III KO 54/17

Sąd Najwyższy2017-07-12
SNKarneprzestępstwa przeciwko wymiarowi sprawiedliwościWysokanajwyższy
zniesławieniesędziabezstronnośćdobro wymiaru sprawiedliwościprzekazanie sprawysąd najwyższykodeks karnykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy przekazał sprawę o zniesławienie sędziego innemu sądowi, aby uniknąć wątpliwości co do bezstronności.

Sąd Rejonowy w B. wniósł o przekazanie sprawy o zniesławienie sędziego tego sądu innemu sądowi równorzędnemu, argumentując, że rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka pokrzywdzony sędzia, może budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, podkreślając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania wszelkich pozorów braku obiektywizmu, nawet jeśli sędziowie są bezstronni.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w B. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej zniesławienia sędziego tego sądu innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą, że rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka pokrzywdzony sędzia, może wywołać w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu, co godziłoby w obraz wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy przychylił się do wniosku, wskazując, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa, ale uzasadniona w sytuacjach, gdy pozostawienie sprawy w dotychczasowym sądzie mogłoby podważyć zaufanie publiczne do wymiaru sprawiedliwości. Podkreślono, że nawet jeśli sędziowie są obiektywni, to potencjalne wątpliwości społeczne co do bezstronności muszą być eliminowane dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Sąd Najwyższy powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy, gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo. Ostatecznie sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w S.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, rozpoznanie sprawy o zniesławienie sędziego przez sąd, w którym orzeka pokrzywdzony sędzia, może budzić wątpliwości co do bezstronności i uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. dla dobra wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli sędziowie są obiektywni, to potencjalne wątpliwości społeczne co do bezstronności w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w danej sprawie, muszą być eliminowane dla zachowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Powołano się na utrwalone orzecznictwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
S.R.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (2)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wyjątkowa, której zastosowanie wymaga jednoznacznego dowodu, że pozostawienie sprawy w dotychczasowym sądzie sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dotyczy to również sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo, w celu wyeliminowania wątpliwości co do obiektywności postępowania w opinii publicznej.

Pomocnicze

k.k. art. 212 § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozpoznanie sprawy przez sąd, w którym orzeka pokrzywdzony sędzia, może wywołać wątpliwości co do bezstronności. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga eliminowania pozorów braku obiektywizmu, nawet jeśli sędziowie są bezstronni. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego dopuszcza przekazanie sprawy, gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym.

Godne uwagi sformułowania

godziłoby w obraz wymiaru sprawiedliwości dobro wymiaru sprawiedliwości wyeliminowanie ewentualnych wątpliwości co do obiektywności prowadzonego postępowania, jakie realnie zrodzić się mogą w opinii społecznej

Skład orzekający

Dariusz Świecki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza gdy pokrzywdzonym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu właściwego miejscowo, a celem jest ochrona wizerunku wymiaru sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości – zapewnienia bezstronności i zaufania publicznego, nawet w sytuacjach, gdy pokrzywdzonym jest sędzia.

Czy sędzia może być sądzony przez kolegę? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy sprawę trzeba przenieść.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 54/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lipca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Świecki
w sprawie
S.R.
oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 12 lipca 2017 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w B., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt IV K (…), o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
sprawę oskarżonego S.R.  przekazać do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w S.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy swój wniosek umotywował tym, że wpłynął do niego akt oskarżenia przeciwko S.R., oskarżonemu o pomówienie sędziego tego Sądu. Zdaniem Sądu Rejonowego rozpoznanie tej sprawy przez ten organ może więc wywołać w opinii społecznej wątpliwości co do jego bezstronności, co godziłoby w obraz wymiaru sprawiedliwości. Dlatego też wedle tego Sądu zaistniały przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego zasługuje na uwzględnienie.
Wprawdzie instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić jedynie w wypadku zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, to nie może budzić wątpliwości, że z tego rodzaju sytuacją mamy właśnie do czynienia w sprawie niniejszej. Rozpoznanie tej sprawy w Sądzie właściwym z uwagi na jej okoliczności mogłoby bowiem wywołać w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu tego organu. Rozpoznanie bowiem sprawy w tym sądzie, w jakim orzeka sędzia, który ma w sprawie status pokrzywdzonego, mogłoby budzić wątpliwości co do tego, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest jedynie wynikiem obiektywnego rozpatrzenia wszystkich istotnych dla tego rozstrzygnięcia okoliczności.
Zauważyć tu trzeba, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie przyjmuje się, iż „dobro wymiaru sprawiedliwości”, o którym mowa w art. 37 k.p.k., uzasadniające przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zachodzi także wtedy, gdy osobą pokrzywdzoną w postępowaniu karnym jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo (zob. np. postanowienia SN: z dnia 30 lipca 2014 r., IV KO 58/14, LEX nr 1527335; z dnia 30 stycznia 2013 r., IV KO 102/12, LEX nr 1254724, czy z dnia 25 listopada 2010 r., V KO 96/10, LEX nr 844194).
Podkreślenia wymaga, że niniejsze rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego nie może być traktowane jako wyraz jakichkolwiek zastrzeżeń odnośnie do obiektywizmu i bezstronności sędziów Sądu właściwego. Nie ma bowiem najmniejszych wątpliwości co do tego, że sędziowie ci w sposób obiektywny i bezstronny orzekaliby w niniejszej sprawie. Chodzi tu jedynie o wyeliminowanie ewentualnych wątpliwości co do obiektywności prowadzonego postępowania, jakie realnie zrodzić się mogą w opinii społecznej, co nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości.
Dlatego też troska o to, aby rozstrzygnięciom sądowym zawsze towarzyszyła społeczna świadomość, że są one niezależne od względów pozamerytorycznych, uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy innemu równorzędnemu sądowi rejonowemu.
Z tych przyczyn przekazano sprawę S.R.  do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S..
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI