienia się jednego z uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu (pkt 2) i orzekanie sądu niższego rzędu w sprawie sądu wyższego rzędu (pkt 4).

u.s.p. art. 77 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

Minister Sprawiedliwości mógł delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach także w sądzie wyższym.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Strona może sygnalizować zaistnienie uchybienia.

k.p.k. art. 544 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 544 § § 1

Kodeks postępowania karnego

W kwestii wznowienia postępowania orzeka sąd okręgowy, zaś w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu okręgowego – sąd apelacyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia sądu okręgowego był prawidłowo delegowany do sądu apelacyjnego. Sąd apelacyjny był należycie obsadzony. Nie zachodzą przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 i 4 k.p.k.

Odrzucone argumenty

Orzekanie sędziego sądu okręgowego w sądzie apelacyjnym stanowi wadę składu orzekającego i podstawę do wznowienia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania sędzia Sądu Okręgowego X. Y., który jako sędzia niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu sąd Apelacyjny w Krakowie orzekający w sprawie II AKo 31/25 był należycie obsadzony sędzia Sądu Okręgowego X. Y. delegowany do Sądu Apelacyjnego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu uchybienie o jakim mowa art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powstaje wtedy, gdy sędzia nie ma w ogóle delegacji do orzekania w danym sądzie sąd, w składzie którego orzekał, był sądem należycie obsadzonym nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z urzędu

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności w kontekście delegowania sędziów między sądami różnych instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania sędziego sądu okręgowego do sądu apelacyjnego i interpretacji art. 439 k.p.k. w tym kontekście.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym, jakim jest wznowienie postępowania i prawidłowość obsady sądu, co jest istotne dla praktyków.

Czy delegowany sędzia sądu okręgowego może orzekać w sądzie apelacyjnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 80/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 9 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie
K.M.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 9 lipca 2025 r.,
sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKo 31/25,
stwierdzam brak podstaw do wznowienie postępowania karnego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKo 31/25.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r., Sąd Apelacyjny w Krakowie stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 503/24 (wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 1145/22/P).
Pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego), nazwanym wnioskiem o wznowienie postępowania, skazany K.M., na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2, 4 k.p.k. w zw. z art. 9 § 1, 2 k.p.k. i art. 544 § 2 k.p.k., zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania z urzędu, albowiem w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia Sądu Okręgowego X. Y., który jako sędzia niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wbrew stanowisku przedstawionemu przez skazanego w przywołanym piśmie, Sąd Apelacyjny w Krakowie orzekający w sprawie II AKo 31/25 był należycie obsadzony, a fakt, że w składzie orzekającym zasiadał sędzia Sądu Okręgowego X. Y. delegowany do Sądu Apelacyjnego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), ani sytuacji, gdy sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.).
Z załączonego do akt Sądu Najwyższego aktu delegacji wynika, iż w dniu 14 listopada 2024 r. sędzia Sądu Okręgowego X. Y., na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p. został delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie od dnia 1 grudnia 2024 r. do dnia 30 listopada 2025 r. Powołany w delegacji przepis art. 77 § 1 pkt 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, obowiązujący w dniu orzekania w sprawie II AKo 31/25 stanowił, iż Minister Sprawiedliwości mógł delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach także w sądzie wyższym, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, iż uchybienie o jakim mowa art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powstaje wtedy, gdy sędzia nie ma w ogóle delegacji do orzekania w danym sądzie, jak i wtedy, gdy jego delegacja nie spełnia ustawowych wymogów warunkujących ważność i skuteczność aktu delegowania. Sytuacja taka przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie nie miała miejsca, albowiem sędzia Sądu Okręgowego X. Y. był uprawniony do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie w oznaczonym czasie na podstawie i w związku z treścią aktu delegacji. Stąd też sąd, w składzie którego orzekał, był sądem należycie obsadzonym.
W sprawie nie zaistniała także bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., tj. sytuacja, gdy sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. Z treści pisma skazanego wynika, iż ten upatruje zaistnienia omawianego  uchybienia w związku z faktem orzekania sędziego sądu okręgowego w sądzie apelacyjnym, a więc sytuacji, gdy sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu.
Przepis art. 544 § 1 k.p.k. stanowi, że w kwestii wznowienia postępowania orzeka sąd okręgowy, zaś w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu okręgowego – sąd apelacyjny. Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W sprawie II AKo 31/25 właściwym do orzekania był sąd apelacyjny, albowiem zagadnienie wznowienia z urzędu postępowania dotyczyło prawomocnego wyroku sądu okręgowego – a dokładnie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 503/24. Oznacza to, że Sąd Apelacyjny w Krakowie orzekając w sprawie II AKo 31/25, był właściwym do jej rozpoznania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Był również należycie obsadzony, mimo, iż w jego składzie orzekał sędzia Sądu Okręgowego, albowiem uprawnienie sędziego X. Y. do orzekania w sądzie wyższego rzędu wynikało z aktu delegowania.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, iż nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie II AKo 31/25 zakończonej postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r.
Na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. w wypadku ujawnienia się jednego z uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu. Oznacza to, że strona nie może złożyć wniosku o wznowienie postępowania rozumianego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, może natomiast sygnalizować (art. 9 § 2 k.p.k.) zaistnienie takiego uchybienia. W wypadku braku zaistnienia sygnalizowanej podstawy wznowienia postępowania z urzędu, nie jest wymagane wydanie w tej mierze orzeczenia, co oznacza, iż wystarczające jest wydanie stosownego zarządzenia (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48).
[WB]
[r.g.]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI