III KO 57/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą wątku tzw. „afery [...]” innemu sądowi rejonowemu ze względu na obawę braku obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.
Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy D. B. i G. O., oskarżonych o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Jako powód wskazano obawę zaistnienia w opinii społecznej przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, ze względu na powiązania z tzw. „aferą [...]”, zainteresowanie medialne oraz fakt prowadzenia postępowania przygotowawczego przez prokuraturę spoza właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając znaczenie dobra wymiaru sprawiedliwości i konieczność kształtowania przekonania o bezstronności sądu.
Sąd Rejonowy w R. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy D. B. i G. O., oskarżonych o popełnienie przestępstwa z art. 231 § 2 k.k., innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił swój wniosek obawą, że w opinii społecznej może powstać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Jako przyczyny takiej obawy wskazano fakt, że sprawa stanowi jeden z wątków tzw. „afery [...]”, która dotyczy powiązań przestępczych między politykami, przedsiębiorcami i przedstawicielami wymiaru sprawiedliwości, głównie na terenie województwa [...], w szczególności miasta R. i okolic. Sprawa cieszy się również znacznym zainteresowaniem medialnym na tym terenie. Dodatkowo, charakter sprawy skutkował prowadzeniem postępowania przygotowawczego przez jednostkę prokuratury spoza właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przychylił się do argumentacji Sądu Rejonowego. Podkreślono, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości”, stanowiąca podstawę do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k., powinna być stosowana w sytuacjach, gdy istnieje zagrożenie realnego wpływu na swobodę orzekania lub gdy w opinii publicznej może powstać uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy stwierdził, że okoliczności te występują w niniejszej sprawie, a jej pozostawienie w Sądzie Rejonowym w R. nie sprzyjałoby realizacji celu, jakim jest kształtowanie w świadomości społeczeństwa przekonania o bezstronności sądu. Wskazano również, że sprawa ta wiąże się z inną sprawą, którą Sąd Najwyższy wcześniej przekazał Sądowi Okręgowemu w K. na podstawie art. 37 k.p.k. Choć nagłośnienie medialne samo w sobie nie jest podstawą do przekazania sprawy, to w kontekście osób objętych postępowaniem i jego przedmiotu, groźba braku obiektywizmu po stronie składu orzekającego została uznana za realną. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K., wskazując go jako właściwy do jej rozpoznania poza obszarem właściwości apelacji [...].
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości” uzasadnia przekazanie sprawy, gdy istnieje zagrożenie realnego wpływu na swobodę orzekania lub gdy w opinii publicznej może powstać uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie, ze względu na przedmiot postępowania, konfigurację osobową, powiązania z tzw. „aferą [...]” oraz zainteresowanie medialne, taka obawa została uznana za realną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| G. O. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przesłanka „dobra wymiaru sprawiedliwości” uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi, gdy istnieje zagrożenie realnego wpływu na swobodę orzekania lub gdy w opinii publicznej może powstać uzasadnione przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obawa zaistnienia w opinii społecznej przekonania co do braku warunków obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy ze względu na powiązania z tzw. „aferą [...]”, zainteresowanie medialne oraz prowadzenie postępowania przygotowawczego przez prokuraturę spoza właściwości miejscowej. Konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości poprzez kształtowanie w świadomości społeczeństwa przekonania o bezstronności sądu.
Godne uwagi sformułowania
realna obawa zaistnienia w opinii społecznej przekonania co do braku warunków obiektywnego jej rozpoznania przez sąd miejscowo właściwy dobro wymiaru sprawiedliwości kształtowania w świadomości społeczeństwa przekonania o bezstronności sądu
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
sprawodawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na obawę braku obiektywizmu, zwłaszcza w sprawach o dużym zainteresowaniu medialnym i powiązaniach z aferami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności związanych z tzw. „aferą [...]” i jej kontekstem medialnym oraz społecznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy głośnej afery i budzi wątpliwości co do obiektywizmu sądu, co jest zawsze interesujące z perspektywy wymiaru sprawiedliwości i opinii publicznej.
“Czy sąd w R. mógłby obiektywnie osądzić "aferę [...]"? Sąd Najwyższy podjął decyzję.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 57/22 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie D. B. i G. O. oskarżonych z art. 231 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 maja 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w R. z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K […] , o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt II K […] , Sąd Rejonowy w R., wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie – w trybie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy D. B. i G. O. oskarżonych o czyny z art. 231 § 2 k.k. W uzasadniając wskazaną wyżej inicjatywę podniesiono, że w przedmiotowej sprawie realna jest obawa zaistnienia w opinii społecznej przekonania co do braku warunków obiektywnego jej rozpoznania przez sąd miejscowo właściwy. W ocenie Sądu takie wnioskowanie wynika z faktu, że sprawa ta stanowi jeden z wątków tzw. „afery […] ”, w która dotyczy powiązań o charakterze przestępczym pomiędzy politykami, osobami działającymi w branży gospodarczej, jak również przedstawicielami szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości funkcjonującymi przede wszystkim na terenie województwa […] , w szczególności miasta R. i okolic. Sprawa ta wiąże się również z zainteresowaniem medialnym na tym terenie. Co więcej, właśnie charakter tej sprawy – jak to zauważył Sąd Rejonowy – skutkował prowadzeniem postępowania przygotowawczego, podobnie jak i w sprawach dotyczących innych wątków szeroko rozumianej „afery […] ”, przez jednostkę terytorialną prokuratury spoza właściwości miejscowej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w R. o przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu zasługiwał na uwzględnienie. W judykaturze Sądu Najwyższego (m.in. w powołanym przez sąd inicjujący postanowieniu z dnia 7 września 2021 r., IV KO 120/21), wielokrotnie podnoszono, że przesłanka „ dobra wymiaru sprawiedliwości " , która stanowi podstawę wystąpienia z wnioskiem określonym w art. 37 k.p.k., winna znaleźć zastosowanie w tych sytuacjach, w których istnieje zagrożenie realnego wpływu na swobodę orzekania lub stworzenia w opinii publicznej uzasadnionego (nawet jeśli jest ono obiektywnie nieprawdziwe) przekonania o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób bezstronny. Okoliczności takie bez wątpienia występują w niniejszej sprawie, a jej pozostawienie do rozpoznania w sądzie właściwym miejscowo – Sądzie Rejonowym w R., nie sprzyjałoby realizacji istotnego ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości celu, jakim jest potrzeba kształtowania w świadomości społeczeństwa przekonania o bezstronności sądu rozpoznającego daną sprawę. Przekonuje o tym przedmiot postępowania oraz występująca w nim konfiguracja osobowa, co wynika m.in. z materiałów zgromadzonych głównie w aktach niejawnych. Sprawa ta wiąże się również ze sprawą, którą Sąd Najwyższy wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 17 września 2021 r., na wniosek Sądu Okręgowego w R., przekazał – w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. – Sądowi Okręgowemu w K.. Wprawdzie nagłośnienie medialne sprawy, na które także powołuje się sąd w uzasadnieniu postanowienia, nie stanowi podstawy do skorzystania z tzw. właściwości z delegacji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia z dnia 28 listopada 2002 r., IV KO 51/02; z dnia 13 grudnia 2002 r., III KO 53/02; z dnia 7 października 2004 r., V KO 68/04; z dnia 14 grudnia 2004 r., IV KO 63/04; z dnia 25 kwietnia 2007 r., IV KO 22/07), nie ulega jednak wątpliwości, że pozostawienie sprawy we właściwości sądu występującego z niniejszą inicjatywą mogłoby – niezależnie od jej wyniku – wywołać w opinii publicznej pogląd co do braku obiektywizmu po stronie składu orzekającego, przy czym z uwagi na osoby objęte postępowaniem oraz jego przedmiot groźbę taką uznać należy za realną, a nie jedynie hipotetyczną. Uwzględniając powyższe oraz konieczność przekazania tej sprawy poza obszar właściwości apelacji […] , wskazano jako właściwy do jej rozpoznania Sąd Rejonowy w K. a.s.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI