III KO 47/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił wznowienia postępowania karnego z powodu oczywistej bezzasadności wniosku skazanego, który powoływał się na upośledzenie umysłowe jako przyczynę nieskutecznej obrony.
Skazany J. O. wniósł o wznowienie postępowania karnego, argumentując, że jego umiarkowane upośledzenie umysłowe uniemożliwiło mu skuteczną obronę i że powinien był zostać poddany obserwacji psychiatrycznej. Sąd Najwyższy uznał wniosek za oczywiście bezzasadny, wskazując, że stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji, a opinie biegłych potwierdziły jego poczytalność w czasie popełnienia czynów. Sąd podkreślił, że podstawą wznowienia mogą być tylko ściśle określone przesłanki ustawowe, które w tym przypadku nie zostały spełnione.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek skazanego J. O. o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w T. i Sądu Apelacyjnego w (…). Wnioskodawca podnosił, że cierpi na upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia, co miało wpłynąć na jego niezdolność do skutecznej obrony w procesie. Twierdził również, że powinien był zostać poddany obserwacji psychiatrycznej, a nie tylko jednorazowemu badaniu. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 545§3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku z powodu jego oczywistej bezzasadności. Uzasadnienie wskazuje, że podstawą do wznowienia postępowania są jedynie ściśle określone przypadki wymienione w art. 540 k.p.k. lub sytuacje brane pod uwagę z urzędu na podstawie art. 542§3 k.p.k. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia, w szczególności nie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. (niepoczytalność sprawcy). Opinie biegłych psychiatrów z procesu wskazywały na upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego i zaburzenia osobowości, jednakże w czasie popełniania czynów skazany był poczytalny. Sąd uznał, że nie było podstaw do przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej, a stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji, co potwierdzały zarówno opinie biegłych, jak i dokumentacja szkolna. Ponadto, skazany aktywnie uczestniczył w postępowaniu, korzystając z pomocy obrońcy. Wobec braku nowych dowodów lub istotnych uchybień procesowych, wniosek został oddalony jako oczywiście bezzasadny, a koszty postępowania wznowieniowego obciążono Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania został oddalony jako oczywiście bezzasadny, ponieważ nie zaistniały przesłanki określone w przepisach k.p.k. dotyczących wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji, a opinie biegłych potwierdziły jego poczytalność w czasie popełnienia czynów. Brak było podstaw do przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej, a skazany miał zapewnioną obronę. Nie ujawniły się nowe dowody ani istotne uchybienia procesowe uzasadniające wznowienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | skazany/wnioskodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.k. art. 545 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych.
Pomocnicze
k.k. art. 13 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 148 § § 2
Kodeks karny
k.p.k. art. 540
Kodeks postępowania karnego
Wymienia enumeratywnie podstawy do wznowienia postępowania.
k.p.k. art. 542 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy sytuacji, gdy sąd bierze pod uwagę z urzędu pewne okoliczności przy wznowieniu postępowania.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przesłanki odwoławcze, w tym niepoczytalność sprawcy.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy okoliczności wyłączających postępowanie, w tym niepoczytalności.
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
Dotyczy wpływu niepoczytalności na odpowiedzialność karną.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Dotyczy wpływu niepoczytalności na odpowiedzialność karną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan psychiczny skazanego był znany sądom obu instancji. Opinie biegłych potwierdziły poczytalność skazanego w czasie popełnienia czynów. Nie zaistniały bezwzględne przesłanki odwoławcze z art. 439§1 k.p.k. Brak podstaw do przeprowadzenia obserwacji psychiatrycznej. Skazany aktywnie uczestniczył w postępowaniu i miał zapewnioną obronę.
Odrzucone argumenty
Upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia uniemożliwiło skuteczną obronę. Skazany powinien był zostać poddany obserwacji psychiatrycznej.
Godne uwagi sformułowania
podstawą do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nie jest każde uchybienie jakie w toku postępowania, w ocenie wnioskodawcy, miało miejsce, a jedynie te szczególne przypadki, które wymienione zostały w art. 540 k.p.k. w czasie popełniania zarzuconych czynów był on jednak poczytalny – warunki z art. 31§1 i 2 k.k. nie zachodziły brak jest podstaw do przyjęcia, że Sądy rozpoznające niniejszą sprawę nie znały i nie brały pod uwagę stanu zdrowia psychicznego skazanego i że w tej przestrzeni ujawniły się obecnie jakiekolwiek nowe, dotąd nieznane dowody.
Skład orzekający
Jerzy Grubba
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wznowienia postępowania karnego w sytuacji, gdy skazany powołuje się na problemy psychiczne, które były znane sądom w toku postępowania i nie wyłączały poczytalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego; wymaga analizy konkretnych przesłanek wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek wznowienia postępowania karnego i interpretację pojęcia poczytalności w kontekście upośledzenia umysłowego.
“Kiedy można wznowić postępowanie karne z powodu problemów psychicznych? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt III KO 47/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie J. O. skazanego z art. 13§2 k.k. w zw. z art. 148§2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 czerwca 2021r. wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 25 marca 2020r. w sprawie II K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 września 2020r. w sprawie II AKa (…), na podstawie art. 545§3 k.p.k. p o s t a n o w i ł: 1. odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności, 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wnioskodawca J. O. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia 25 marca 2020r. w sprawie II K (…), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 29 września 2020r. w sprawie II AKa (…) . W treści tego wniosku autor wskazuje na to, że cierpi na upośledzenie umysłowe umiarkowanego stopnia, co wpłynęło na to, że nie mógł skutecznie bronić się w procesie. W ocenie wnioskodawcy powinien on być poddany obserwacji psychiatrycznej, a nie tylko jednorazowemu badaniu, które nie pozwoliło prawidłowo ocenić stan jego zdrowia psychicznego. Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie wskazać należy, że podstawą do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem nie jest każde uchybienie jakie w toku postępowania, w ocenie wnioskodawcy, miało miejsce, a jedynie te szczególne przypadki, które wymienione zostały w art. 540 k.p.k. oraz te które sąd bierze pod uwagę z urzędu w sytuacji opisanej w art. 542§3 k.p.k. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439§1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17§1 pkt 2 k.p.k. – a więc, że sprawca nie popełnił przypisanych mu przestępstw z uwagi na niepoczytalność. Skazany był bowiem badany przez biegłych psychiatrów w toku procesu i w wydanej na tej podstawie opinii stwierdzono u niego – upośledzenie umysłowe stopnia lekkiego, uzależnienie od amfetaminy, kokainy, alkoholu i osobowość zaburzoną, w czasie popełniania zarzuconych czynów był on jednak poczytalny – warunki z art. 31§1 i 2 k.k. nie zachodziły (k. 322-323). Brak było podstaw do tego, aby dopuścić dowód z opinii psychiatrycznej połączonej z obserwacją, gdyż o przeprowadzenie takiego badania biegli nie wnosili i wydali w sprawie jednoznaczną i stanowczą opinię. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do tego, aby przyjmować, że stan zdrowia psychicznego skazanego stanowił dla Sądów obu instancji okoliczność im nie znaną. Wynika to przede wszystkim z omówionej powyżej opinii sądowo-psychiatrycznej, a znajduje ona całkowite potwierdzenie w treści przedłożonego przez J. O. Sądowi I Instancji zaświadczenia ze Szkoły Podstawowej Specjalnej Nr (…) w Ł., do której uczęszczał skazany. Wynika z niego również, że rozpoznano u niego niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym (k. 1114). Wskazać należy też, że skazany aktywnie uczestniczył w całym procesie przed Sądami obu instancji. Na jego wniosek dopuszczono m.in. dowód z treści opinii sądowo-psychiatrycznej wydanej po obserwacji przeprowadzonej w sprawie IV K (…) Sądu Okręgowego w Ł. (k. 970v). Składał liczne pisma sporządzane osobiście, lub przez inne osoby, miał też zapewnioną pomoc obrońcy. Brak zatem podstaw do przyjęcia, że Sądy rozpoznające niniejszą sprawę nie znały i nie brały pod uwagę stanu zdrowia psychicznego skazanego i że w tej przestrzeni ujawniły się obecnie jakiekolwiek nowe, dotąd nieznane dowody. W tej sytuacji, wniosek o wznowienie postępowania należało oddalić jako oczywiście bezzasadny, w trybie art. 545§3 k.p.k., bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata i brak opłaty. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI