Orzeczenie · 2026-04-29

III KO 68/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-29
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegoniezależność sądownictwabezstronnośćKRSTKETPCKarta Praw Podstawowychprocedura karna

Wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego A.B. od udziału w sprawie III KO 68/25 został uznany za zasadny. Sędzia A.B. został powołany do Sądu Najwyższego w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwały własne oraz orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPC) i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), stwierdził, że wadliwość procedury powołania sędziego narusza standardy niezawisłości i bezstronności sądu, gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPC, art. 47 Karty Praw Podstawowych oraz art. 19 ust. 1 TUE. W związku z tym, aby zapewnić prawo strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd, a także uniknąć negatywnych skutków prawnych, orzeczono o wyłączeniu sędziego A.B. od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności badania niezależności i bezstronności sędziów SN powołanych w wadliwych procedurach, zgodnie z orzecznictwem ETPC i TSUE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami wymiaru sprawiedliwości w Polsce.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia powołany do Sądu Najwyższego w procedurze ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r. spełnia wymogi instytucjonalnej bezstronności i niezawisłości sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sędzia powołany w takiej procedurze nie spełnia wymogów instytucjonalnej bezstronności i niezawisłości, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na orzecznictwo ETPC i TSUE oraz własne uchwały, wskazując, że wadliwa procedura powołania sędziego narusza standardy konstytucyjne i europejskie dotyczące prawa do sądu ustanowionego ustawą.

Jakie są konsekwencje prawne udziału w postępowaniu sędziego powołanego w wadliwej procedurze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Udział takiego sędziego prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności sądu, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą i może skutkować żądaniem wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Naruszenie standardu prawa do sądu ustanowionego ustawą może prowadzić do nieważności postępowania i rodzi ryzyko odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (obrońca)

Strony

NazwaTypRola
A.C.innestrona
obrońcainnewnioskodawca
A.B.innesędzia

Przepisy (7)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wyłączenia sędziego.

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 42 § 4

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący wniosku o wyłączenie sędziego.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wskazanie na bezwzględną przyczynę odwoławczą związaną z brakiem niezawisłości sądu.

u.SN art. 29 § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wspomniany w kontekście standardów dopuszczalności badania bezstronności sędziowskiej.

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym

Ustawa określająca procedurę powołania sędziów, której wadliwość była przedmiotem oceny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia A.B. został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w wyniku procedury wadliwej, naruszającej standardy niezależności i bezstronności sądu. • Udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze prowadzi do naruszenia prawa strony do rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC, art. 45 Konstytucji RP).

Godne uwagi sformułowania

nie spełnia wymaganej instytucjonalnej bezstronności • naruszenie standardu niezawisłości rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych, art. 6 EKPCz oraz art. 19 ust. 1 TUE • sąd ustanowiony ustawą • rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący

A.B.

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności badania niezależności i bezstronności sędziów SN powołanych w wadliwych procedurach, zgodnie z orzecznictwem ETPC i TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformami wymiaru sprawiedliwości w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i opinii publicznej.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu wadliwego powołania – czy to koniec sporu o praworządność?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst