III KO 80/15

Sąd Najwyższy2015-10-20
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaSąd NajwyższyEuropejski Nakaz Aresztowaniazasada specjalnościkodeks postępowania karnegowyrok łącznybezwarunkowa podstawa odwoławcza

Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu w sprawie karnej, w której kwestionowano zgodność z zasadą specjalności przekazania oskarżonego na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Skazany M.L. wystąpił do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania z urzędu, argumentując, że jego przekazanie do Polski na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania nie zostało poprzedzone zgodą państwa wykonującego nakaz. Sąd Najwyższy uznał te argumenty za chybione. Stwierdził, że naruszenie zasady specjalności nie stanowi bezwzględnej przyczyny wznowienia postępowania z urzędu, a w tym konkretnym przypadku nie było przeszkód procesowych do połączenia kar.

Skazany M.L. złożył wniosek o wznowienie postępowania z urzędu, powołując się na art. 9 § 2 k.p.k. Podstawą jego argumentacji było rzekome naruszenie zasady specjalności, wynikające z faktu, że jego przekazanie do Polski na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania (ENA) nie zostało poprzedzone uzyskaniem zgody państwa wykonującego nakaz. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę, uznał inicjatywę skazanego za całkowicie bezzasadną. Wskazał, że zgodnie z art. 542 § 3 k.p.k., postępowanie karne można wznowić z urzędu jedynie w przypadku ujawnienia się bezwzględnych przyczyn odwoławczych określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Sąd Najwyższy podkreślił, że utrwalone orzecznictwo dopuszcza wydanie wyroku łącznego w sytuacji, gdy osoba przekazana na podstawie ENA nie zrzekła się prawa do korzystania z zasady specjalności, a kary jednostkowe objęte ENA zostały wykonane lub nie było przeszkód do ich połączenia. W niniejszej sprawie, kary jednostkowe objęte postanowieniami o ENA zostały wykonane, co wykluczało istnienie przeszkód procesowych. Sąd Najwyższy dodał, że ewentualne uchybienia związane ze stosowaniem regulacji dotyczących ENA, które mogłyby naruszać ograniczenia wynikające z art. 607e k.p.k., nie stanowią bezwzględnej przyczyny uchylenia wyroku, a jedynie ewentualną względną podstawę odwoławczą, która nie otwiera drogi do wznowienia postępowania z urzędu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zasady specjalności nie stanowi bezwzględnej podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu, chyba że ujawniają się inne przesłanki z art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wznowienie postępowania z urzędu jest możliwe tylko w przypadkach określonych w art. 542 § 3 k.p.k., czyli w razie ujawnienia się bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Stwierdził, że ewentualne uchybienia związane ze stosowaniem zasady specjalności przy Europejskim Nakazie Aresztowania nie stanowią takiej bezwzględnej przyczyny, a jedynie ewentualną względną podstawę odwoławczą, która nie otwiera drogi do wznowienia postępowania z urzędu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. L.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie karne wznawia się z urzędu tylko w wypadku ujawnienia się jednego z uchybień o jakich mowa w przepisie art. 439 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 9 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wystąpienia o wznowienie postępowania z urzędu przez skazanego.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, które stanowią podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.

k.p.k. art. 607e

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy ograniczeń wynikających z zasady specjalności przy Europejskim Nakazie Aresztowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady specjalności przy przekazaniu na podstawie ENA nie stanowi bezwzględnej przyczyny wznowienia postępowania z urzędu. Brak przeszkód procesowych do orzekania w przedmiocie połączenia kar, gdyż kary objęte ENA zostały wykonane lub były objęte postanowieniami o ENA.

Odrzucone argumenty

Przekazanie skazanego na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania bez zgody państwa wykonującego nakaz stanowi podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

Inicjatywa podjęta przez skazanego M. L. w trybie art. 9 § 2 k.p.k., zmierzająca do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie – okazała się całkowicie chybiona. Postępowanie karne wznawia się z urzędu tylko w wypadku ujawnienia się jednego z uchybień o jakich mowa w przepisie art. 439 § 1 k.p.k. Taki zaś wypadek nie zachodzi w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Cesarz

członek

Roman Sądej

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego z urzędu w kontekście Europejskiego Nakazu Aresztowania i zasady specjalności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy kary jednostkowe zostały już wykonane lub objęte ENA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu międzynarodowej współpracy sądowej i praw skazanych, a konkretnie interpretacji zasady specjalności w kontekście Europejskiego Nakazu Aresztowania.

Czy przekazanie na podstawie ENA bez zgody państwa zawsze oznacza możliwość wznowienia sprawy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 80/15
POSTANOWIENIE
Dnia 20 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Krzysztof Cesarz
‎
SSN Roman Sądej
w sprawie M. L.
w przedmiocie rozważenia z urzędu podstaw do wznowienia postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Gdańsku zakończonej wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt IV K 262/11, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II AKa 192/12,
postanowił
stwierdzić brak podstawy wskazanej przez M.L. do wznowienia postępowania z urzędu w
sprawie Sądu Okręgowego w Gdańsku, zakończonej wyrokiem z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt IV K 262/11, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II AKa 192/12.
UZASADNIENIE
Skazany M.L., działając na podstawie art. 9 § 2 k.p.k., wystąpił o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w Gdańsku, zakończonej wyrokiem łącznym z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt IV K  262/11, zmienionym następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II AKa 192/12.
Przyczyną podjęcia działania z urzędu w tej sprawie miało być – zdaniem autora wystąpienia – wydanie orzeczenia Sądu I instancji w sytuacji, gdy prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie  nie zostało poprzedzone uzyskaniem zgody państwa wykonującego Europejski Nakaz Aresztowania, na podstawie którego M. L. przekazano organom polskiego wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa podjęta przez skazanego M. L. w trybie art. 9 § 2 k.p.k., zmierzająca do wznowienia z urzędu postępowania w przedmiotowej sprawie – okazała się całkowicie chybiona. Analiza okoliczności wskazanych we wniosku prowadzi do przekonania, że nie mogą one stanowić podstawy do wzruszenia z urzędu przez Sąd Najwyższy wyroków: Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt IV K 262/11 i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt II AKa 192/12, jakie zapadły w toku merytorycznego rozstrzygania sprawy.
W swoich wywodach skazany kwestionuje dopuszczalność orzekania przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w sprawie sygn. akt IV K 262/11, z uwagi na możliwość naruszenia dyrektyw wynikających z zasady specjalności. Tak sprecyzowana przesłanka inicjatywy skazanego nie prowadzi jednak do potwierdzenia tezy, że przy wydawaniu przedmiotowych rozstrzygnięć doszło do wystąpienia okoliczności, które mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania z urzędu.
Stosownie do dyspozycji przepisu art. 542 § 3 k.p.k., postępowanie karne wznawia się z urzędu tylko w wypadku ujawnienia się jednego z uchybień o jakich mowa w przepisie  art. 439 § 1 k.p.k. Taki zaś wypadek nie zachodzi w niniejszej sprawie. W odniesieniu do osoby, która nie zrzekła się prawa do korzystania z zasady specjalności, a została przekazana do Polski na podstawie Europejskiego Nakazu Aresztowania, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dopuszczalne jest przeprowadzenie rozprawy i wydanie wyroku łącznego obejmującego skazania w sprawach będących podstawą decyzji o wydaniu osoby ściganej ENA, podjętej przez państwo wykonania nakazu. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w Gdańsku połączył kary jednostkowe orzeczone  wyrokami: Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 1998 r., sygn. akt IV K 166/97, Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2000 r., sygn. akt III K 821/96 oraz kary orzeczone wyrokami: Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 1 października 2003 r., sygn. akt III K 856/03, Sądu Rejonowego  w Gdańsku z dnia 31 grudnia 2003 r., sygn. akt III K 838/01 i Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 27 sierpnia 2004 r., sygn. akt III K 156/03. Kary pozbawienia wolności  pozostające do wykonania w tych sprawach były objęte postanowieniami o zastosowaniu procedury Europejskiego Nakazu Aresztowania o sygn. akt IV Kop 26/10 i IV Kop 54/10 lub zostały wykonane, wobec czego nie było przeszkód procesowych do orzekania w przedmiocie ich połączenia.
Natomiast, w świetle dotychczasowego orzecznictwa, ewentualne uchybienia związane ze stosowaniem tej regulacji, prowadzące do naruszenia ograniczeń wynikających z dyspozycji art. 607e k.p.k., nie stanowią co do zasady bezwzględnej przyczyny uchylenia wyroku, lecz co najwyżej mogą stanowić ewentualnie względną podstawę odwoławczą. Taka zaś, nie otwiera możliwości podjęcia działania z urzędu, zmierzającego do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 542 § 3 k.p.k.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI