III KO 77/13

Sąd Najwyższy2013-12-12
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaprawo karnekodeks karnykodeks postępowania karnegosąd najwyższyorzecznictwozasada względności prawa karnego

Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowań, uznając, że nie zaistniały przesłanki wskazane w przepisach Kodeksu postępowania karnego.

Obrońca skazanego P.S. złożył wniosek o wznowienie dwóch postępowań zakończonych prawomocnymi wyrokami Sądu Apelacyjnego, powołując się na art. 540 § 3 k.p.k. Argumentował, że w sprawach tych zastosowano Kodeks karny z 1997 r. zamiast względniejszego Kodeksu karnego z 1969 r. Sąd Najwyższy oddalił wniosek, stwierdzając, że nie wskazano żadnej podstawy uzasadniającej wznowienie postępowania zgodnie z przepisami k.p.k., a zarzut naruszenia prawa materialnego nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia.

Wniosek o wznowienie postępowań został złożony przez obrońcę skazanego P.S., który powołał się na dwa prawomocne wyroki Sądu Apelacyjnego. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 540 § 3 k.p.k., argumentując, że w postępowaniach tych zastosowano Kodeks karny z 1997 r. zamiast Kodeksu karnego z 1969 r., który zdaniem obrońcy był względniejszy dla skazanego. Sąd Najwyższy, po rozpatrzeniu wniosku i odpowiedzi Prokuratora Generalnej, oddalił wniosek. Sąd uzasadnił swoją decyzję brakiem zaistnienia przesłanek wznowieniowych określonych w art. 540 k.p.k. lub 540a k.p.k. Wskazano, że nie zostało wykazane istnienie rozstrzygnięcia organu międzynarodowego obligującego do wznowienia postępowań. Sąd podkreślił, że zarzut naruszenia prawa materialnego, polegający na zastosowaniu nowszej ustawy zamiast starszej, względniejszej, nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania, o ile nie jest to uchybienie określone w art. 439 § 1 k.p.k. W związku z tym wniosek został oddalony, a skazany zwolniony od kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, o ile nie jest to uchybienie określone w art. 439 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania nie opierał się na żadnej z przewidzianych w art. 540 lub 540a k.p.k. podstaw. Wskazana przez obrońcę okoliczność z art. 540 § 3 k.p.k. nie zaistniała, a argumentacja dotycząca zastosowania Kodeksu karnego z 1997 r. zamiast względniejszego Kodeksu karnego z 1969 r. nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić wniosek

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 540 § 3

Kodeks postępowania karnego

Nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania, o ile nie jest to uchybienie określone w art. 439 § 1 k.p.k.

Pomocnicze

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Dotyczy zasady względności prawa karnego, zastosowanie ustawy nowszej zamiast starszej, względniejszej, może być podstawą do wznowienia postępowania tylko w określonych przypadkach.

k.k. art. 439 § 1

Kodeks karny

Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, których wystąpienie uniemożliwia utrzymanie w mocy wyroku skazującego.

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Dotyczy przestępstwa zabójstwa.

Ustawa o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym art. 5

Dotyczy moratorium na karę śmierci.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak zaistnienia przesłanek wznowieniowych z art. 540 § 3 k.p.k. Brak wskazania rozstrzygnięcia organu międzynarodowego obligującego do wznowienia postępowania. Zarzut naruszenia prawa materialnego (zastosowanie ustawy nowszej zamiast starszej, względniejszej) nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie Kodeksu karnego z 1997 r. zamiast względniejszego Kodeksu karnego z 1969 r. stanowi naruszenie art. 4 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

Nie zostało bowiem wskazane we wniosku (ani też nie jest też znane z urzędu Sądowi Najwyższemu) żadne rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, które obligowałoby do wznowienia dwóch objętych wnioskiem postępowań przeciwko skazanemu P. S. Wskazana przez obrońcę skazanego okoliczność z art. 540 § 3 k.p.k. nie zaistniała w niniejszej sprawie. Zarzut taki, o ile nie ma charaketru uchybienia określonego w art. 439 § 1 k.p.k., nie stanowi jednak samoistnej podstawy do wznowienia postępowania.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

przewodniczący-sprawozdawca

Andrzej Ryński

członek

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania karnego, w szczególności w kontekście naruszenia prawa materialnego i braku rozstrzygnięć międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przejściem z Kodeksu karnego z 1969 r. na Kodeks karny z 1997 r. oraz brakiem rozstrzygnięć międzynarodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie karnym – możliwości wznowienia postępowania po latach, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak ściśle sąd interpretuje przesłanki formalne.

Czy można wznowić postępowanie karne po latach, powołując się na błąd prawa materialnego? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 77/13
POSTANOWIENIE
Dnia 12 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Andrzej Ryński
‎
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
P. S.
skazanego z art. 148 § 1 k.k. z 1969 r.,
po rozpoznaniu wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowań zakończonych prawomocnymi wyrokami Sądu Apelacyjnego:
1) z dnia 11 stycznia 2001 r, sygn. akt … 225/00, zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt … 22/00;
2) z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt … 83/01, zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 grudnia 2000 r., sygn. akt … 25/00,
p o s t a n o w i ł:
1) oddalić wniosek;
2) zwolnić skazanego od zapłaty kosztów sądowych postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
UZASADNIENIE
Obrońca P. S. wniósł wniosek o wznowienie postępowań zakończonych prawomocnymi wyrokami Sądu Apelacyjnego:
1)
z dnia 11 stycznia 2001 r., sygn. akt … 225/00 zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 30 czerwca 2000 r., (sygn. akt … 22/00) oraz
2)
z dnia 10 października 2001 r., sygn. akt … 83/01, zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 grudnia 2000 r., (sygn. akt … 25/00)
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W., podnosząc zaistnienie w sprawie przesłanki wznowieniowej z art. 540 § 3 k.p.k.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prokurator Prokuratury Generalnej wniósł o oddalenie tego wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że wniosek obrońcy skazanego nie jest oparty na żadnej z przewidzianych w art. 540 k.p.k. lub 540a k.p.k. podstaw uzasadniających wznowienie postępowania. Wskazana przez obrońcę skazanego okoliczność z art. 540 § 3 k.p.k. nie zaistniała w niniejszej sprawie. Nie zostało bowiem wskazane we wniosku (ani też nie jest też znane z urzędu Sądowi Najwyższemu) żadne rozstrzygnięcie organu międzynarodowego, które obligowałoby do wznowienia dwóch objętych wnioskiem postępowań przeciwko skazanemu P. S.
Argumentacja zawarta we wniosku nie opiera się na wskazaniu zaistnienia zdarzeń zawartych w katalogu przesłanek wznowieniowych, lecz dotyczy kwestii naruszenia prawa materialnego, tj. art. 4 § 1 k.k. Oparta jest ona bowiem  na stwierdzeniu, że w sprawach tych zastosowano wobec oskarżonego obowiązującą w chwili orzekania ustawę z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 – dalej k.k.), zamiast obowiązującej w czasie popełnienia czynów ustawy z dnia 19 kwietnia 1969 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 13, poz. 94 ze zm. – dalej d.k.k.). W ocenie wnioskującego przepisy d.k.k. były dla oskarżonego względniejsze, gdyż przewidywały możliwość orzeczenia zamiast kary śmierci (na którą obowiązywało ustawowe moratorium – art. 5 dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie karnym; Dz. U. Nr 95, poz. 475) kary 25 lat pozbawienia wolności. Wobec tego, zastosowanie w przypadku P. S. Kodeksu karnego z 1997 r., który prócz kary 25 lat pozbawienia wolności przewiduje również karę dożywotniego pozbawienia wolności, co zdaniem obrońcy skazanego stanowi naruszenie art. 4 § 1 k.k.
W istocie obrońca skazanego zarzuca, że doszło do naruszenia prawa materialnego w postępowaniach objętych wnioskiem o ich wznowienie. Zarzut taki, o ile nie ma charaketru uchybienia określonego w art. 439 § 1 k.p.k., nie stanowi jednak samoistnej podstawy do wznowienia postępowania
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI