III KO 56/20

Sąd Najwyższy2020-07-08
SNKarneinneŚrednianajwyższy
art. 37 k.p.k.przekazanie sprawywłaściwość miejscowabezstronnośćsąd najwyższystarostarelacje osobiste

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy dotyczącej starosty innemu sądowi, uznając, że relacje osobisto-zawodowe w tym samym budynku nie są wystarczającą przesłanką do odstąpienia od właściwości miejscowej.

Sąd Rejonowy w S. wnioskował do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej starosty innemu sądowi, argumentując to bliskimi relacjami osobisto-zawodowymi między sędziami/urzędnikami a oskarżonym starostą, który urzęduje w tym samym budynku. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku, podkreślając wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i brak realnych przesłanek wskazujących na niemożność obiektywnego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w S. o przekazanie sprawy dotyczącej starosty innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek faktem, iż sprawa dotyczy starosty urzędującego w tym samym budynku, co sąd, co rodzi silne relacje osobisto-zawodowe. Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia wniosku, wskazując, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Podkreślono, że przekazanie sprawy może nastąpić jedynie w sytuacji realnych okoliczności wskazujących na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy uznał, że sama praca w tym samym budynku nie stanowi wystarczającej przesłanki do odstąpienia od właściwości miejscowej, a twierdzenia o społecznym odbiorze stronniczości są spekulatywne. Wskazano, że w przypadku wątpliwości co do bezstronności, sędzia lub prokurator powinien skorzystać z instytucji wyłączenia. Sąd Najwyższy zaznaczył, że wymiar sprawiedliwości nie powinien unikać rozpoznawania trudnych spraw, zwłaszcza dotyczących władz samorządowych, a opinia publiczna powinna widzieć, że takie sprawy są traktowane identycznie jak inne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sama praca w tym samym budynku nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi, jeśli nie ma realnych okoliczności wskazujących na brak możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił wyjątkowy charakter art. 37 k.p.k. i potrzebę istnienia realnych przesłanek wskazujących na brak obiektywizmu. Stwierdzono, że twierdzenia o społecznym odbiorze stronniczości są spekulatywne, a w przypadku wątpliwości co do bezstronności, należy skorzystać z instytucji wyłączenia sędziego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmówić uwzględnienia wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w S. (wniosek nie został uwzględniony)

Strony

NazwaTypRola
Sąd Rejonowy w S.instytucjawnioskodawca
Starosta S.organ_państwowyoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i nie podlega interpretacji rozszerzającej. Sama praca w tym samym budynku nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy. W przypadku wątpliwości co do bezstronności, należy skorzystać z instytucji wyłączenia sędziego.

Odrzucone argumenty

Bliskie relacje osobisto-zawodowe między sędziami/urzędnikami a oskarżonym starostą uzasadniają przekazanie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Wymiar sprawiedliwości nie powinien „uciekać” od rozpoznawania spraw najtrudniejszych. Opinia publiczna winna otrzymać sygnał, że sprawa taka traktowana jest identycznie jak każda inna.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście relacji osobistych i zawodowych między sądem a stroną postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest osobą pełniącą funkcję publiczną w tym samym budynku co sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę obiektywizmu sądu i granice stosowania instytucji przekazania sprawy, co jest istotne dla praktyków prawa.

Czy praca w tym samym budynku dyskwalifikuje sąd? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt III KO 56/20
POSTANOWIENIE
Dnia 8 lipca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 lipca 2020 r.
wniosku Sądu Rejonowego w S.  z dnia 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II K (…),
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić uwzględnienia wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w S.  z dnia 17 kwietnia 2020 r. (sygn. akt II K (…)) zwrócono się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem przedmiotowego wniosku jest fakt, iż sprawa o przestępstwo z art. 231 § 2 k.k. dotyczy Starosty S., na co dzień urzędującego w tym samym budynku, w którym siedzibę ma Sąd. Z racji tego urzędnicy oraz sędziowie pozostają ze sobą w silnych relacjach osobisto-zawodowych.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Przepis art. 37 k.p.k., jako wyjątkowy, nie podlega interpretacji rozszerzającej. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w przedmiocie tego procesu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego odstąpienie od rozpoznania sprawy w sądzie miejscowo właściwym ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (tak m.in. w postanowieniu z dnia 4 lipca 2006 r. V KO 55/06, Biul.SN 2006/8/17).
W sprawie niniejszej takie okoliczności nie występują.
Specyficzna okoliczność pracy w tym samym budynku, w którym urzęduje oskarżony starosta nie stanowi jeszcze dostatecznej przesłanki odstąpienia od właściwości miejscowej sądu. Twierdzenie, że w odbiorze społecznym każdy sędzia Sądu wnioskującego będzie odbierany jako stronniczy, a sprawa jako rozpoznana z uwzględnieniem pozamerytorycznych kryteriów - jest wysoce spekulatywne. Naturalnie, jeżeli konkretny sędzia uzna, że nie jest w stanie zachować bezstronności w tej sprawie, winien skorzystać z podstawowego mechanizmu proceduralnego, tj. instytucji wyłączenia. Podobnie oskarżyciel publiczny może wystąpić z takim wnioskiem, gdy uzna, iż relacje osobisto-zawodowe rzutują negatywnie na możliwość bezstronnego rozpoznania sprawy przez sędziego referenta.
Wymiar sprawiedliwości nie powinien „uciekać” od rozpoznawania spraw najtrudniejszych, a do takich często należą te dotyczące aktualnych władz samorządowych czy państwowych. Wręcz odwrotnie, opinia publiczna winna otrzymać sygnał, że sprawa taka traktowana jest identycznie jak każda inna.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI