III KO 50/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy, w zarządzeniu z dnia 24 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III KO 50/25), odmówił wznowienia z urzędu postępowań zakończonych wcześniejszymi orzeczeniami. Dotyczyło to zarówno postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej (sygn. akt III KK 267/23), jak i postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie (sygn. akt II AKa 267/22). Uzasadnienie opiera się na uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r. (sygn. akt I KZP 17/22), która wyklucza możliwość wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Sąd podkreślił, że strony miały możliwość zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego Ryszarda Witkowskiego w sprawie III KK 267/23, a wznowienie postępowania nie służy do badania niezawisłości sędziego. Ponadto, odwołując się do uchwały połączonych izb Sądu Najwyższego (sygn. BSA I-4110-1/20), wskazano, że sam fakt powołania sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa nie stanowi automatycznie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a inne okoliczności nie zostały podniesione. W związku z brakiem podstaw, sprawę zakreślono jako załatwioną w inny sposób.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu w przypadku ujawnienia się wadliwości składu orzekającego, a także interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nominacji sędziowskich.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczalne jest wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej, w przypadku ujawnienia się uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na własną uchwałę (I KZP 17/22), która jednoznacznie przesądza o niedopuszczalności takiej formy wznowienia postępowania.
Czy sam fakt powołania sędziego przez kwestionowaną Krajową Radę Sądownictwa stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam fakt powołania sędziego sądu powszechnego przez kwestionowaną Krajową Radę Sądownictwa nie pozwala jeszcze na przyjęcie, że w sprawie ujawniła się bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd odwołuje się do uchwały połączonych Izb SN (BSA I-4110-1/20), wskazując, że sama wadliwość nominacji sędziego nie jest automatycznie równoznaczna z naruszeniem art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a inne okoliczności nie zostały podniesione.
Czy wznowienie postępowania może służyć do przeprowadzania testu niezawisłości sędziego?
Odpowiedź sądu
Nie, wznowienie postępowania nie może służyć do przeprowadzania testu niezawisłości sędziego, skoro służą temu celowi odmienne instytucje przewidziane prawem.
Uzasadnienie
Sąd wskazuje, że istniała prawna możliwość wyłączenia sędziego na wcześniejszym etapie postępowania, a wznowienie jest instytucją o innym celu.
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uchylenie wyroku z powodu ujawnienia się jednej z uchybień wymienionych w tym przepisie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Pomocnicze
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazano na pkt 2 jako potencjalną podstawę wznowienia, jednak uznano ją za niezasadną w okolicznościach sprawy.
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy możliwości zgłoszenia wniosku o wyłączenie sędziego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące wadliwości składu orzekającego w kontekście Krajowej Rady Sądownictwa. • Argumenty sugerujące możliwość wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o art. 439 § 1 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu kasacji jako oczywiście bezzasadnej • Wznowienie postępowania nie może przy tym służyć do przeprowadzania testu niezawisłości sędziego, skoro służą temu celowi odmienne instytucje przewidziane prawem. • sam fakt powołania sędziego sądu powszechnego przez kwestionowaną Krajową Radę Sądownictwa nie pozwala jeszcze na przyjęcie, że w sprawie ujawniła się bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Skład orzekający
Dariusz Świecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność wznowienia postępowania kasacyjnego z urzędu w przypadku ujawnienia się wadliwości składu orzekającego, a także interpretacja art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kontekście nominacji sędziowskich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wadliwością składu sądu i możliwością wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.
“Czy wadliwy skład sądu zawsze oznacza możliwość wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.