III KO 48/25

Sąd Najwyższy2025-06-03
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniu i obrotowi gospodarczemuŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaśmierć oskarżonegobezwzględna przyczyna odwoławczaoszustwopranie pieniędzySąd Najwyższypostępowanie karneumorzenie

Sąd Najwyższy wznowił postępowanie i umorzył je z powodu śmierci oskarżonej przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji.

Sąd Najwyższy, na wniosek Sądu Apelacyjnego w Krakowie, wznowił postępowanie w sprawie P.S., która została skazana za oszustwo i pranie brudnych pieniędzy. Ustalono, że oskarżona zmarła przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sygnalizacyjny Sądu Apelacyjnego w Krakowie dotyczący wznowienia postępowania w sprawie P.S., oskarżonej o popełnienie przestępstw oszustwa i prania brudnych pieniędzy. Postępowanie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2025 r., który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy stwierdził, że oskarżona P.S. zmarła przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Na tej podstawie Sąd Najwyższy, działając z urzędu, wznowił postępowanie, uchylił zaskarżone wyroki i umorzył postępowanie karne wobec P.S., obciążając Skarb Państwa kosztami.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć oskarżonego przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., obligującą do wznowienia postępowania i umorzenia sprawy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że śmierć oskarżonej przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji jest bezwzględną przyczyną odwoławczą, która nakazuje uchylenie zaskarżonych orzeczeń i umorzenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

wznowienie postępowania i umorzenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 542 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wznowienia postępowania.

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym pkt 9 dotyczący śmierci oskarżonego przed wydaniem wyroku.

k.p.k. art. 17 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa przypadki, w których umarza się postępowanie, w tym pkt 5 dotyczący śmierci oskarżonego.

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.

Pomocnicze

k.k. art. 18 § § 3

Kodeks karny

Dotyczy pomocnictwa.

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa.

k.k. art. 294 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy oszustwa w stosunku do mienia znacznej wartości.

k.k. art. 299 § § 5

Kodeks karny

Dotyczy prania brudnych pieniędzy.

k.k. art. 12 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy czynu ciągłego.

k.p.k. art. 46 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku naprawienia szkody.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

k.p.k. art. 632

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć oskarżonej przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

Godne uwagi sformułowania

bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. zmarła [...] grudnia 2022 r. [...] przed wydaniem wyroku Sądu Okręgowego skazującego ją

Skład orzekający

Michał Laskowski

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Małgorzata Wąsek-Wiaderek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania karnego w przypadku śmierci oskarżonego przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy śmierć nastąpiła przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje istotny aspekt proceduralny w prawie karnym, gdzie śmierć strony procesowej ma fundamentalne znaczenie dla dalszego biegu postępowania, nawet po wydaniu prawomocnego wyroku.

Czy śmierć oskarżonego kończy sprawę? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
III KO 48/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 czerwca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Michał Laskowski (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie
P. S.
oskarżonej o popełnienie przestępstw z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 299 § 5 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 czerwca 2025 r.,
z urzędu, bez udziału stron, kwestii wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa 303/23,
1. na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wznawia postępowanie w sprawie
P.S.
zakończone prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2025 r.;
2. uchyla wyrok
Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 stycznia 2025 r. i zmieniony nim wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2023 r. co do P. S. i – na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. – umarza postępowanie w sprawie;
3. kosztami tego postępowania obciąża Skarb Państwa.
Kazimierz Klugiewicz      Michał Laskowski     Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek sygnalizacyjny Sądu Apelacyjnego w Krakowie o rozważenie z urzędu konieczności wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29 stycznia 2025 r. w sprawie II AKa 303/23, zmieniającym na niekorzyść m.in. P. S. wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 3 kwietnia 2023 r. o sygn. III K 176/22 w ten sposób, że podwyższono kwotę orzeczoną na podstawie art. 46 § 1 k.k., z uwagi na wystąpienie w sprawie już na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., w postaci tego, że P. S. zmarła […] grudnia 2022 r. (k.13 akt SN), tj. przed wydaniem wyroku Sądu Okręgowego skazującego ją na karę czterech miesięcy pozbawienia wolności oraz jednego roku ograniczenia wolności przez zobowiązanie jej do wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne oraz orzekającego wobec niej obowiązek solidarnego naprawienia szkody wraz z pozostałymi skazanymi za popełnienie szeregu czynów zabronionych z Rozdziału XXXV o przestępstwach przeciwko mieniu i XXXVI o przestępstwach przeciwko obrotowi gospodarczemu i interesom majątkowym w obrocie cywilnoprawnym polegających na pomocnictwie w dokonaniu oszustwa co do mienia znacznej wartości (art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.) i w dokonaniu w ramach czynu ciągłego i w porozumieniu z innymi osobami występku ,,prania brudnych pieniędzy” (art. 299 § 1 k.k. w zw. z art. 299 § 5 k.k.).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W związku z tym, że z akt jednoznacznie wynikało, iż P. S. zmarła […] grudnia 2022 r., a więc przed wydaniem w pierwszej instancji wyroku skazującego, to zgodnie z postulatem zawartym we wniosku sygnalizacyjnym  należało uchylić wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 29 stycznia 2025 r. i zmieniony nim wyrok Sądu Okręgowego  w Krakowie z 3 kwietnia 2023 r. i umorzyć postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. w trybie art. 542 § 3 k.p.k.,
Stwierdzenie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., legło u podstaw wydania orzeczenia jak w części dyspozytywnej (art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 542 § 3 k.p.k.). O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 638 k.p.k. w zw. z art. 632 k.p.k.
Kazimierz Klugiewicz      Michał Laskowski     Małgorzata Wąsek-Wiaderek
[PŁ]
[a.ł]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI