III KO 61/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z urzędu, uznając wniosek obrońcy za bezzasadny z powodu braku dowodów na niewłaściwą obsadę sądu.
Obrońca skazanego A.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, argumentując niewłaściwą obsadę sądu w obu instancjach jako bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy, rozpatrując sprawę z urzędu, uznał wniosek za bezzasadny, stwierdzając, że sposób wyznaczenia składów orzekających był zgodny z obowiązującymi przepisami, a ewentualne uchybienia nie stanowiły bezwzględnej przyczyny odwoławczej. W konsekwencji odmówiono wznowienia postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy skazanego A.S. o wznowienie postępowania karnego, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) i Sądu Okręgowego w O. Podstawą wniosku była rzekoma niewłaściwa obsada sądu w obu instancjach, która miała stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy, po analizie akt sprawy i wyjaśnieniach prezesów sądów, stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. Ustalono, że składy orzekające zostały wyznaczone zgodnie z obowiązującymi przepisami, a zarządzenia o zmianie sędziego referenta były uzasadnione. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet gdyby doszło do uchybień w wyznaczeniu składów, nie stanowiłoby to bezwzględnej przyczyny odwoławczej w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a jedynie ewentualnie względnej przyczyny z art. 438 pkt 2 k.p.k. Wniosek nie zawierał również przesłanek z art. 540 § 3 k.p.k., a przywołany wyrok ETPC nie miał znaczenia dla sprawy. W związku z tym postanowiono stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania i obciążyć wnioskodawcę kosztami sądowymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie w wyznaczeniu składów orzekających, o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą z art. 438 pkt 2 k.p.k., nie skutkuje nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił ugruntowany pogląd orzecznictwa, że naruszenie procedury wyznaczania składów orzekających nie jest tożsame z nienależytą obsadą sądu w rozumieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa wznowienia postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w domyśle)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A.S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.k. art. 540 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 542 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 544 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Niewłaściwa obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Pomocnicze
k.k. art. 148 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 438 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wskazanie na możliwość uznania naruszenia zasad wyznaczania składów orzekających za względną przyczynę odwoławczą.
k.p.k. art. 28 § 4
Kodeks postępowania karnego
Skład sądu w sprawie o zbrodnię.
k.p.k. art. 351 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wyznaczanie składu orzekającego.
k.p.k. art. 351 § 2
Kodeks postępowania karnego
Losowanie składu orzekającego.
k.p.k. art. 29 § 1
Kodeks postępowania karnego
Skład sądu w postępowaniu odwoławczym.
k.p.k. art. 540 § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sposób wyznaczenia składów orzekających był zgodny z obowiązującymi przepisami. Naruszenie zasad wyznaczania składów orzekających nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wyrok ETPC nie miał zastosowania w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwa obsada sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
Godne uwagi sformułowania
brak podstaw do wznowienia postępowania oczywiście bezzasadny nie doszło w toku procedowania w niej do naruszenie zasad wyznaczania składów orzekających uchybienie takie nie prowadziłoby do wystąpienia tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd
Skład orzekający
Andrzej Siuchniński
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'niewłaściwa obsada sądu' w kontekście bezwzględnych przyczyn odwoławczych i wznowienia postępowania karnego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa z okresu sprzed nowelizacji przepisów dotyczących składów orzekających.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii prawidłowości obsady sądu, co jest istotne dla każdego prawnika procesowego. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje granice między względnymi a bezwzględnymi przyczynami odwoławczymi.
“Czy błąd w składzie sądu zawsze oznacza nieważność wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KO 61/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie A.S., skazanego za przestępstwo z art. 148 § 1 k.k., po rozważeniu na posiedzeniu, w Izbie Karnej, w dniu 13 listopada 2019 r., możliwości wznowienia postępowania z urzędu, w związku z wnioskiem obrońcy skazanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 08 lutego 2017 r., sygn. akt II AKa (…), utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II K (….), p o s t a n o w i ł: 1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć wnioskodawcę UZASADNIENIE Obrońca skazanego A.S. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w O., sygn. akt II K (…), z dnia 29 czerwca 2016r., utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 08 lutego 2017r., sygn. akt II Aka (…). Jako podstawę prawną wskazano art. 540 § 1 k.p.k. w zw. z art. 542 § 1 i 3 k.p.k. w zw. z art. 544 § 2 k.p.k., argumentując, że brak jest dowodów na wyznaczenie składów orzekających zgodnie z ustawą w obydwu instancjach. W uzasadnieniu wniosku wywodzono, że w sprawie zaistniała, z tego powodu, bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci niewłaściwej obsady sądu. W konkluzji wniesiono o uchylenie wyroków Sądów I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w O.. W pisemnej odpowiedzi na wniosek prokurator Prokuratury Krajowej wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek jest oczywiście bezzasadny. Analiza akt przedmiotowej sprawy pozwala na stwierdzenie, że nie doszło w toku procedowania w niej do naruszenie zasad wyznaczenia składów orzekających. W oparciu o treść art. 28 § 4 k.p.k., sprawa A.P.S. oskarżonego o zbrodnię z art. 148 § 1 k.k. została rozpoznana w składzie dwóch sędziów i trzech ławników. Obrońca skazanego i prokurator nie złożyli wniosku o przeprowadzenie losowania w trybie ówcześnie obowiązującego art. 351 § 2 k.p.k. W zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy głównej z dnia 14 kwietnia 2016r. Przewodnicząca Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w O. wyznaczając skład orzekający w pierwszej instancji, w tym sędziego przewodniczącego i jednocześnie referenta SSO W.B., zgodnie z treścią ówcześnie obowiązującego art. 351 § 1 k.p.k., zamieściła adnotację o zmianie kolejności orzekania: „z uwagi na to, że SSO B.F. jest obciążona sprawami II K (…), IIK (…)” (k- 497, tom III). Wyznaczony w postępowaniu odwoławczym skład sądu - trzech sędziów zawodowych jest zgodny z art. 29 § 1 k.p.k.. Także i w tym wypadku obrońca skazanego i prokurator nie złożyli wniosku o przeprowadzenie losowania w trybie art. 351 § 2 k.p.k. Rzeczywiście, w zarządzeniu Przewodniczącej Wydziału Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 7 listopada 2016r. jako sędzia referent został wskazany SSA D.C. (k- 862, tom V), jednak w zarządzeniu o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej z dnia 7 grudnia 2016r. istnieje adnotacja o zmianie sędziego referenta” z uwagi na skierowanie do referatu s. D.C. sprawy wielotomowej o skomplikowanej materii dowodowej II Aka (…)”. (k- 873), co nastąpiło w zgodzie z treścią ówcześnie obowiązującego art. 351 § 1 k.p.k. Na zgodność sposobu wyznaczenia składów orzekających z obowiązującymi przepisami procedury karnej wskazują także też wyjaśnienia Prezesów Sądu Okręgowego w O. i Sądu Apelacyjnego w (…) (por. k 34 i 35 akt SN). W tym stanie rzeczy zrozumiałym staje się, dlaczego w uzasadnieniu swego „wniosku” obrońca skazanego A. S. nie wskazuje na jakiekolwiek okoliczności natury faktycznej mogące wskazywać na naruszenie w sądach obu instancji ówcześnie obowiązujących reguł wyznaczania składów orzekających. W tych okolicznościach wniosek o wznowienie postępowania jest oczywiście bezpodstawny już z przyczyn natury faktycznej. Należy zauważyć, że we wniosku o wznowienie postępowania, jako na jedyną podstawę mającą prowadzącą do jego wznowienia wskazano na uchybienie o którym mowa w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. tj. uchybienie w postaci niewłaściwej obsady obu orzekających w sprawie sądów. A przecież, w zgodzie z unormowaniem z art. art. 542 § 3 k.p.k. wznowienie postępowania w takim przypadku może nastąpić wyłącznie z urzędu. Dlatego wniosek obrońcy skazanego należało potraktować jedynie jako sygnalizację uchybienia stanowiącego podstawę do wznowienia tego postępowania z urzędu. Sygnalizacja ta nie mogła być jednak skuteczna bowiem, nawet gdyby w rzeczywistości doszło do wyznaczenia składów orzekających z naruszeniem reguł określonych w ówcześnie obowiązującym przepisie art. 351 k.p.k. to i tak uchybienie takie nie prowadziłoby do wystąpienia tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej uchybienie o której stanowi art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k.. Sąd Najwyższy w tym składzie bowiem podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, że wyznaczenie sędziów powołanych do orzekania w sprawie z naruszeniem reguł procedury karnej, o ile może stanowić względną przyczynę odwoławczą określoną w art. 438 pkt 2 k.p.k., o tyle nie skutkuje nienależytą obsadą sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. ( zob . wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2012 r., V KK 322/11, LEX nr 1212390; por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I KZP 43/05, OSNKW 2005/12/115; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2019r., sygn. akt III KO 148/18, LEX nr 2653808 ). We wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania nie wskazano też na potrzebę jego wznowienia ze względu na przesłanki o których mowa w art. 540 § 3 k.p.k. W jego uzasadnieniu natomiast zdawkowo tylko wskazano na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 12 kwietnia 2018 r., w sprawie Chim i Przywieczerski przeciwko Polsce ( Skargi nr 38433/07 i 36661/07) jednak to rozstrzygnięcie i treść jego uzasadnienia nie mają znaczenia w realiach tej sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. as
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI