III KO 64/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy skazanego P. S. sygnalizujące konieczność wznowienia postępowania z urzędu. Głównym zarzutem było orzekanie przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie w składzie nienależycie obsadzonym, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Obrońca argumentował, że zmiana sędziego w składzie orzekającym tuż przed rozprawą, bez możliwości zapoznania się z aktami, czyniła udział tego sędziego jedynie formalnym. Sąd Najwyższy, po analizie stanowiska prokuratora i akt sprawy, uznał zarzuty za bezzasadne. Stwierdzono, że zmiana składu Sądu Apelacyjnego nastąpiła z powodu nagłej choroby sędziego, co jest sytuacją przewidzianą w art. 47b § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, a wzgląd na sprawność postępowania uzasadniał taką zmianę. Sąd Najwyższy podkreślił, że naruszenie przepisów dotyczących składu sądu, nawet jeśli wystąpiłoby, mogłoby być co najwyżej obrazą przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.), a nie bezwzględną przyczyną odwoławczą. Ponadto, odrzucono argumentację dotyczącą braku możliwości zapoznania się sędziego z aktami, wskazując, że przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy fizycznej nieobecności na rozprawie, a nie czasu potrzebnego na przygotowanie. Wobec braku podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, Sąd Najwyższy wydał zarządzenie o stwierdzeniu braku podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kontekście zmian składu sądu, zwłaszcza z powodu choroby sędziego, oraz stosowanie art. 47b Prawa o ustroju sądów powszechnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany składu sądu w postępowaniu karnym z powodu choroby sędziego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana składu sądu orzekającego z powodu nagłej choroby sędziego, zgodnie z art. 47b § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana składu sądu spowodowana nagłą chorobą sędziego, gdy zapewniono sprawność postępowania, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy sytuacji, gdy skład sądu jest nieznany ustawie lub nieprzewidziany dla danej kategorii spraw. Zmiana składu z powodu choroby sędziego, zgodna z art. 47b § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, nie jest nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Ponadto, przepis ten dotyczy fizycznej nieobecności na rozprawie, a nie czasu potrzebnego na przygotowanie się sędziego.
Czy brak możliwości zapoznania się sędziego z aktami sprawy przed rozprawą apelacyjną, w sytuacji gdy został wyznaczony z powodu choroby innego sędziego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwestie związane z przygotowaniem sędziego do rozprawy nie są objęte dyspozycją art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., który dotyczy fizycznej nieobecności na rozprawie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. odnosi się do fizycznej nieobecności sędziego na rozprawie, a nie do czasu potrzebnego na zapoznanie się z aktami sprawy czy przygotowanie do niej. Argumentacja obrońcy opierała się na domniemaniach i próbie relatywizacji instytucji bezwzględnych przyczyn odwoławczych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | skazany |
| B. Z. | osoba_fizyczna | obrońca skazanego |
| Sąd Apelacyjny w Szczecinie | instytucja | sąd niższej instancji |
| Sąd Okręgowy w Szczecinie | instytucja | sąd niższej instancji |
| Prokurator | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (22)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Nienależyta obsada sądu nie obejmuje zmian składu spowodowanych chorobą sędziego, jeśli są zgodne z przepisami Prawa o ustroju sądów powszechnych i zapewniają sprawność postępowania.
p.u.s.p. art. 47b § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
p.u.s.p. art. 47b § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Umożliwia zmianę składu sądu, gdy pierwotnie wyznaczony skład nie może podjąć sprawy, a przemawia za tym wzgląd na sprawność postępowania, np. z powodu nagłej choroby sędziego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis dotyczy fizycznej nieobecności sędziego na rozprawie, a nie czasu potrzebnego na przygotowanie się do niej.
k.p.k. art. 9 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 544 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 544 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 545 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 532 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 530 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 536
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 299 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 299 § § 6
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 29 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 438
Kodeks postępowania karnego
Naruszenia przepisów dotyczących składu sądu mogą być przedmiotem oceny jako obraza przepisów postępowania.
k.p.k. art. 2 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Cel sprawności i wolności od zwłoki w rozstrzyganiu spraw.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana składu sądu z powodu nagłej choroby sędziego, zgodnie z art. 47b § 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. dotyczy fizycznej nieobecności sędziego na rozprawie, a nie czasu potrzebnego na przygotowanie się do niej. • Naruszenia przepisów dotyczących składu sądu mogą być co najwyżej obrazą przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.), a nie bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny w Szczecinie orzekał w nienależycie obsadzonym składzie z powodu zmiany sędziego tuż przed rozprawą, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • Sędzia wyznaczony do składu nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed rozprawą, co czyniło jego udział formalnym.
Godne uwagi sformułowania
normatywna regulacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych – jako unormowanie o charakterze wyjątkowym – podlega interpretacji ścisłej • nie można zatem podstaw odwoławczych unormowanych w art. 439 § 1 k.p.k. interpretować w sposób rozszerzający • przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. ma na myśli te sytuacje, w których obsada sądu nie jest znana ustawie albo też choć jest ustawie znana, to nie jest przewidziana dla danej kategorii spraw w sądzie danego szczebla czy w danym postępowaniu w określonym układzie procesowym • nie można poczytywać za tożsame ze zmaterializowaniem się bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w pkt. 2 art. 439 § k.p.k. • przepis art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie nawiązuje przecież w żaden sposób do terminu wyznaczenia sędziego do składu orzekającego, lecz verba legis do nieobecności sędziego na rozprawie • bezwzględne przyczyny odwoławcze mają charakter obiektywny
Skład orzekający
Antoni Bojańczyk
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja bezwzględnych przyczyn odwoławczych w kontekście zmian składu sądu, zwłaszcza z powodu choroby sędziego, oraz stosowanie art. 47b Prawa o ustroju sądów powszechnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany składu sądu w postępowaniu karnym z powodu choroby sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej składu sądu i bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co jest istotne dla praktyków prawa karnego. Wyjaśnia granice stosowania art. 439 k.p.k.
“Czy choroba sędziego może unieważnić wyrok? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice bezwzględnych przyczyn odwoławczych.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.