III KO 6/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia sędziego na postanowienie o zwrocie wydatków innemu sądowi okręgowemu, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.
Sąd Okręgowy w Kielcach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia wniesionego przez sędziego L.R. na postanowienie o zwrocie wydatków oskarżycielowi prywatnemu P.R., który jest całkowicie ubezwłasnowolniony, a L.R. jest jego opiekunem prawnym. Sąd Okręgowy uznał, że ta relacja może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu jest celowe dla dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia negatywnej oceny pracy sądu.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Okręgowego w Kielcach o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek wynikał z faktu, że przedmiotem sprawy było zażalenie wniesione przez sędziego L. R. na postanowienie o zwrocie wydatków oskarżycielowi prywatnemu P. R. Sytuacja komplikowała się o tyle, że P. R. był całkowicie ubezwłasnowolniony, a L. R. pełnił funkcję jego opiekuna prawnego. Sąd Okręgowy w Kielcach, właściwy do rozpoznania zażalenia, uznał, że taka relacja między stronami może w odczuciu społecznym rodzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., przychylił się do wniosku. Podkreślono, że przepis ten stanowi wyjątek od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo, i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Jednakże, sytuacja, w której postronny obserwator może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu, uzasadnia zastosowanie tego przepisu. Sąd Najwyższy uznał, że w niniejszej sprawie taka sytuacja zachodzi, gdyż autorką zażalenia jest sędzia orzekająca w sądzie właściwym do kontroli instancyjnej. Aby uniknąć negatywnej oceny wymiaru sprawiedliwości, sprawę przekazano Sądowi Okręgowemu w Radomiu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli taka relacja może w odczuciu społecznym rodzić wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której autorka zażalenia jest sędzią orzekającą w sądzie właściwym do kontroli instancyjnej, może prowadzić do negatywnego odbioru społecznego orzeczenia jako stronniczego i nierzetelnego. Dlatego, dla uniknięcia takich sytuacji i ochrony wymiaru sprawiedliwości, celowe jest przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | inne | wnioskodawca |
| L. R. | inne | sędzia, autorka zażalenia |
| P. R. | inne | oskarżyciel prywatny, osoba ubezwłasnowolniona |
| A. K. | inne | oskarżony |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten statuuje wyjątek od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Za przesłankę uzasadniającą przekazanie uznać należy sytuację, w której postronny obserwator procesu może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Relacja sędziego z osobą ubezwłasnowolnioną, której jest opiekunem prawnym, może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu. Przekazanie sprawy innemu sądowi jest konieczne dla dobra wymiaru sprawiedliwości i uniknięcia negatywnej oceny pracy sądu.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości nie podlega interpretacji rozszerzającej postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu w społecznym odbiorze wydane przez sąd właściwy orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne
Skład orzekający
Marek Motuk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu wynikające z relacji osobistych sędziego z uczestnikiem postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia jest jednocześnie opiekunem prawnym strony, a sprawa jest rozpoznawana przez sąd, w którym sędzia orzeka.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważna jest nie tylko faktyczna bezstronność sądu, ale także jej postrzeganie społeczne, szczególnie w sytuacjach konfliktów interesów.
“Sędzia opiekunem prawnym strony? Sąd Najwyższy reaguje na wątpliwości co do bezstronności.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 6/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk w sprawie M. S. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 7 lutego 2023 r. wniosku Sądu Okręgowego w Kielcach zawartego w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt IX Kz 855/22 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Okręgowemu w Radomiu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2023 r. Sąd Okręgowy w Kielcach w sprawie o sygn. akt IX Kz 855/22, wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. W części motywacyjnej rzeczonej inicjatywy wnioskodawca wskazał, że do przedmiotu rozpoznania niniejszej sprawy należy zażalenie wniesione przez L. R., wieloletniego sędziego Sądu Okręgowego w Kielcach, na postanowienie Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 8 grudnia 2022 r. w przedmiocie zasądzenia od oskarżyciela prywatnego P. R. na rzecz oskarżonego A. K. kwoty 720 zł tytułem zwrotu wydatków. Wnioskodawca wyjaśnił, że L. R. jest opiekunem prawnym oskarżyciela prywatnego P. R., który został całkowicie ubezwłasnowolniony. W ocenie sądu wnioskującego, powyższa okoliczność może w odczuciu społecznym rodzić wątpliwość co do obiektywnego rozpoznania zażalenia wniesionego przez L. R. przez Sąd Okręgowy w Kielcach, który jest do tej czynności właściwy miejscowo i rzeczowo. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Przepis ten, statuując wyjątek od reguły rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Nie każda zatem okoliczność może skutkować ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Za taką uznać należy sytuację, w której postronny i niezainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwator procesu, może powziąć podejrzenia co do braku bezstronności sądu właściwego w rozpoznaniu tej sprawy. Ocenę wystąpienia przesłanki z art. 37 k.p.k. powinny jednak determinować realia konkretnego przypadku. W ocenie Sądu Najwyższego, opisana wyżej sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, albowiem jej przedmiot stanowi rozpoznanie zażalenia, którego autorką jest sędzia orzekająca w sądzie, który z mocy ustawy właściwy jest do przeprowadzania kontroli instancyjnej orzeczenia objętego tym środkiem odwoławczym. Stąd też w społecznym odbiorze wydane przez sąd właściwy orzeczenie mogłoby zostać odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Wobec tego, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Radomiu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI