II KO 22/17

Sąd Najwyższy2017-06-13
SNKarneinneŚrednianajwyższy
przekazanie sprawydobro wymiaru sprawiedliwościstan zdrowiawideokonferencjasąd najwyższysąd rejonowykpk

Sąd Najwyższy przekazał sprawę karną do rozpoznania innemu sądowi rejonowemu ze względu na stan zdrowia oskarżonej uniemożliwiający jej stawiennictwo w sądzie właściwym miejscowo.

Sąd Rejonowy w W. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej do innego sądu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Oskarżona, cierpiąca na zaburzenia lękowe i społeczne, nie była w stanie stawić się na rozprawę w Sądzie Rejonowym w W., ale mogła uczestniczyć w wideokonferencji w Sądzie Rejonowym w G. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, wskazując, że jest to jedyny sposób na merytoryczne zakończenie postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w W. o przekazanie sprawy karnej dotyczącej przestępstwa z art. 190a § 1 k.k. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek opiniami biegłych psychiatrów i psychologa, które wskazywały, że oskarżona, z powodu zaburzeń lękowych i utrwalonych zaburzeń funkcjonowania społecznego, nie jest w stanie stawić się na rozprawę w Sądzie Rejonowym w W., ale może brać udział w wideokonferencji w Sądzie Rejonowym w G. Sąd Najwyższy uznał inicjatywę Sądu Rejonowego za zasadną. Choć przekazanie sprawy jest odstępstwem od zasady właściwości miejscowej, w tym przypadku było uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami związanymi ze stanem zdrowia oskarżonej, które praktycznie uniemożliwiały rozpoznanie sprawy bez przekazania jej innemu sądowi. Sąd Najwyższy zauważył, że mimo wydłużenia postępowania, przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w G. stanowi jedyny sposób na zagwarantowanie merytorycznego zakończenia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, w opisanej sytuacji przekazanie sprawy jest zasadne.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy jest możliwe w wyjątkowych przypadkach, gdy względy związane ze stanem zdrowia oskarżonego praktycznie uniemożliwiają rozpoznanie sprawy lub naruszają gwarancje procesowe. W tym przypadku, mimo pewnych zastrzeżeń co do tempa postępowania, stan zdrowia oskarżonej (zaburzenia lękowe i społeczne uniemożliwiające podróżowanie) sprawił, że udział w wideokonferencji w innym sądzie był jedynym sposobem na merytoryczne zakończenie postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
A. T.osoba_fizycznaoskarżona

Przepisy (2)

Główne

k.p.k art. 37

Kodeks postępowania karnego

Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim przekazaniem przemawiają, np. gdy stan zdrowia oskarżonego praktycznie uniemożliwia rozpoznanie sprawy bez przekazania jej innemu sądowi.

Pomocnicze

k.k art. 190a § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stan zdrowia oskarżonej (zaburzenia lękowe i społeczne) uniemożliwia jej stawiennictwo w sądzie właściwym miejscowo. Oskarżona może brać udział w czynnościach procesowych za pośrednictwem wideokonferencji w innym sądzie. Przekazanie sprawy jest jedynym sposobem na merytoryczne zakończenie postępowania.

Odrzucone argumenty

Długi czas postępowania i wyznaczanie terminów rozpraw po upływie trzech lat od wniesienia aktu oskarżenia. Wcześniejsze opinie biegłych wskazujące na możliwość udziału oskarżonej w postępowaniu. Deklarowana przez oskarżoną wola uczestniczenia w czynnościach procesowych, mimo niestawiennictwa.

Godne uwagi sformułowania

przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego obowiązku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości rozpoznanie sprawy bez przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu nie jest praktycznie możliwe, albo wiązałoby się z naruszeniem elementarnych norm gwarancyjnych jedyny sposób gwarantujący zakończenie tego postępowania przez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. w kontekście stanu zdrowia oskarżonego i dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w dobie możliwości prowadzenia wideokonferencji."

Ograniczenia: Każda sprawa o przekazanie jest oceniana indywidualnie pod kątem specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak stan zdrowia strony może wpływać na przebieg postępowania karnego i jakie są granice elastyczności sądu w zapewnieniu sprawiedliwości. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów proceduralnych w nietypowej sytuacji.

Czy problemy ze zdrowiem mogą zmienić sąd, przed którym odpowiadasz? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KO 22/17
POSTANOWIENIE
Dnia 13 czerwca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie
A. T.
‎
oskarżonej o przestępstwa z art. 190a § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 czerwca 2017 r.,
‎
wniosku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt IV K (…),
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości
na podstawie art. 37 k.p.k
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r. Sąd Rejonowy w W.  wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozważenie potrzeby przekazania opisanej wyżej sprawy innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że jak  wynika z opinii lekarzy psychiatrów oraz psychologa oskarżona, ze względu na zaburzenia lękowe i utrwalone zaburzenia funkcjonowania społecznego (m.in. obawa przed podróżowaniem środkami komunikacji publicznej) nie jest w stanie stawić się na rozprawę przed Sądem Rejonowym w W., może natomiast brać udział w wideokonferencji w Sądzie Rejonowym w G.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w W.  jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Niejednokrotnie podnoszono w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od fundamentalnego obowiązku rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, jest możliwe tylko w zupełnie wyjątkowych przypadkach, kiedy silne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości za takim właśnie przekazaniem przemawiają. Do takich względów należy zaliczyć sytuację, w której – ze względu na okoliczności związane ze stanem zdrowia oskarżonego – rozpoznanie sprawy bez przekazania jej innemu sądowi równorzędnemu nie jest praktycznie możliwe, albo wiązałoby się z naruszeniem elementarnych norm gwarancyjnych.
Sposób procedowania w rozważanej sprawie, a zwłaszcza tempo podejmowanych czynności procesowych nasuwa istotne zastrzeżenia. Wiąże się to przede wszystkim z faktem, że pierwszy termin rozprawy głównej wyznaczono po upływie trzech lat od wniesienia aktu oskarżenia, przy czym z akt sprawy nie wynika, by istniały przeszkody we wcześniejszym wyznaczeniu terminu rozprawy. Od dnia 12 lipca 2016 r. rozprawa główna prowadzona była na kilku terminach, a w jej toku przesłuchano wielu świadków. Z opinii sądowo psychiatrycznej wydanej w dniu 12 sierpnia 2016 r. wynikało, że oskarżona „w aktualnym” stanie psychicznym mogła brać udział w postępowaniu sądowym oraz prowadzić obronę w sposób samodzielny i rozsądny. Wszystko to przemawia przeciwko uwzględnieniu wniosku sądu sporządzonego na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest sprawność postępowania i prawo stron do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Zauważyć wszakże trzeba, że w toku postępowania sądowego oskarżona deklarowała wolę uczestniczenia w czynnościach procesowych, jednak nigdy przed sądem się nie stawiła, powołując się na dolegliwości somatyczne. W korespondencji elektronicznej wskazywała także, że nie jest w stanie opuścić swojego mieszkania znajdującego się w G.  i dojechać do Sądu właściwego do rozpoznania sprawy. W tej  sytuacji Sąd ten dopuścił dowód z kolejnej opinii biegłych psychiatrów i psychologa, sporządzonej w dniu 4 maja 2017 r. (k- 2636), z której wynika, że ze względu na okresowo pojawiające się zaburzenia lękowe i utrwalone zaburzenia funkcjonowania społecznego (niezdolność do samodzielnego podróżowania środkami masowego transportu), oskarżona nie jest w stanie stawić się na rozprawę w Sądzie Rejonowym w W., może natomiast uczestniczyć w czynnościach w Sądzie Rejonowym w G. W zaistniałej sytuacji konieczne stało się przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w G., bowiem mimo wydłużenia toku postępowania sądowego, stanowi to, przy założeniu podjęcia stanowczych czynności przez Sąd w G., jedyny sposób gwarantujący zakończenie tego postępowania przez wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia związanego z wniesionym aktem oskarżenia.
Kierując się powyższym orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI