V KO 63/19

Sąd Najwyższy2019-08-29
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądukonflikt interesówobiektywizmdobro wymiaru sprawiedliwościoskarżenie prywatneSąd Najwyższyart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną z oskarżenia prywatnego innemu sądowi rejonowemu ze względu na konflikt interesów sędziego Sądu Okręgowego w W., żony oskarżonego, która jest jedynym świadkiem w sprawie.

Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego przeciwko A. W. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której jedynym świadkiem w sprawie była żona oskarżonego, sędzia Sądu Okręgowego w W., a jednocześnie toczyło się przeciwko niej postępowanie rozwodowe. Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i jego zastosowanie jest uzasadnione, gdy okoliczności sprawy mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać pozory braku obiektywizmu. W tym przypadku, aby zapewnić obiektywne rozpoznanie sprawy, Sąd Najwyższy przekazał ją do rozpoznania sądowi spoza okręgu wrocławskiego.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. z dnia 6 czerwca 2019 r. o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego D. D. przeciwko A. W. innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że jedynym świadkiem w sprawie jest sędzia Sądu Okręgowego w W., która jest żoną oskarżonego, a jednocześnie toczy się przeciwko niej postępowanie rozwodowe. Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 37 k.p.k. jest przepisem wyjątkowym, który pozwala na odstępstwo od ustawowych reguł właściwości miejscowej sądu. Jego zastosowanie jest możliwe tylko wtedy, gdy zaistniałe okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że pozostawienie sprawy sądowi właściwemu miejscowo byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą być sytuacje, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że w niniejszej sprawie taka sytuacja zaistniała, ponieważ w odbiorze zewnętrznym orzeczenie wydane przez Sąd wrocławski mogłoby być odbierane jako nieobiektywne. Aby temu zapobiec i zapewnić sprawiedliwe rozpoznanie sprawy, Sąd Najwyższy, kierując się zakazem rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym, przekazał sprawę do rozpoznania sądowi spoza okręgu wrocławskiego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i jego zastosowanie jest uzasadnione, gdy okoliczności sprawy mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu. Sytuacja, w której jedyny świadek jest żoną oskarżonego i stroną w postępowaniu rozwodowym, może budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu miejscowo właściwego, dlatego przekazanie sprawy innemu sądowi jest uzasadnione dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznaoskarżony
D. D.osoba_fizycznaoskarżyciel prywatny

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą być sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny.

Pomocnicze

k.k. art. 157 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 216 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja, w której jedyny świadek jest żoną oskarżonego i stroną w postępowaniu rozwodowym, może wpływać na obiektywizm sądu. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest zgodne z dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (...) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny W odbiorze zewnętrznym orzeczenie wydane w niej przez Sąd wrocławski może być odbierane jako nieobiektywne.

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na konflikt interesów i potencjalny brak obiektywizmu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i przepisu art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy dba o obiektywizm wymiaru sprawiedliwości, nawet w sprawach o mniejszej wadze, gdy pojawia się potencjalny konflikt interesów.

Czy żona sędziego może być jedynym świadkiem w sprawie męża? Sąd Najwyższy reaguje.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 63/19
POSTANOWIENIE
Dnia 29 sierpnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski
w sprawie
A. W.
oskarżonego z art. 157 § 2 k.k. i art. 216 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 sierpnia 2019 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt II K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
‎
w B..
UZASADNIENIE
Postanowieniem
z dnia z dnia 6 czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w W.
wystąpił o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy z oskarżenia prywatnego D. D.  przeciwko A. W. .
W postanowieniu sądu występującego o przekazanie sprawy podkreślono, że jedynym świadkiem w sprawie jest sędzia Sądu Okręgowego w W., żona oskarżonego, przy czym toczy się postępowanie rozwodowe.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Takimi okolicznościami mogą zaś być tego rodzaju sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, nr 9-10, poz. 68;  z dnia 10 grudnia 1999 r., III KO 98/99, Prok. i Pr. 2000, z. 3 poz. 7; z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, R-OSNKW 2008, poz. 2072; z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, R-OSNKW 2008, poz. 2280).
Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W odbiorze zewnętrznym orzeczenie wydane w niej przez Sąd wrocławski może być odbierane jako nieobiektywne. Biorąc pod uwagę okoliczności, zagrożenia takiego nie będzie, gdy sprawę rozpozna sąd spoza okręgu (…).
Z powyższych względów, kierując się także zakazem rozszerzającej wykładni przepisu o charakterze wyjątkowym, jakim jest art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI