III KO 56/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę dotyczącą zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziów Sądu Rejonowego w L. i Sądu Okręgowego w L. Sąd Rejonowy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi, gdyż ocena działań sędziów tego samego sądu mogłaby budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i potrzebę zapewnienia bezstronności.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sprawa wywodziła się z zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2020 r. o odmowie wszczęcia śledztwa. Śledztwo miało dotyczyć zarzutów przekroczenia uprawnień przez ustalonych sędziów Sądu Rejonowego w L. w toku postępowania o sygn. akt IX W (...) oraz przez ustalonego sędziego Sądu Okręgowego w L. w toku rozpoznawania apelacji. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, stwierdzając, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Sąd Rejonowy w L., rozpoznając zażalenie, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi, wskazując, że osoby podejrzewane o popełnienie przestępstwa to sędziowie sądów miejscowo właściwych, a sprawa dotyczy prawidłowości ich czynności. Sąd Rejonowy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za niedopuszczeniem do sytuacji, w której mogłyby powstać wątpliwości co do zdolności sądu do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i możliwość odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy istnieją uzasadnione przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że w tej sytuacji ocena prawidłowości decyzji prokuratora w przedmiocie popełnienia przestępstw przez sędziów tego samego sądu mogłaby prowadzić do wątpliwości co do bezstronności. W związku z tym, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z..
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, zachodzą przesłanki do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ocena prawidłowości decyzji prokuratora w przedmiocie popełnienia przestępstw przez sędziów tego samego sądu mogłaby prowadzić do wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu. Wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi, aby uniknąć takich wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokuratura Rejonowa w L. | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w L. | instytucja | sąd niższej instancji |
| Sąd Okręgowy w L. | instytucja | sąd wyższej instancji |
| Sędziowie Sądu Rejonowego w L. | inne | podejrzewani o popełnienie przestępstwa |
| Sędzia Sądu Okręgowego w L. | inne | podejrzewany o popełnienie przestępstwa |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis dopuszczający możliwość odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy istnieją uzasadnione przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa odmowy wszczęcia śledztwa, gdy czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego.
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa przekroczenia uprawnień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi, gdy zarzuty dotyczą sędziów tego sądu. Istnieją uzasadnione wątpliwości co do zdolności sądu miejscowo właściwego do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za niedopuszczeniem do sytuacji, kiedy to w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k. realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy innemu sądowi ze względu na zarzuty wobec sędziów sądu miejscowo właściwego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zarzuty dotyczą sędziów sądu, który miałby rozpoznać sprawę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy dbają o pozory bezstronności i obiektywizmu, nawet gdy zarzuty dotyczą samych sędziów. Jest to ciekawy przykład mechanizmów procesowych.
“Czy sędziowie mogą być sądzeni przez swoich kolegów? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 56/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie z zażalenia M. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2020 r., sygn. akt PR 1 Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z.. UZASADNIENIE M. B. wniósł zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 17 grudnia 2020 r., odmawiające wszczęcia śledztwa w sprawie: 1. zaistniałego w okresie od 18 stycznia 2017 r. do dnia 20 marca 2017 r. w L. przekroczenia uprawnień przez ustalonych Sędziów Sądu Rejonowego w L., w toku postępowania o sygn. akt IX W (…) tegoż Sądu, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. 2. zaistniałego w dniu 12 października 2017 r. w L. przekroczenia uprawnień przez ustalonego Sędziego Sądu Okręgowego w L., w toku rozpoznawania za sygn. V Ka (…) apelacji oskarżyciela posiłkowego M. B. od wyroku Sądu Rejonowego w L. o sygn. IX W (…), tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. – każdorazowo wobec stwierdzenia, iż czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.). Zażalenie to prokurator przekazał do rozpoznania właściwemu miejscowo Sądowi Rejonowemu w L., który postanowieniem z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. akt III Kp (…), na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że „osobami podejrzewanymi o popełnienie przestępstwa przez skarżącego są Sędziowie Sądu Rejonowego w L. oraz Sądu Okręgowego w L.”, zaś sprawa dotyczy „między innymi prawidłowości podejmowanych czynności przez orzeczników pracujących w tutejszym Sądzie jak i Sądzie Okręgowym w L.” W takim razie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 37 k.p.k., w szczególności dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za niedopuszczeniem do sytuacji, kiedy to w odbiorze powszechnym powstaną wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. W tym względzie Sąd Rejonowy powołał kilka orzeczeń Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w L. zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. W niniejszej sprawie taki przypadek występuje. Sąd Rejonowy w L., rozpoznając sprawę z zażalenia M. B., miałby oceniać prawidłowość decyzji prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie sugerowanego przez autora zażalenia popełnienia przestępstw przez sędziów tego Sądu (w sprawie z pkt 1. jest mowa o „Sędziach Sądu Rejonowego w L.”, jednak nie ulega wątpliwości, że chodzi o Sąd Rejonowy w L., ten bowiem Sąd prowadził postępowanie w sprawie o sygn. akt IX W (…), co zresztą wynika z opisu sprawy ujętej w pkt 2.), a także sędziego Sądu Okręgowego w L., w związku z niezasadnym nadaniem M. B. w sprawie IX W (…) statusu pokrzywdzonego i oskarżyciela posiłkowego oraz niezasadnym uznaniem w toku rozpoznawania apelacji, iż nie jest on stroną postępowania. W takim wypadku jest wysoce prawdopodobne, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności autora zażalenia, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy. Zatem należy zgodzić się z Sądem Rejonowym w L., że wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę położonemu poza okręgiem lubelskim Sądowi Rejonowemu w Z..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI