III KO 54/23

Sąd Najwyższy2023-06-14
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższysąd rejonowyart. 37 k.p.k.biegły sądowyobiektywizmbezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwości

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo, z uwagi na rolę oskarżonego jako biegłego sądowego.

Sąd Rejonowy dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko S. T. (oskarżonemu o czyn z art. 197 § 2 k.k.) innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadniono to faktem, że oskarżony, będący biegłym sądowym i wiceprezesem sądu, wielokrotnie występował przed sądami rejonowymi i okręgowymi w okręgu krakowskim, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, uznając, że przekazanie sprawy służy dobru wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie o przekazanie sprawy karnej o sygnaturze II K 330/23/K, w której oskarżony S. T. jest oskarżony o czyn z art. 197 § 2 k.k. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek tym, że oskarżony, będący biegłym sądowym wpisanym na listę Prezesa Sądu Okręgowego w K. oraz wiceprezesem sądu, przez wiele lat występował przed sądami rejonowymi i okręgowymi w okręgu krakowskim. Wskazano, że okoliczności te mogą stwarzać podstawę do wątpliwości co do zdolności sądu właściwego miejscowo do obiektywnego i bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy, zarówno w odbiorze powszechnym, jak i samej pokrzywdzonej. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje orzecznictwo dotyczące art. 37 k.p.k., podzielił pogląd Sądu Rejonowego, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Podkreślono, że przekazanie może nastąpić, gdy występują okoliczności mogące rodzić uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, okoliczności te uzasadniają przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że fakt pełnienia przez oskarżonego funkcji biegłego sądowego i jego częste występowanie przed sądami właściwego okręgu może budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo, co naruszałoby dobro wymiaru sprawiedliwości. Powołano się na orzecznictwo SN, zgodnie z którym przekazanie sprawy jest dopuszczalne, gdy istnieją uzasadnione przekonania o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
S. T.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przepis dopuszczający możliwość odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, w tym gdy występują okoliczności mogące stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 197 § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okoliczności związane z rolą oskarżonego jako biegłego sądowego i jego częstym występowaniem przed sądami właściwego okręgu mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo. Przekazanie sprawy służy dobru wymiaru sprawiedliwości, kształtując w opinii społecznej przekonanie o obiektywizmie i bezstronności sądów.

Godne uwagi sformułowania

istnieją okoliczności, które stwarzają podstawę do racjonalnego twierdzenia, iż w odbiorze powszechnym jak również samej pokrzywdzonej mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu, który jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, do jej rozstrzygnięcia w sposób obiektywny i bezstronny za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. należy także uznawać potrzebę kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie i w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do tego, że sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu sądu właściwego miejscowo, wynikające z roli oskarżonego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy oskarżony jest biegłym sądowym i jego znajomość z sędziami może budzić wątpliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest percepcja obiektywizmu sądu, nawet jeśli nie ma dowodów na faktyczną stronniczość. Ilustruje mechanizmy zapewniające sprawiedliwość.

Czy biegły sądowy może liczyć na bezstronny proces? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 54/23
POSTANOWIENIE
Dnia 14 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
S. T.
oskarżonego o czyn z art. 197 § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2023 r.
wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach.
UZASADNIENIE
Prokurator wniósł do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie akt oskarżenia przeciwko S. T., zarzucając mu popełnienie czynu z art. 197 § 2 k.k.
Postanowieniem z dnia 5 maja 2023 r., sygn. akt II K 330/23/K, wymieniony Sąd podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wskazał, że oskarżony S. T. był biegłym sądowym […], wpisanym na listę Prezesa Sądu Okręgowego w K. oraz że z racji pełnionej funkcji przez wiele lat występował przed sądami rejonowymi okręgu k., jak również przed Sądem Okręgowym w K. Powoduje to, że w przedmiotowej sprawie „istnieją okoliczności, które stwarzają podstawę do racjonalnego twierdzenia, iż w odbiorze powszechnym jak również samej pokrzywdzonej mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu, który jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy, do jej rozstrzygnięcia w sposób obiektywny i bezstronny”. Jeżeli zaś, co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego (w przedmiotowym postanowieniu powołano szereg judykatów tego organu wydanych na gruncie art. 37 k.p.k.), za „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. należy także uznawać potrzebę kształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywizmie sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy, co nabiera szczególnego znaczenia m.in. w budzących zazwyczaj większe zainteresowanie społeczne sprawach osób powiązanych ze środowiskami prawniczymi, to istnieją powody do postąpienia zgodnie z wymienionym przepisem. Dodatkowo Sąd Rejonowy nadmienił, że z racji występowania w procesach w charakterze biegłego oskarżony S. T. jest znany większości sędziom orzekającym w sądach rejonowych i okręgowych Apelacji […].
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wystąpienie Sądu Rejonowego
dla
Krakowa - Krowodrzy w Krakowie
zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego niejednokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter przepisu art. 37 k.p.k., jako dopuszczającego możliwość odstąpienia od fundamentalnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Akcentowano również, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie tego przepisu może nastąpić m.in. wtedy, gdy realnie występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie i w odbiorze społecznym rodzić wątpliwości co do tego, że sprawa zostanie bezstronnie rozpoznana. W tym względzie Sąd występujący z inicjatywą trafnie nawiązał do takich orzeczeń Sądu Najwyższego, jak postanowienie z dnia 28 kwietnia 2003 r., III KO 11/03, czy z dnia 20 stycznia 2017 r., IV KO 92/16.
Wypada podzielić pogląd Sądu meriti, że w niniejszej sprawie zachodzi okoliczność skłaniająca do uznania, iż dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Rzeczywiście, fakt pełnienia przez oskarżonego przez wiele lat funkcji biegłego i występowanie przez niego w tej roli w procesach toczących się w sądach […] (z aktu oskarżenia wynika, że jest on również wiceprezesem […])  czyni wysoce prawdopodobnym, że pozostawienie sprawy w kognicji sądu miejscowo właściwego prowadziłoby do pojawienia się, choćby mylnych, ale mających cechę racjonalności głosów, w pierwszej kolejności osoby pokrzywdzonej, podających w wątpliwość zdolność tego sądu do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania położonemu poza okręgiem Apelacji […] Sądowi Rejonowemu w Mysłowicach.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI