III KO 80/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając, że delegowany sędzia sądu okręgowego orzekający w sądzie apelacyjnym nie stanowił podstawy do wznowienia postępowania.
Skazany K.M. zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania karnego z urzędu, twierdząc, że w składzie Sądu Apelacyjnego orzekał sędzia sądu okręgowego, co miało stanowić wadę składu orzekającego. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania karnego oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, stwierdził, że delegacja sędziego sądu okręgowego do sądu apelacyjnego była prawidłowa, a sąd był należycie obsadzony. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
Sąd Najwyższy rozpatrywał sygnalizację skazanego K.M. dotyczącą potrzeby wznowienia postępowania karnego z urzędu. Skazany podnosił, że postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2025 r. (sygn. akt II AKo 31/25) stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie. Głównym argumentem skazanego było twierdzenie, że w składzie Sądu Apelacyjnego orzekał sędzia Sądu Okręgowego X. Y., który jako sędzia niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 i 4 k.p.k. Sąd Najwyższy, po analizie aktów delegacji oraz orzecznictwa, uznał, że sędzia X. Y. był prawidłowo delegowany do pełnienia obowiązków w Sądzie Apelacyjnym na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Stwierdzono, że sąd apelacyjny był należycie obsadzony, a delegacja sędziego sądu okręgowego do sądu wyższego rzędu, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jest dopuszczalna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, wydając stosowne zarządzenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, prawidłowo delegowany sędzia sądu okręgowego orzekający w sądzie apelacyjnym nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania z urzędu z powodu nienależytej obsady sądu ani orzekania sądu niższego rzędu w sprawie sądu wyższego rzędu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że delegacja sędziego sądu okręgowego do sądu apelacyjnego, zgodna z przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, zapewnia prawidłową obsadę sądu apelacyjnego. Brak jest podstaw do zastosowania art. 439 § 1 pkt 2 i 4 k.p.k. w takiej sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzam brak podstaw do wznowienia postępowania karnego
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.M. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
W wypadku ujawnienia się jednego z uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu (pkt 2) i orzekanie sądu niższego rzędu w sprawie sądu wyższego rzędu (pkt 4).
u.s.p. art. 77 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Minister Sprawiedliwości mógł delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach także w sądzie wyższym.
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Strona może sygnalizować zaistnienie uchybienia.
k.p.k. art. 544 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 544 § § 1
Kodeks postępowania karnego
W kwestii wznowienia postępowania orzeka sąd okręgowy, zaś w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu okręgowego – sąd apelacyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia sądu okręgowego był prawidłowo delegowany do sądu apelacyjnego. Sąd apelacyjny był należycie obsadzony. Nie zachodzą przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 i 4 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Orzekanie sędziego sądu okręgowego w sądzie apelacyjnym stanowi wadę składu orzekającego i podstawę do wznowienia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania sędzia Sądu Okręgowego X. Y., który jako sędzia niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu sąd Apelacyjny w Krakowie orzekający w sprawie II AKo 31/25 był należycie obsadzony sędzia Sądu Okręgowego X. Y. delegowany do Sądu Apelacyjnego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu uchybienie o jakim mowa art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powstaje wtedy, gdy sędzia nie ma w ogóle delegacji do orzekania w danym sądzie sąd, w składzie którego orzekał, był sądem należycie obsadzonym nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z urzędu
Skład orzekający
Waldemar Płóciennik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania karnego z urzędu, w szczególności w kontekście delegowania sędziów między sądami różnych instancji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji delegowania sędziego sądu okręgowego do sądu apelacyjnego i interpretacji art. 439 k.p.k. w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie karnym, jakim jest wznowienie postępowania i prawidłowość obsady sądu, co jest istotne dla praktyków.
“Czy delegowany sędzia sądu okręgowego może orzekać w sądzie apelacyjnym? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 80/25 ZARZĄDZENIE Dnia 9 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie K.M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 lipca 2025 r., sygnalizacji skazanego potrzeby wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKo 31/25, stwierdzam brak podstaw do wznowienie postępowania karnego zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKo 31/25. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r., Sąd Apelacyjny w Krakowie stwierdził brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 503/24 (wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 1145/22/P). Pismem z dnia 25 kwietnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego), nazwanym wnioskiem o wznowienie postępowania, skazany K.M., na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2, 4 k.p.k. w zw. z art. 9 § 1, 2 k.p.k. i art. 544 § 2 k.p.k., zasygnalizował potrzebę wznowienia postępowania z urzędu, albowiem w składzie Sądu Apelacyjnego zasiadał sędzia Sądu Okręgowego X. Y., który jako sędzia niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wbrew stanowisku przedstawionemu przez skazanego w przywołanym piśmie, Sąd Apelacyjny w Krakowie orzekający w sprawie II AKo 31/25 był należycie obsadzony, a fakt, że w składzie orzekającym zasiadał sędzia Sądu Okręgowego X. Y. delegowany do Sądu Apelacyjnego nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), ani sytuacji, gdy sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.). Z załączonego do akt Sądu Najwyższego aktu delegacji wynika, iż w dniu 14 listopada 2024 r. sędzia Sądu Okręgowego X. Y., na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p. został delegowany do pełnienia obowiązków sędziego w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie od dnia 1 grudnia 2024 r. do dnia 30 listopada 2025 r. Powołany w delegacji przepis art. 77 § 1 pkt 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, obowiązujący w dniu orzekania w sprawie II AKo 31/25 stanowił, iż Minister Sprawiedliwości mógł delegować sędziego, za jego zgodą, do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach także w sądzie wyższym, mając na względzie racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych sądów. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, iż uchybienie o jakim mowa art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. powstaje wtedy, gdy sędzia nie ma w ogóle delegacji do orzekania w danym sądzie, jak i wtedy, gdy jego delegacja nie spełnia ustawowych wymogów warunkujących ważność i skuteczność aktu delegowania. Sytuacja taka przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie nie miała miejsca, albowiem sędzia Sądu Okręgowego X. Y. był uprawniony do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Krakowie w oznaczonym czasie na podstawie i w związku z treścią aktu delegacji. Stąd też sąd, w składzie którego orzekał, był sądem należycie obsadzonym. W sprawie nie zaistniała także bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., tj. sytuacja, gdy sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. Z treści pisma skazanego wynika, iż ten upatruje zaistnienia omawianego uchybienia w związku z faktem orzekania sędziego sądu okręgowego w sądzie apelacyjnym, a więc sytuacji, gdy sąd niższego rzędu orzekał w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu. Przepis art. 544 § 1 k.p.k. stanowi, że w kwestii wznowienia postępowania orzeka sąd okręgowy, zaś w kwestii wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem sądu okręgowego – sąd apelacyjny. Sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W sprawie II AKo 31/25 właściwym do orzekania był sąd apelacyjny, albowiem zagadnienie wznowienia z urzędu postępowania dotyczyło prawomocnego wyroku sądu okręgowego – a dokładnie wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 503/24. Oznacza to, że Sąd Apelacyjny w Krakowie orzekając w sprawie II AKo 31/25, był właściwym do jej rozpoznania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Był również należycie obsadzony, mimo, iż w jego składzie orzekał sędzia Sądu Okręgowego, albowiem uprawnienie sędziego X. Y. do orzekania w sądzie wyższego rzędu wynikało z aktu delegowania. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić trzeba, iż nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie II AKo 31/25 zakończonej postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. Na marginesie należy zauważyć, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k. w wypadku ujawnienia się jednego z uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. postępowanie wznawia się z urzędu. Oznacza to, że strona nie może złożyć wniosku o wznowienie postępowania rozumianego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, może natomiast sygnalizować (art. 9 § 2 k.p.k.) zaistnienie takiego uchybienia. W wypadku braku zaistnienia sygnalizowanej podstawy wznowienia postępowania z urzędu, nie jest wymagane wydanie w tej mierze orzeczenia, co oznacza, iż wystarczające jest wydanie stosownego zarządzenia (zob. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48). [WB] [r.g.]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI