III KO 5/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy wniosku o wznowienie postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt III KK 169/23. Podstawą wznowienia była okoliczność, że w składzie Sądu Najwyższego zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. Wniosek o wznowienie został zarejestrowany pod sygnaturą III KO 5/25. W toku postępowania pojawiły się wnioski o wyłączenie sędziów, w tym SSN Zbigniewa Kapińskiego, SSN Dariusza Kali oraz SSN Andrzeja Tomczyka. Sąd Najwyższy początkowo pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie SSN Kapińskiego, a następnie nie uwzględnił wniosku o wyłączenie SSN Kali. Po wyłączeniu SSN Andrzeja Tomczyka, SSN Tomasz Artymiuk zasygnalizował konieczność wyłączenia SSN Zbigniewa Kapińskiego z mocy prawa, wskazując na naruszenie zasady nemo iudex in causa sua. Sąd Najwyższy uznał tę sygnalizację za zasadną i postanowił wyłączyć SSN Zbigniewa Kapińskiego od udziału w sprawie, podkreślając konieczność zapewnienia obiektywnej bezstronności sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady nemo iudex in causa sua w kontekście wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w sprawie wznowieniowej, gdy podstawą wznowienia jest sposób powołania sędziego.
Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w Sądzie Najwyższym i kwestii powołania sędziów na podstawie ustawy z 2017 r.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sędzia Sądu Najwyższego, który miałby orzekać w sprawie wznowieniowej, powinien zostać wyłączony od udziału, jeśli podstawa wznowienia dotyczy sposobu powołania sędziów, w tym jego samego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędzia powinien zostać wyłączony.
Uzasadnienie
Sytuacja, w której sędzia orzeka w sprawie wznowieniowej, której podstawą jest okoliczność dotycząca jego własnego powołania, może wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i narusza zasadę nemo iudex in causa sua.
Czy okoliczność powołania sędziego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może stanowić podstawę do wyłączenia, jeśli może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności.
Uzasadnienie
Zasada bezstronności sądu wymaga, aby nie było wątpliwości co do obiektywizmu sędziego, zwłaszcza gdy podstawa wznowienia dotyczy sposobu jego powołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. H. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Zbigniew Kapiński | osoba_fizyczna | sędzia |
| Dariusz Kala | osoba_fizyczna | sędzia |
| Andrzej Tomczyk | osoba_fizyczna | sędzia |
| Tomasz Artymiuk | osoba_fizyczna | sędzia |
| A. R. | osoba_fizyczna | obrońca |
| M.Z. | osoba_fizyczna | obrońca |
Przepisy (5)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest wyłączony z mocy prawa, jeżeli brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub w wydaniu postanowienia, które utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie albo w czynnościach sądu zmierzających do wydania orzeczenia, które miało być przedmiotem zaskarżenia.
k.p.k. art. 40 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia jest wyłączony z mocy prawa, jeżeli w sprawie brał udział jako prokurator, obrońca, pełnomocnik strony, świadek, biegły lub przedstawiciel organu, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa określająca tryb powoływania sędziów, która była podstawą wniosku o wznowienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sygnalizacja konieczności wyłączenia sędziego Zbigniewa Kapińskiego z mocy prawa ze względu na naruszenie zasady nemo iudex in causa sua. • Okoliczność powołania sędziego na urząd na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. może wywoływać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie wznowieniowej, której podstawą jest ta sama okoliczność.
Godne uwagi sformułowania
zasada nemo iudex in causa sua • uzasadniona wątpliwość co do jego bezstronności • w kolizji z zakazem nemo iudex in causa sua • urzeczywistnienia standardu bezstronności w aspekcie obiektywnym
Skład orzekający
Dariusz Kala
przewodniczący
Zbigniew Kapiński
członek
Andrzej Tomczyk
członek
Tomasz Artymiuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady nemo iudex in causa sua w kontekście wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego w sprawie wznowieniowej, gdy podstawą wznowienia jest sposób powołania sędziego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wznowienia postępowania w Sądzie Najwyższym i kwestii powołania sędziów na podstawie ustawy z 2017 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady bezstronności sądu i budzi kontrowersje związane z praworządnością i sposobem powoływania sędziów, co jest tematem aktualnym i ważnym dla prawników oraz opinii publicznej.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego: czy to koniec sporu o praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.