III KO 76/22

Sąd Najwyższy2022-07-14
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronność sąduart. 37 k.p.k.przestępstwo urzędniczekonflikt interesów

Sąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą podejrzenia popełnienia przestępstwa przez pracownika Sądu Rejonowego w C. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zawiadomienia o przestępstwie z art. 276 k.k. polegającym na ukryciu skargi przez pracownicę Sądu Rejonowego w C. Sąd Rejonowy we wniosku wskazał na możliwość wpływu tej sytuacji na obiektywizm orzekania. Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości, aby wyeliminować wątpliwości co do bezstronności sądu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w C. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zgodnie z art. 37 k.p.k. Wniosek wynikał z faktu, że A. L. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 276 k.k. przez pracownicę Sądu Rejonowego w C., polegającego na ukryciu skargi. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, sprawa powinna być rozpoznana przez inny sąd, wskazując na potencjalne konflikty interesów i intensywne kontakty między pracownikami sądu. Sąd Najwyższy podkreślił, że przekazanie sprawy następuje wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Choć sam fakt pracy w sądzie nie przesądza o braku bezstronności, w tej konkretnej sytuacji, gdzie przestępstwo dotyczyło dokumentów sądu i zostało popełnione przez jego pracownicę, a także ze względu na kameralną obsadę sądu, istniało ryzyko wątpliwości co do obiektywizmu. Dlatego Sąd Najwyższy, kierując się dobrem wymiaru sprawiedliwości i ekonomiką procesową, przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J..

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli istnieją okoliczności mogące wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć sam fakt znajomości sędziów i pracowników nie przesądza o braku bezstronności, to w sytuacji, gdy przestępstwo dotyczy dokumentów sądu i zostało popełnione przez jego pracownicę, a także ze względu na intensywne kontakty w kameralnej obsadzie sądu, przekazanie sprawy jest uzasadnione dla wyeliminowania wątpliwości co do obiektywizmu i zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
A. L.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Pomocnicze

k.k. art. 276

Kodeks karny

Przepis dotyczący przestępstwa ukrycia lub usunięcia dokumentu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zagrożenie obiektywizmu orzekania ze względu na popełnienie przestępstwa przez pracownicę sądu na terenie tego sądu. Intensywne kontakty między sędziami a pracownikami w kameralnej obsadzie sądu. Potrzeba wyeliminowania wątpliwości co do bezstronności sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny ad casu

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście potencjalnych konfliktów interesów związanych z pracownikami sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji popełnienia przestępstwa przez pracownika sądu na terenie tego sądu i konieczności zapewnienia obiektywizmu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje procedurę przekazania sprawy ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników procesowych, choć sam stan faktyczny nie jest wybitnie nietypowy.

Kiedy pracownik sądu popełnia przestępstwo? Sąd Najwyższy decyduje o przekazaniu sprawy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 76/22
POSTANOWIENIE
Dnia 14 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie z zażalenia
A. L.
,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 14 lipca 2022 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w C.,
‎
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w J..
UZASADNIENIE
A. L. złożył w dniu 24 marca 2022 r. w Komendzie Powiatowej Policji w C. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 276 k.k., polegającego na ukryciu i usunięciu w bliżej nieustalonym dniu 2019 r. w Sądzie Rejonowym w C. pisemnej skargi na zachowanie oskarżyciela posiłkowego, który miał uwłaczać powadze sądu, którą to skargę A. L. złożył do akt sprawy II K
[…]
prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C..
Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt RPS
[…]
, odmówiono wszczęcia dochodzenia w powyższej sprawie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego.
A. L. złożył zażalenie na to postanowienie. Nie precyzując zarzutów wskazywał (także w innych pismach), że siostra oskarżyciela posiłkowego, który dopuścił się przestępstwa, pracuje w tamtejszym Sądzie. Zażalenie to zostało przekazane do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w C..
Sąd Rejonowy w C., postanowieniem z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II Kp
[…]
, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy bowiem zawiadomienia o przestępstwie przeciwko dokumentom, popełnionego na terenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez jego pracownicę.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. następuje tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k., któremu to obowiązkowi Sąd Rejonowy w C. sprostał.
Nie w każdej sprawie złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez pracownika sądu wystarcza do uznania tego sądu za niewłaściwy do rozpoznania sprawy. S
am bowiem fakt urzędowej znajomości sędziów, prokuratorów lub innych osób występujących przed sądem z jego pracownikami nie przesądza o istnieniu uzasadnionej obawy co do braku bezstronności właściwego sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2016 r., IV KO 25/16). Jest przecież nieuniknione, że na terenie sądu, w związku z wykonywanymi czynnościami, dochodzi do wielu ściśle zawodowych kontaktów.
O tym, czy w konkretnym stanie faktycznym występują okoliczności, wskazujące na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, należy więc rozstrzygać
ad casu
.
W niniejszej sprawie zagrożenie obiektywizmu orzekania wynika z faktu zawiadomienia przez A. L. o przestępstwie przeciwko dokumentom, popełnionym na terenie właściwego miejscowo sądu przez jego pracownicę w związku z wykonywanymi przez nią obowiązkami zawodowymi. Nie bez znaczenia jest też fakt, że, z uwagi na kameralną obsadę Sądu Rejonowego w C., kontakty między sędziami i zatrudnionymi tam pracownikami są, w sposób naturalny, bardziej intensywne. Aby wyeliminować ryzyko powstania po stronie A. L. wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez sąd nadzorujący postępowanie przygotowawcze w sprawie z jego zawiadomienia, należało przekazać tę sprawę do rozpoznania sądowi niezwiązanemu bezpośrednio ze zdarzeniem.
O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne. Sąd Rejonowy w J. znajduje się bowiem w stosunkowo niedalekiej odległości od sądu miejscowo właściwego, co ma znaczenie z punktu widzenia ekonomiki procesowej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI