III KO 60/13

Sąd Najwyższy2013-10-24
SNKarnewznowienie postępowaniaŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniabrak formalnyadwokat z urzęduSąd Najwyższypostępowanie karne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zarządzenie o uznaniu wniosku o wznowienie postępowania za bezskuteczny z powodu braku formalnego, odrzucając argument skazanego o braku pouczenia o możliwości ustanowienia adwokata z urzędu.

Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a i b k.p.k. Po wezwaniu do usunięcia braków formalnych, w tym wymogu przymusu adwokackiego, nie zareagował, co skutkowało uznaniem wniosku za bezskuteczny. Skazany zaskarżył zarządzenie, twierdząc, że nie został pouczony o możliwości ustanowienia adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za niezasadne, wskazując, że skazany był już wcześniej pouczany o możliwości korzystania z pomocy obrońcy z urzędu i korzystał z takiej pomocy w toku postępowania.

Skazany M. J., skazany za przestępstwo z art. 148 § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.k., złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...]. Wniosek ten, powołujący się na art. 540 § 1 pkt 2 lit. a i b k.p.k., został uznany za bezskuteczny przez Przewodniczącego Wydziału Sądu Najwyższego zarządzeniem z dnia 19 lipca 2013 r. z powodu braku reakcji skazanego na wezwanie do usunięcia braków formalnych, w tym wymogu sporządzenia wniosku przez adwokata. Skazany zaskarżył to zarządzenie, argumentując, że nie został prawidłowo pouczony o możliwości skorzystania z pomocy adwokata z urzędu. Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zażalenie i utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie. Sąd wskazał, że skazany był już wcześniej pouczany o możliwości korzystania z pomocy obrońcy z urzędu w toku prawomocnie zakończonego postępowania, a także korzystał z takiej pomocy. Podkreślono, że przepisy nie wymagają każdorazowego pouczania o tej możliwości. Sąd dodał, że wniosek o wznowienie postępowania może być złożony ponownie, pod warunkiem sporządzenia go przez adwokata, w tym wyznaczonego z urzędu, jeśli skazany wykaże swoją niezamożność.

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zarządzenie jest prawidłowe, jeśli strona była już wcześniej pouczana o możliwości korzystania z pomocy obrońcy z urzędu i korzystała z takiej pomocy w toku postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przepisy nie wymagają każdorazowego pouczania o możliwości skorzystania z pomocy adwokata z urzędu, zwłaszcza gdy strona była już wcześniej pouczana i korzystała z takiej pomocy. Świadomość strony o tej możliwości została potwierdzona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 540 § 1 pkt 2 lit a i b

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 120 § 2

Kodeks postępowania karnego

Termin do usunięcia braków formalnych wniosku.

k.p.k. art. 545 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wymóg pouczenia o możliwości ustanowienia adwokata z urzędu.

k.p.k. art. 78

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na niezamożność.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skazany był już wcześniej pouczany o możliwości korzystania z pomocy obrońcy z urzędu. Skazany korzystał z pomocy obrońcy z urzędu w toku postępowania. Przepisy nie wymagają każdorazowego pouczania o możliwości ustanowienia adwokata z urzędu.

Odrzucone argumenty

Brak pouczenia o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wyznaczenie adwokata z urzędu.

Godne uwagi sformułowania

nie był on odrębnie pouczany o możliwości korzystania z pomocy adwokata ustanowionego mu z urzędu, ale należy mieć na uwadze, że przepisy nie wymagają każdorazowego pouczania strony o takiej możliwości. dokumentacja tej sprawy wskazuje, że oskarżony w toku całego procesu korzystał z pomocy prawnej takiego obrońcy. wniosek o wznowienie postępowania, z powołaniem się na okoliczności wskazane w art. 540 k.p.k., nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem i może być ponownie złożony pod warunkiem jednak, iż będzie sporządzony i podpisany przez adwokata

Skład orzekający

Tomasz Grzegorczyk

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wniosków o wznowienie postępowania, wymogów formalnych i pouczeń o adwokacie z urzędu w postępowaniu karnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku reakcji na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i wcześniejszych pouczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wniosków o wznowienie postępowania i praw strony do obrony, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy brak pouczenia o adwokacie z urzędu unieważnia decyzję sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 60/13
POSTANOWIENIE
Dnia 24 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Grzegorczyk
w sprawie M. J.
‎
skazanego z art. 148 § 1 w zw. z art. 31 § 2 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 24 października 2013 r.,
‎
zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 2013r., sygn. akt III KO 60/13,
‎
o uznaniu za bezskuteczny wniosku własnego skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 18 kwietnia 2013r.,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 21 grudnia 2012r.,
utrzymuje w mocy zaskarżone zarządzenie.
UZASADNIENIE
W czerwcu 2013 r. skazany wystąpił z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania, powołując się w nim na okoliczności sprawy i swoje schorzenia oraz przywołując m.in. art. 540 § 1 pkt 2 lit a i b k.p.k. (k. 3). Wezwany w związku z tym, zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2013 r., do usunięcia braku formalnego tego wniosku w zakresie przymusu adwokackiego, w przewidzianym w art. 120 § 2 k.p.k. 7-dniowym terminie, pod rygorem uznania wniosku za bezskuteczny (k. 8), którego odbiór skazany pokwitował w dniu 22 czerwca 2013 r. (k. 11), nie zareagował on na to wezwanie. W związku z tym, zarządzeniem z dnia 19 lipca 2013 r., zdecydowano o uznaniu wniosku własnego skazanego za bezskuteczny (k. 14). Zarządzenie to zaskarżył w terminie skazany, podnosząc brak pouczenia go o możliwości wystąpienia z wnioskiem o wyznaczenie mu adwokata z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie, jak tego wymaga art. 545 § 2 k.p.k. I powołując się na swoją sytuację zdrowotną i materialną, wystąpił z żądaniem uchylenia tego zarządzenia oraz wyznaczenia mu przez Sąd Najwyższy adwokata z urzędu dla sporządzenia wniosku o wznowienie (k. 17).
Rozpoznając to zażalenie Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie to jest niezasadne. Prawdą jest, że w zarządzeniu wzywającym skazanego do uzupełnienia braków formalnych własnego wniosku o wznowienie postępowania w odniesieniu do wymogu przymusu adwokackiego, nie był on odrębnie pouczany o możliwości korzystania z pomocy adwokata ustanowionego mu z urzędu, ale należy mieć na uwadze, że przepisy nie wymagają każdorazowego pouczania strony o takiej możliwości. Skarżącemu przypomnieć zaś należy, że w aktach sprawy figurują kopie pouczeń, jakie dwukrotnie otrzymał on w tym postępowaniu, których odbiór osobiście podpisał, a z których wyraźnie wynikała możliwość korzystania z pomocy obrońcy z urzędu. Co więcej, dokumentacja tej sprawy wskazuje, że oskarżony w toku całego procesu korzystał z pomocy prawnej takiego obrońcy. Skoro przy tym w uzasadnieniu swojego zażalenia podnosi nagle brak pouczenia go o możliwości wystąpienia o takiego obrońcę, to znaczy to, że świadomość tę w pełni posiadał. To wszystko wskazuje, że zażalenie to jest całkowicie niezasadne, a wydane zarządzenie w pełni prawidłowe.
Skarżącemu należy jedynie wskazać, że wniosek o wznowienie postępowania, z powołaniem się na okoliczności wskazane w art. 540 k.p.k., nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem i może być ponownie złożony pod warunkiem jednak, iż będzie sporządzony i podpisany przez adwokata, w tym ewentualnie wyznaczonego mu z urzędu, o ile skazany złoży taki wniosek i należycie w nim wykaże swą niezamożność, o jakiej mowa w art. 78 k.p.k., o czym był zresztą pouczony pisemnie w toku prawomocnie zakończonego procesu.
Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.