III KO 53/17

Sąd Najwyższy2017-07-12
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższysąd okręgowyprzekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmniezawisłość sędziowskazażalenieodmowa wszczęcia śledztwa

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, uznając, że sam fakt, iż sprawa dotyczy sędziów, nie uzasadnia wątpliwości co do obiektywizmu sądu.

Sąd Okręgowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi, powołując się na dobro wymiaru sprawiedliwości. Powodem wniosku był fakt, że jeden z czynów, których dotyczyło postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa, miał być popełniony przez sędziów Sądu Okręgowego w G. i sądów rejonowych w jego okręgu. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że podniesione argumenty nie wskazują na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w G. i że nadmierne wykorzystywanie instytucji przekazania sprawy podważa zaufanie do sądów.

Sąd Okręgowy w G. złożył wniosek do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, argumentując to dobrem wymiaru sprawiedliwości. Wniosek wynikał z faktu, że przedmiotem sprawy było zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych, a także istnienia zorganizowanej grupy przestępczej. Wśród osób, które miały popełnić te czyny, wymieniono sędziów Sądu Okręgowego w G. oraz sędziów sądów rejonowych w jego okręgu. Sąd Okręgowy uznał, że w odbiorze społecznym może powstać przekonanie o braku obiektywizmu przy rozpoznaniu tej sprawy przez Sąd Okręgowy w G. Sąd Najwyższy nie przychylił się do wniosku. Wskazał, że argumenty podniesione przez Sąd Okręgowy nie dowodzą braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślił, że przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie prokuratora, a nie postępowanie przygotowawcze wobec konkretnych osób. Sąd Najwyższy zaznaczył, że sam fakt, iż sprawa dotyczy sędziów, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi. Przywołał wcześniejsze orzecznictwo potwierdzające tę tezę. Sąd Najwyższy skrytykował instrumentalne traktowanie instytucji przekazania sprawy przez osoby niezadowolone z merytorycznych decyzji sądów. Podkreślił, że sędziowie powinni wykazywać się niezależnością i sprawnie rozpoznawać sprawy, a nadmierne wykorzystywanie art. 37 k.p.k. podważa zaufanie do sądów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego sądu właściwego do rozpoznania zażalenia, nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że argumenty podniesione przez Sąd Okręgowy nie wskazują na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Podkreślono, że przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie prokuratora, a nie postępowanie wobec konkretnych osób. Nadmierne wykorzystywanie instytucji przekazania sprawy podważa zaufanie do sądów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
W.R.osoba_fizycznawnioskodawca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu może być zastosowana, gdy istnieją wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Sam fakt, że sprawa dotyczy sędziów, nie jest wystarczającą przesłanką.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 258 § § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumenty podniesione przez Sąd Okręgowy nie wskazują na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie prokuratora, a nie postępowanie przygotowawcze wobec konkretnych osób. Sam fakt, że sprawa dotyczy sędziów, nie oznacza automatycznie zaistnienia przesłanek do przekazania sprawy innemu sądowi. Nadmierne wykorzystywanie instytucji przekazania sprawy podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Odrzucone argumenty

W odbiorze społecznym może powstać przekonanie o braku obiektywizmu przy rozpoznaniu tej sprawy przez Sąd Okręgowy w G. z uwagi na udział sędziów w potencjalnych czynach.

Godne uwagi sformułowania

Nie do zaakceptowania jest bowiem instrumentalna postawa niektórych osób, które niezadowolone z konkretnych merytorycznych decyzji Sądów, każdorazowo uważają iż doszło do przekroczenia uprawnień przez składy orzekające. Natomiast dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.

Skład orzekający

Barbara Skoczkowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi z uwagi na potencjalny udział sędziów w sprawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd sam wnioskuje o przekazanie sprawy z powodu potencjalnego konfliktu interesów sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy potencjalnego konfliktu interesów sędziów i zasad obiektywizmu w sądownictwie, co jest ważnym tematem dla prawników i społeczeństwa.

Czy sędziowie mogą być stronniczy we własnych sprawach? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przekazywania spraw.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 53/17
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lipca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie
zażalenia
W.R.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w B.  z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. PO Ds. (…) o odmowie wszczęcia śledztwa
,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 lipca 2017 r.
wniosku Sądu Okręgowego w G.,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 6 czerwca 2017 r., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy o sygn. akt IV Kp
[…]
, do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W złożonym wniosku powołano się na fakt, iż jeden z czynów, do którego odnosi się zaskarżone postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. o odmowie wszczęcia śledztwa, miałby być popełniony, m. in. przez Sędziów Sądu Okręgowego w G. oraz sędziów sądów rejonowych w okręgu tegoż sądu. Wobec powyższego w
odbiorze społecznym może powstać przekonanie o braku obiektywizmu przy rozpoznaniu tej sprawy przez Sąd Okręgowy w G..
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Argumenty podniesione przez Sąd Okręgowy we wniosku nie wskazują na to, aby w sądzie tym brak było warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, nie zachodzi więc sytuacja uzasadniająca odstąpienie od właściwości miejscowej sądu pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów.
Dostrzec trzeba, że przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy w G.  ma być zażalenie na postanowienie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w B. z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt PO  Ds. (…), odmawiające, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k., wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych na szkodę W.R.  oraz m. in. istnienia i funkcjonowania zorganizowanej grupy przestępczej nazwanej przez W.R.  Spółdzielnią z udziałem adwokatów, radców prawnych, sędziów, prokuratorów raz innych osób wykonujących obowiązki zawodowe w obszarze właściwości Sądu Okręgowego w G., tj. o czyny z art. 231 § 1 k.k., art. 258 § 1 k.k. i innych.
Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie nie przedstawiono komukolwiek zarzutów, a zatem postępowanie przygotowawcze nie było prowadzone wobec określonej osoby czy osób. Oznacza to, że
postępowanie zażaleniowe nie będzie też dotyczyć konkretnych osób ani kwestii odpowiedzialności osób wskazywanych i oskarżanych przez W.R. o popełnienie przestępstw na jego szkodę. Sąd Najwyższy wielokrotnie natomiast już w swoich orzeczeniach wskazywał, że sam fakt, że postępowanie dotyczy sędziego sądu właściwego do rozpoznania zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nie oznacza automatycznie, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 37 k.p.k. (por. postanowienia: z dnia 7 listopada 1995 r., II KO 51/95, OSNKW 1996, z. 1-2, poz. 6; z dnia 21 października 2010 r., III KO 91/10, LEX nr 610175; z dnia 17 grudnia 2010 r., V KO 98/10, nie publikowane).
Nie do zaakceptowania jest bowiem instrumentalna postawa niektórych osób, które niezadowolone z konkretnych merytorycznych decyzji Sądów, każdorazowo uważają iż doszło do przekroczenia uprawnień przez składy orzekające.
W takich
sytuacjach sędziowie swoją postawą winni wskazywać, że wolni są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów, a poprzez sprawne i wnikliwe rozpoznanie zażalenia
na decyzję
prokuratora budować autorytet wymiaru sprawiedliwości. Natomiast dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
as

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI