Orzeczenie · 2026-03-11

III KO 71/26

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-03-11
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wznowienie postępowaniakasacjaSąd Najwyższynienależyta obsada sąduart. 439 k.p.k.orzecznictwo SN

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek G.C. o wznowienie postępowania, które zakończyło się postanowieniem o oddaleniu jego kasacji jako oczywiście bezzasadnej (sygn. akt III KK 143/25). Wnioskodawca powołał się na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazując na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego (SSN Igor Zgoliński) oraz Sądu Okręgowego w Tarnowie (SSO X.Y.). Sąd Najwyższy odwołał się do postanowienia składu siedmiu sędziów z dnia 23 marca 2023 r. (I KZP 17/22), zgodnie z którym nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k., jeśli zakończyło się ono postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, nawet w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy zauważył, że skazany, reprezentowany przez obrońcę z wyboru, nie złożył wniosku o wyłączenie sędziego w toku postępowania kasacyjnego, mimo otrzymania zawiadomień o terminie rozprawy. Podkreślono również, że zarzut dotyczący nienależytej obsady Sądu Okręgowego z uwagi na SSO X.Y. był już przedmiotem analizy w innych postępowaniach przed Sądem Najwyższym (m.in. III KK 435/22, III KK 600/25, III KK 605/22), gdzie test niezawisłości i bezstronności sędziego wypadł pozytywnie. Wobec ugruntowanej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w tym uchwał z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I - 4110 - 1/20) i z dnia 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22), wskazane przez wnioskodawcę powody nie stanowiły podstawy do wznowienia postępowania. W związku z tym, wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku również nie zasługiwał na uwzględnienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego w określonych sytuacjach oraz oceny statusu sędziów powołanych w nowym trybie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej oraz oceny statusu sędziów w kontekście orzecznictwa dotyczącego Krajowej Rady Sądownictwa.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednej z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., jeśli postępowanie kasacyjne zakończyło się wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania kasacyjnego z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednej z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., jeśli postępowanie kasacyjne zakończyło się wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na swojej ugruntowanej linii orzeczniczej, zgodnie z którą wznowienie z urzędu w takich okolicznościach nie jest dopuszczalne.

Czy zarzut nienależytej obsady sądu, oparty na wadliwej procedurze powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną na mocy nowelizacji ustawy z 2017 r., może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, jeśli status sędziego był już badany w innych sprawach i uznany za prawidłowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli status sędziego był już badany w innych postępowaniach przed Sądem Najwyższym i test niezawisłości i bezstronności wypadł pozytywnie, nie stanowi to podstawy do wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że w poprzednich postępowaniach zbadano gwarancję niezawisłości i bezstronności sędziego X.Y., a test ten miał skutek pozytywny, co wyklucza możliwość wznowienia postępowania z tego powodu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania

Strony

NazwaTypRola
G. C.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania z urzędu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wyłączenie sędziego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu w przypadku postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej. • Status sędziego był już badany w innych postępowaniach i uznany za prawidłowy. • Brak wniosku o wyłączenie sędziego w toku postępowania kasacyjnego.

Odrzucone argumenty

Wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego i Sądu Okręgowego.

Godne uwagi sformułowania

nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej • w toku postępowania kasacyjnego o sygn. III KK 143/25 skazany, który był reprezentowany przez obrońcę z wyboru, nie złożył wniosku o wyłączenie sędziego od rozpoznawania tej sprawy w trybie art. 41 § 1 k.p.k. • w innych postępowaniach przed Sądem Najwyższym zbadano już gwarancję niezawisłości i bezstronności sędziego X.Y., po szczegółowej analizie jego akt osobowych i przebiegu jego ścieżki zawodowej, a test ten miał skutek pozytywny

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej Sądu Najwyższego dotyczącej niedopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego w określonych sytuacjach oraz oceny statusu sędziów powołanych w nowym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej oraz oceny statusu sędziów w kontekście orzecznictwa dotyczącego Krajowej Rady Sądownictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z prawem do rzetelnego procesu i niezawisłością sądownictwa, co jest istotne dla prawników i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.

Czy można wznowić sprawę, gdy kasacja została oddalona? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst