III KO 62/21

Sąd Najwyższy2021-09-29
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościbezstronnośćkuratorzy sądowikonflikt interesówpostępowanie karne

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko D.M. do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości i potencjalne podejrzenia o brak bezstronności.

Sąd Rejonowy w E. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko D.M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były liczne powiązania zawodowe i osobiste między świadkami (kuratorami sądowymi) a sądem w E., co mogło budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając konieczność zapewnienia niezawisłości sędziowskiej i uniknięcia wrażenia wewnętrznego "załatwiania" spraw przez sąd.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w E. o przekazanie sprawy karnej przeciwko D.M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżonemu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) i art. 233 § 1a k.k. (fałszywe zeznania). Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że pokrzywdzonym jest kurator sądowy, a większość świadków zawnioskowanych do przesłuchania to również kuratorzy zawodowi pracujący w tym samym sądzie. W zeznaniach świadków pojawiały się wątki dotyczące funkcjonowania kuratorów, pracy sądu, a nawet rzekomego "wyciszania" spraw przez prezesa sądu. Sąd Rejonowy uznał, że rozpoznawanie tej sprawy w E. mogłoby wywołać w odbiorze społecznym wrażenie, że sąd sam "załatwia" swoje wewnętrzne sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, stwierdzając, że konfiguracja powiązań osobisto-zawodowych uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, aby zapewnić jej rozpoznanie w sposób wolny od podejrzeń o brak bezstronności i zagwarantować niezawisłość sędziowską.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, aby zapewnić postępowanie wolne od podejrzeń o brak bezstronności i zagwarantować niezawisłość sędziowską.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu

Strony

NazwaTypRola
D.M.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 233 § 1a

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Większość świadków i pokrzywdzony są pracownikami sądu, co może budzić wątpliwości co do bezstronności. Rozpoznawanie sprawy przez sąd miejscowy może wywołać wrażenie wewnętrznego "załatwiania" spraw. Konieczność zapewnienia niezawisłości sędziowskiej i wolności od podejrzeń.

Godne uwagi sformułowania

ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów wykreowania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły

Skład orzekający

Dariusz Kala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na powiązania zawodowe świadków i pokrzywdzonego z sądem miejscowo właściwym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązań zawodowych w sądzie, gdzie większość świadków to pracownicy tego samego sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest postrzeganie bezstronności sądu i jak powiązania zawodowe mogą wpływać na zaufanie do wymiaru sprawiedliwości, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczną stronniczość.

Czy sąd może sam "załatwiać" swoje sprawy? Sąd Najwyższy reaguje na powiązania kuratorów z sądem.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 62/21
POSTANOWIENIE
Dnia 29 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w sprawie
D.M.  (M.)
‎
oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. i in.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r.
‎
wniosku Sądu Rejonowego w E.
‎
z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VIII K (…)
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O..
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w E.,
właściwy
do rozpoznania sprawy zainicjowanej aktem oskarżenia wniesionym przeciwko D.M., któremu zarzucono popełnienie przestępstw z art. 212 § 1 k.k. oraz art. 233 § 1a k.k., postanowieniem
z dnia 30 lipca 2021 r., sygn. akt VIII K 952/21
, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzonym w sprawie jest czynny zawodowo kurator Sądu Rejonowego w E. (zarzut pierwszy), a drugi z zarzuconych oskarżonemu czynów dotyczy udzielania pomocy żonie oskarżonego w uzupełnianiu dokumentacji kuratorskiej. Spośród 6 świadków zawnioskowanych w akcie oskarżenia do przesłuchania na rozprawie aż 5 jest kuratorami zawodowymi Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w E.. W zeznaniach świadków pojawiają się wątki dotyczące m.in.  pracy i funkcjonowania kuratorów w miejscowym sądzie, a nadto kwestie związane z wcześniejszymi zdarzeniami z udziałem oskarżonego, które miały być „wyciszane” przez prezesa sądu. Poruszany jest również wątek przymusowego przeniesienia pokrzywdzonego do innego sądu oraz kwestie awansowe.
Powyższe okoliczności, w ocenie organu wnioskującego, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu i to położonemu poza okręgiem (…). Rozpoznawanie tej sprawy przez Sąd Rejonowy w E. mogłoby w odbiorze społecznym wywołać wrażenie, że sąd ten sam wewnętrznie „załatwia” swoje sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w E.  zasługiwał na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób będących uczestnikami postępowania w niniejszej sprawie z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony nie tylko poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w E., ale i położony w obszarze właściwości innego sądu apelacyjnego. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań.  Jest ono również niezbędne do wykreowania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje   swoje   konstytucyjne   funkcje   w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por.  postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn.  akt V KO 66/10).
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI