III KO 8/17

Sąd Najwyższy2017-06-26
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaśmierć stronyoskarżyciel posiłkowySąd Najwyższykodeks postępowania karnegozawieszenie postępowania

Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie o wznowienie postępowania na okres 3 miesięcy z powodu śmierci wnioskodawcy, K.P., umożliwiając jego najbliższym przystąpienie do sprawy.

Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania w sprawie karnej, w której S.J. został uniewinniony. W trakcie postępowania okazało się, że wnioskodawca, K.P., zmarł. Sąd, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące śmierci oskarżyciela posiłkowego, postanowił zawiesić postępowanie na 3 miesiące, aby umożliwić najbliższym zmarłego przystąpienie do sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wznowienie postępowania karnego, który wpłynął od zmarłego oskarżyciela posiłkowego K.P. Sprawa pierwotnie dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w B., zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) uniewinniającym S.J. od zarzutów oszustwa. W trakcie postępowania przed Sądem Najwyższym, pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla K.P. poinformował o braku podstaw do wniosku, a następnie wpłynął odpis aktu zgonu K.P. Sąd Najwyższy, opierając się na art. 58 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 61 k.p.k., postanowił zawiesić postępowanie o wznowienie postępowania na okres 3 miesięcy. Celem zawieszenia jest umożliwienie najbliższym zmarłego oskarżyciela posiłkowego przystąpienia do postępowania i ewentualnego kontynuowania wniosku o wznowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania. Osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania, a w przypadku śmierci stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu postępowania.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 58 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 61 k.p.k., które przewidują możliwość przystąpienia najbliższych do postępowania po śmierci oskarżyciela posiłkowego i zawieszenie postępowania na 3 miesiące w celu umożliwienia im wstąpienia w prawa zmarłego. Podkreślono, że ta regulacja dotyczy również postępowań w trybie nadzwyczajnych środków zaskarżenia, takich jak wznowienie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zawieszenie postępowania

Strony

NazwaTypRola
S. J.osoba_fizycznaoskarżony (uniewinniony)
K. P.osoba_fizycznawnioskodawca (zmarły oskarżyciel posiłkowy)
adw. M. J. G.innepełnomocnik z urzędu

Przepisy (9)

Główne

k.p.k. art. 61 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Zawieszenie postępowania na okres 3 miesięcy dla osób najbliższych lub pozostających na utrzymaniu zmarłego na wstąpienie w jego prawa.

k.p.k. art. 58 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania.

k.p.k. art. 58 § § 2

Kodeks postępowania karnego

W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenia, stosuje się odpowiednio art. 61 k.p.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 545 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania.

k.p.k. art. 529

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący kasacji, wskazujący, że wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie stwierdzenie okoliczności wyłączającej ściganie (np. śmierć oskarżonego).

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania karnego

Okoliczność wyłączająca ściganie (np. śmierć oskarżonego).

k.p.k. art. 542 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wznowienia postępowania, wskazujący, że wniosek o wznowienie postępowania na korzyść może złożyć wobec śmierci skazanego osoba najbliższa.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje postępowania o wznowienie. Najbliżsi zmarłego mogą przystąpić do postępowania. Zawieszenie postępowania na 3 miesiące jest uzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania zawieszenie postępowania na okres 3 miesięcy ratio legis tych unormowań stanowi wszelako jedynie umożliwienie wniesienia i rozpoznania nadzwyczajnego środka zaskarżenia na korzyść skazanego pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących śmierci strony w postępowaniu o wznowienie postępowania karnego oraz możliwości przystąpienia najbliższych do sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci wnioskodawcy w postępowaniu o wznowienie, gdzie był on oskarżycielem posiłkowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów proceduralnych w nietypowej sytuacji śmierci strony, co jest istotne dla prawników procesowych.

Śmierć wnioskodawcy nie kończy sprawy o wznowienie postępowania – Sąd Najwyższy wyjaśnia procedurę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 8/17
POSTANOWIENIE
Dnia 26 czerwca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie
S. J.
z wniosku K. P.
o wznowienie postępowania Sądu Okręgowego w B. o sygn. akt III K (…), zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II AKa (…),
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 czerwca 2017 r.
z urzędu, kwestii zawieszenia postępowania,
na podstawie art. 61 § 1 k.p.k. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.k.,
,
p o s t a n o w i ł
zawiesić na okres 3 miesięcy postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. III K (…) Sądu Okręgowego w B.  z wniosku zmarłego oskarżyciela posiłkowego K. P.
UZASADNIENIE
W dniu 3 stycznia 2017 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek oskarżyciela posiłkowego K. P.  o wznowienie postępowania w sprawie Sądu Okręgowego w B. o sygn. akt III K (…), zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II AKa (…), w którym to postępowaniu S. J.  został uniewinniony od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
W dniu 14 czerwca 2017 r. wyznaczony oskarżycielowi posiłkowemu, na jego umotywowany wniosek, pełnomocnik z urzędu w osobie adw. M. J.  G., poinformował Sąd Najwyższy, że nie znalazł podstaw prawnych do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Tego samego dnia wpłynął również z Urzędu Stanu Cywilnego w B.  skrócony odpis aktu zgonu K .P., z którego wynika, że oskarżyciel posiłkowy zmarł w dniu 17 maja 2017r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.k. śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenia, stosuje się odpowiednio art. 61 k.p.k. (art. 58 § 2 k.p.k.), który przewiduje zawieszenie postępowania określając 3 miesięczny termin dla osób najbliższych lub pozostających na utrzymaniu zmarłego na wstąpienie w jego prawa.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, bowiem złożenie przez pełnomocnika wyznaczonego dla K. P.  z urzędu opinii o braku podstaw do sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie postępowania, nie zamyka drogi dla kręgu wskazanych wyżej podmiotów, do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 545 § 2 k.p.k., przez złożenie takiego wniosku przez pełnomocnika ustanowionego z wyboru.
Uwzględniając treść powołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 k.p.k. uznać jednocześnie należy, że przystąpienie do postępowania w każdym jego stadium, nie wyklucza również postępowań prowadzonych w trybie przepisów Rozdziałów 55 i 56 Kodeksu postępowania karnego. Wprawdzie art. 529 k.p.k. przewiduje, że wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie m.in. stwierdzenie okoliczności wyłączającej ściganie (np. art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. – śmierć oskarżonego), a podobną regulację zawierają przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 542 § 2 k.p.k. – wniosek o wznowienie postępowania na korzyść może złożyć wobec śmierci skazanego osoba najbliższa
), ratio legis
tych unormowań stanowi wszelako jedynie umożliwienie wniesienia i rozpoznania nadzwyczajnego środka zaskarżenia na korzyść skazanego pomimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., gdyż tylko wówczas możliwa byłaby ewentualna  pośmiertna rehabilitacja osoby niesłusznie skazanej. Nie mają one natomiast żadnego przełożenia na uprawnienia pokrzywdzonego będącego stroną postępowania czy to kasacyjnego, czy też wznowieniowego, gdyż do tej z kolei materii odnoszą się wyłącznie przepisy powołane na wstępie niniejszego orzeczenia.
Kierując się omówionymi względami postanowiono jak na wstępie.
Na postanowienie niniejsze zażalenie nie przysługuje.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI