III KO 49/24

Sąd Najwyższy2024-05-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko osobomŚrednianajwyższy
przekazanie sprawysąd najwyższydobro wymiaru sprawiedliwościobiektywizmbezstronnośćnękaniestalkingart. 37 k.p.k.

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną dotyczącą uporczywego nękania sędziego innemu sądowi rejonowemu, aby zapewnić obiektywizm orzekania.

Sąd Rejonowy w Sulęcinie zawnioskował o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego S.I., oskarżonego o uporczywe nękanie sędziego W.W., innemu sądowi. Powodem były powiązania towarzyskie sędziego orzekającego i innych sędziów sądu z pokrzywdzonym sędzią, co mogło budzić wątpliwości co do obiektywizmu. Sąd Najwyższy, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zapewnienia warunków wolnych od hipotetycznych zarzutów o braku bezstronności, przychylił się do wniosku i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Nowym Tomyślu.

Sprawa dotyczyła wniosku Sądu Rejonowego w Sulęcinie o przekazanie sprawy karnej oskarżonego S.I. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony zarzucił sędziemu orzekającemu w jego sprawie oraz innym sędziom Sądu Rejonowego w Sulęcinie powiązania towarzyskie z sędzią W.W., który był pokrzywdzonym w innej sprawie przeciwko S.I. i orzekał w jego poprzednich sprawach. Sąd Rejonowy w Sulęcinie uznał, że te okoliczności, mimo iż nie wpływają na faktyczną bezstronność sędziów, mogą w odbiorze zewnętrznym budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozpoznania sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k. i konieczność zapewnienia dobra wymiaru sprawiedliwości, przychylił się do wniosku. Podkreślono, że przekazanie sprawy może być uzasadnione, gdy mogą powstać wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli są one błędne. W celu zapewnienia rozstrzygnięcia w warunkach wolnych od hipotetycznych zarzutów o braku obiektywizmu, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Nowym Tomyślu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli mogą one budzić w odbiorze zewnętrznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, nawet jeśli są one błędne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, zgodnie z art. 37 k.p.k., może uzasadniać przekazanie sprawy, gdy istnieją okoliczności mogące stwarzać przekonanie o braku obiektywizmu, nawet jeśli nie wpływają one na faktyczną bezstronność orzekania. W tym przypadku, powiązania sędziów z pokrzywdzonym mogłyby w odbiorze społecznym podważać autorytet sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy innemu sądowi

Strony

NazwaTypRola
S. I.osoba_fizycznaoskarżony
Sąd Rejonowy w Sulęcinieinstytucjawnioskodawca
Sąd Najwyższyinstytucjaorgan orzekający
W. W.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (3)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić wyłącznie z powodu dobra wymiaru sprawiedliwości, co jest przesłanką ocenną, obejmującą sytuacje mogące stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 190a § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 190 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania towarzyskie sędziów z pokrzywdzonym mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu orzekania w odbiorze zewnętrznym. Dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga zapewnienia rozpoznania sprawy w warunkach wolnych od hipotetycznych zarzutów o braku obiektywizmu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny w odbiorze zewnętrznym taka sytuacja mogłaby stanowić podstawę do dokonywania ocen i wyciągania wniosków, nawet oczywiście bezzasadnych, lecz godzących w powagę i autorytet sądu

Skład orzekający

Wiesław Kozielewicz

Prezes SN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania wynikające z powiązań towarzyskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu interesów sędziego i oskarżonego/pokrzywdzonego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne zachowanie bezstronności przez sędziów, ale także budowanie zaufania publicznego poprzez unikanie sytuacji, które mogą rodzić pozory braku obiektywizmu.

Czy powiązania towarzyskie sędziego mogą wpłynąć na sprawiedliwy wyrok? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 49/24
POSTANOWIENIE
Dnia 9 maja 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
w sprawie
S. I.
oskarżonego o czyn z art. 190a § 1 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k.
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Sulęcinie zawartego w postanowieniu
z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 217/23
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
p o s t a n o w ił:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w
Sulęcinie, sygn. akt II K 217/23, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu
w Nowym Tomyślu.
UZASADNIENIE
W uzasadnieniu postanowienia
z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 217/23, zamierającego wniosek o przekazanie sprawy oskarżonego S. I. , w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Rejonowy w Sulęcinie podniósł, że
oskarżony S. I. w pismach procesowych wskazuje na powiązania towarzyskie, zarówno sędziego orzekającego w niniejszej sprawie, jak i innych sędziów tego Sądu, z sędzią Sądu Rejonowego w Sulęcinie W. W. Sędzia ten orzekał w sprawach oskarżonego S. I. , zakończonych jego skazaniem. Nadto SSR W. W. jest pokrzywdzonym w kolejnej sprawie przeciwko oskarżonemu S. I. . W dniu 27 marca 2024 r.  do Sądu Rejonowego w Sulęcinie wpłynął akt oskarżenia przeciwko S. I. , w którym zarzucono mu popełnienie czynu wyczerpującego znamiona występku  z art. 190a § 1 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. Czyn ten miał polegać na uporczywym nękaniu SSR W. W. poprzez obserwowanie, śledzenie i kierowanie adresowanej do niego korespondencji mailowej, zawierającej w treści groźby popełnienia na jego szkodę przestępstwa co najmniej naruszenia nietykalności cielesnej, które wzbudziły w wymienionym uzasadnioną obawę ich spełnienia - co wywołało w pokrzywdzonym poczucie zagrożenia i istotnie naruszyło jego prywatność.
Sad Najwyższy zważył co następuje.
W myśl art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Oczywistą jest rzeczą, iż jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocenna. Sąd Najwyższy w orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub
które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny
(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 - 10, poz. 68, z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7- 8, poz. 58).
Poza sporem jest, że dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu m.in. wówczas, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), iż ta konkretna sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana.
W niniejszej sprawie kwestie podniesione w uzasadnieniu postanowienia
Sądu Rejonowego w Sulęcinie z dnia 2 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 217/23,
mogą być postrzegane jako okoliczności, które nie sprzyjają obiektywnemu i bezstronnemu rozpoznaniu tej sprawy. Wprawdzie nie sposób przypuszczać aby mogły one w najmniejszym nawet stopniu wpłynąć na bezstronność orzekania przez Sąd Rejonowy w Sulęcinie, w którym orzeka 10 Sędziów, ale w odbiorze zewnętrznym taka sytuacja mogłaby stanowić podstawę do dokonywania ocen i wyciągania wniosków, nawet oczywiście bezzasadnych, lecz godzących w powagę i autorytet sądu.
Celem zapewnienia zatem możliwości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, w warunkach wolnych od hipotetycznych nawet zarzutów dotyczących obiektywizmu sądu, Sąd Najwyższy, z mocy art. 37 k.p.k., postanowił przekazać tę sprawę Sądowi Rejonowemu w Nowym Tomyślu tj. sądowi spoza okręgu objętego właściwością Sądu Apelacyjnego w Szczecinie.
[J.J.]
[ms]
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI