III KO 71/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania lustracyjnego na niekorzyść zmarłego lustrowanego, powołując się na przepisy k.p.k. dotyczące wznowienia postępowania.
Prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN zawnioskował o wznowienie postępowania lustracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem, wskazując na brak podpisu pod sentencją sądu niższej instancji oraz śmierć lustrowanego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania na niekorzyść lustrowanego w sytuacji, gdy wystąpiły okoliczności wyłączające ściganie lub uzasadniające zawieszenie postępowania, w tym śmierć strony.
Sąd Najwyższy rozpatrzył wniosek Prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN o wznowienie z urzędu postępowania lustracyjnego. Postępowanie to zostało zakończone orzeczeniem Sądu Apelacyjnego utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego. Prokurator wskazał na potencjalną bezwzględną podstawę odwoławczą w postaci braku podpisu pod sentencją orzeczenia Sądu Okręgowego oraz na śmierć lustrowanego J. K. jako okoliczność zaktualizowania przesłanki wyłączającej postępowanie karne. Sąd Najwyższy, analizując przepisy Kodeksu postępowania karnego, w szczególności art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., stwierdził, że możliwość wznowienia postępowania na niekorzyść oskarżonego (w tym lustrowanego) jest wyłączona, gdy wystąpią okoliczności takie jak śmierć strony. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia postępowania lustracyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wznowienie postępowania lustracyjnego na niekorzyść lustrowanego jest wyłączone w przypadku wystąpienia okoliczności wyłączających ściganie lub uzasadniających zawieszenie postępowania, w tym śmierci lustrowanego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k., który stanowi, że wniesieniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. Zastosowanie tej zasady 'a contrario' do postępowania o wznowienie postępowania oznacza, że wznowienie na niekorzyść jest wyłączone w takich sytuacjach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
brak podstaw do wznowienia postępowania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| J. K. | osoba_fizyczna | lustrowany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 529
Kodeks postępowania karnego
Przepis mający zastosowanie w postępowaniu o wznowienie postępowania, wyłączający możliwość wznowienia na niekorzyść w przypadku wystąpienia okoliczności wyłączających ściganie lub uzasadniających zawieszenie postępowania.
k.p.k. art. 545 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Stosowanie art. 529 k.p.k. w postępowaniu o wznowienie postępowania.
u.o.u.i.o.b.p. art. 21d
Ustawa o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów
Do wznowienia postępowania lustracyjnego, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Możliwość wznowienia postępowania na niekorzyść osoby lustrowanej wyłączona jest po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do sygnalizowania wystąpienia podstawy do wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka wyłączająca postępowanie karne (śmierć lustrowanego).
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (bezwzględnych przyczyn odwoławczych), przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć lustrowanego jako okoliczność wyłączająca możliwość wznowienia postępowania na jego niekorzyść, na podstawie art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania lustracyjnego zaktualizowania się przesłanki wyłączającej postępowanie karne z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. (śmierci lustrowanego) kierunku orzeczenia następczego (na niekorzyść lustrowanego) brak przesłanek do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania lustracyjnego możliwość wznowienia postępowania na niekorzyść osoby lustrowanej wyłączona jest po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia na gruncie postępowania lustracyjnego wyłączona jest możliwość wznowienia postępowania na niekorzyść lustrowanego w razie wystąpienia wskazanych w art. 529 k.p.k. okoliczności, tj. między innymi śmierci lustrowanego.
Skład orzekający
Paweł Wiliński
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących wznowienia postępowania w kontekście śmierci strony, szczególnie w sprawach lustracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania lustracyjnego na niekorzyść zmarłego lustrowanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z postępowaniem lustracyjnym i jego wznowieniem, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą materią.
“Czy śmierć lustrowanego zamyka drogę do wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 71/21 ZARZĄDZENIE Dnia 24 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński 1. W związku z pismem Prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L. z dnia 2 września 2021 r. sygnalizującym – w myśl art. 9 § 2 k.p.k. – wystąpienie podstawy do wznowienia z urzędu postępowania lustracyjnego zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II AKa […] , utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt IV K […] , wobec zaktualizowania się przesłanki wyłączającej postępowanie karne z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. (śmierci lustrowanego) oraz w związku z kierunkiem orzeczenia następczego (na niekorzyść lustrowanego) - na podstawie art. 529 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. - stwierdzam brak przesłanek do podjęcia czynności w przedmiocie wznowienia z urzędu postępowania lustracyjnego w sprawie zakończonej orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II AKa […] , utrzymującym w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt IV K […] . Zgodnie z art. 21d ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (tekst jednolity Dz.U.2021.1633) do wznowienia postępowania lustracyjnego, w zakresie nieuregulowanym przepisami niniejszej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Ten zaś w art. 542 § 3 k.p.k. stanowi, że postępowanie wznawia się z urzędu tylko w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (bezwzględnych przyczyn odwoławczych), przy czym wznowienie postępowania jedynie z powodów określonych w pkt 9-11 może nastąpić tylko na korzyść oskarżonego. Możliwość wznowienia postępowania na niekorzyść osoby lustrowanej wyłączona jest po upływie 10 lat od uprawomocnienia się orzeczenia (art. 21d ust. 3 cyt. ustawy). Jednakże kluczowe znaczenie w układzie procesowym, jaki wystąpił na gruncie niniejszej sprawy, ma okoliczność w postaci śmierci lustrowanego. Zgodnie bowiem z treścią art. 529 k.p.k. wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania, akt łaski ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. Przepis ten, z mocy art. 545 § 1 k.p.k., ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu o wznowienie postępowania. Z treści powyższych przepisów należy zatem – a contrario - wnioskować, że na gruncie postępowania lustracyjnego wyłączona jest możliwość wznowienia postępowania na niekorzyść lustrowanego w razie wystąpienia wskazanych w art. 529 k.p.k. okoliczności, tj. między innymi śmierci lustrowanego. W piśmie z dnia 2 września 2021 r. Prokurator Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L. zasygnalizował zaistnienie na gruncie przedmiotowej sprawy bezwzględnej podstawy odwoławczej, tj. braku podpisu pod sentencją orzeczenia Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt IV K […] , stwierdzającego zgodność z prawdą oświadczenia lustracyjnego złożonego przez J. K. w dniu 19 maja 2017 r. Wniósł o rozważenie wznowienia z urzędu, na niekorzyść lustrowanego J. K., postępowania lustracyjnego zakończonego orzeczeniem Sądu Okręgowego w L. z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt IV K […] utrzymanym w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II AKa […] , co jednak z uwagi na treść art. 529 k.p.k. (a contrario) w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. nie jest możliwe. 2. O treści zarządzenia i jego niezaskarżalności poinformować Prokuratora Oddziałowego Biura Lustracyjnego IPN w L., doręczając odpis niniejszego zarządzenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI