III KO 49/13

Sąd Najwyższy2013-06-06
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądudobro wymiaru sprawiedliwościmediaśrodowisko prawniczezażalenieumorzenie śledztwaSąd Najwyższykodeks postępowania karnego

Sąd Najwyższy odmówił przekazania sprawy karnej innemu sądowi, uznając, że medialny charakter sprawy i komentarze środowiskowe nie stanowią podstawy do zmiany właściwości sądu.

Sąd Rejonowy w T. wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi, argumentując jej medialny charakter i komentarze w środowisku prawniczym. Sprawa dotyczyła zażalenia na umorzenie śledztwa w sprawie czynów kwalifikowanych z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. oraz z art. 218 § 1 a k.k. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, stwierdzając, że medialny charakter sprawy i komentarze środowiskowe nie wpływają na dobro wymiaru sprawiedliwości ani nie uzasadniają przekazania sprawy innemu sądowi.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w T. o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Wniosek ten był podyktowany uznaniem przez Sąd Rejonowy, że sprawa ma charakter medialny i dotyczy osoby znanej w środowisku prawniczym, co według sądu wymaga rozpoznania jej poza okręgiem sądu właściwego. Sprawa dotyczyła zażalenia S. L. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie trzech czynów, kwalifikowanych z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (dwa czyny) oraz z art. 218 § 1 a k.k. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny. Podkreślił, że przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. powinno następować w sytuacjach, gdy istnieją konkretne okoliczności wynikające ze ścisłego związku sprawy z sądem właściwym, które mogłyby podważyć bezstronność rozpoznania. W niniejszej sprawie brak było takiego związku. Sąd Najwyższy zaznaczył, że medialny charakter sprawy i komentarze środowiskowe nie mogą być utożsamiane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Podjęta próba uchylenia się od rozpoznania sprawy została oceniona negatywnie, jako mogąca być odczytana jako przejaw lokalnej solidarności środowiskowej. Sąd Najwyższy wskazał również na potrzebę niezwłocznego rozpoznania zażalenia przez sąd właściwy, zwracając uwagę na zakres rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, medialny charakter sprawy i komentarze w środowisku prawniczym nie stanowią podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.

Uzasadnienie

Przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. wymaga istnienia konkretnych okoliczności, najczęściej wynikających ze ścisłego związku podmiotowo-przedmiotowego sprawy z sądem właściwym, które mogłyby podważyć bezstronność rozpoznania. Medialny charakter sprawy i komentarze środowiskowe nie są wystarczające do uznania, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy, zwłaszcza gdy nie wykazano związku tych komentarzy z sądem, który ma sprawę rozpoznać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wniosku nie uwzględnić

Strony

NazwaTypRola
S. L.osoba_fizycznaskarżący

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu może nastąpić, gdy z uwagi na konkretne okoliczności danej sprawy celowe jest wskazanie innego sądu do jej rozpoznania, aby odsunąć zastrzeżenia co do bezstronnego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 43

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 199 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 218 § § 1 a

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak związku podmiotowo-przedmiotowego sprawy z sądem właściwym. Medialny charakter sprawy i komentarze środowiskowe nie naruszają dobra wymiaru sprawiedliwości. Próba uchylenia się od rozpoznania sprawy podważa autorytet sądownictwa.

Odrzucone argumenty

Sprawa ma charakter medialny i dotyczy osoby znanej w środowisku prawniczym. Komentarze w środowisku lokalnym wymagają rozpoznania sprawy poza okręgiem sądu.

Godne uwagi sformułowania

dobro wymiaru sprawiedliwości ścisły związek podmiotowo-przedmiotowy swoistej lokalnej „solidarności środowiskowej”

Skład orzekający

Małgorzata Gierszon

przewodniczący

Jarosław Matras

sprawozdawca

Jacek Sobczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przekazania sprawy karnej innemu sądowi ze względu na medialny charakter sprawy i komentarze środowiskowe."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii wpływu mediów i opinii publicznej na bezstronność postępowania, co jest istotne w kontekście transparentności wymiaru sprawiedliwości.

Czy media mogą zmusić sąd do zmiany decyzji? Sąd Najwyższy odpowiada.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt III KO 49/13
POSTANOWIENIE
Dnia 6 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)
‎
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
‎
SSN Jacek Sobczak
w sprawie z zażalenia S. L.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w O. z dnia 9 listopada 2012 r., o umorzeniu śledztwa w sprawie V Ds. …/12
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 6 czerwca 2013 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w T. w sprawie II Kp …/13
w przedmiocie przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w T.
wystąpił z wnioskiem o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy wszczętej  w wyniku złożenia  zażalenia przez
S. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w O. o umorzeniu śledztwa co do trzech czynów, kwalifikowanych z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. (dwa czyny) oraz z art. 218 § 1 a k.k.  Powodem tego wystąpienia było uznanie, że sprawa ta ma charakter „medialny” i dotyczy osoby znanej w środowisku prawniczym, zaś sprawa jest komentowana w zasadzie w  środowisku lokalnym – g., co wymaga, aby sprawa nie była rozpoznawana przez sąd z okręgu g.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest niezasadny. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest rozpoznanie zażalenia pokrzywdzonej na postanowienie prokuratora co do umorzenia  śledztwa w odniesieniu do trzech czynów, których miał się  wobec pokrzywdzonej dopuścić sędzia Sądu Rejonowego w S. W tym kontekście jest zrozumiała decyzja podjęta przez Sąd Okręgowy w G. o uwzględnieniu wniosku wszystkich sędziów tego sądu – do którego wpłynęło zażalenie – o  wyłączenie ich  od rozpoznania zażalenia i przekazania  tej sprawy Sądowi Rejonowemu w T. (k. 614). Natomiast zupełnie pozbawiona podstaw o których mowa w art. 37 k.p.k. jest inicjatywa wyrażona w postanowieniu z dnia  8 maja 2013 r. (k. 619). To, że sprawa jest komentowana w środowisku prawniczym nie może mieć  jakiegokolwiek przełożenia na to, co rozumie się pod pojęciem dobro wymiaru sprawiedliwości. P
rzekazanie sprawy w trybie  z art. 37 k.p.k. winno mieć miejsce wówczas, gdy z uwagi na konkretne okoliczności danej sprawy, które najczęściej wynikają z istniejącego – i to dosyć ścisłego –  związku podmiotowo-przedmiotowego  tej sprawy z sądem właściwym do jej rozpoznania,  celowe jest wskazanie innego sądu do rozpoznania tej sprawy. Najczęściej chodzi o to, aby odsunąć zastrzeżenia, które mogą powstać u postronnego, ale obiektywnie oceniającego postępowanie,  obserwatora, co do bezstronnego rozpoznania tej sprawy. W niniejszej sprawie brak jest jakiegokolwiek związku pomiędzy zażaleniem, które jest przedmiotem rozpoznania, a właściwym – na skutek podjętej przez Sąd Okręgowy w G. decyzji w trybie z art. 43 k.p.k. – sądem.  Sprawa nie dotyczy przecież  sędziego tego właśnie sądu, a to, że w „okręgu g./…/” jest ona komentowana nie zwalnia sądu od wykonywania swoich ustawowych obowiązków.  Wydaje się, że występujący z inicjatywą przekazania sprawy sąd niewłaściwie rozumie „dobro wymiaru sprawiedliwości”, skoro uważa, iż występujące medialne lub  środowiskowe komentarze mogą w jakikolwiek sposób wpłynąć na ocenę rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w T., zwłaszcza, że przecież nie wykazano, aby te informacje lub komentarze dotyczyły tego właśnie sądu, lub orzekających w nim sędziów. To właśnie podjęta próba uchylenia się od rozpoznania tej sprawy nie buduje autorytetu sądownictwa ani jego prestiżu, albowiem w ocenie społecznej może być odczytana jako potwierdzenie istnienia  swoistej lokalnej „solidarności środowiskowej”, która przejawia się w niechęci rozpoznania sprawy dotyczącej innego sędziego.
Z tych powodów należało orzec jak w postanowieniu. Rozpoznając niezwłocznie zażalenie sąd skupi swoją uwagę na zakresie rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym, a więc ustali,  czy pokrzywdzonej przysługuje zażalenie na to postanowienie w całym zakresie podjętej decyzji o umorzeniu, skoro już pierwotnie doszło do uchylenia przez Sąd Rejonowy w O. postanowienia prokuratora o  umorzeniu postępowania (choć co do jednego czynu z innej podstawy prawnej) w odniesieniu do dwóch czynów (k. 200 -
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2008 r., I KZP 39/07, Lex nr 353343; postanowienie SN z dnia 25 stycznia 2012 r., II KK 260/11, Lex 1168540).
Z tych wszystkich powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI