III KO 46/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w Kielcach, gdzie pokrzywdzonym jest Prezes Sądu Okręgowego.
Sąd Rejonowy w Kielcach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wskazując na realne okoliczności mogące stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. Pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego w K., który zaskarżył postanowienie o umorzeniu dochodzenia. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, podkreślając potrzebę unikania sytuacji mogących stwarzać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sądu, zwłaszcza gdy pokrzywdzonym jest przełożony sędziów orzekających w danym okręgu.
Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek Sądu Rejonowego w Kielcach złożony na podstawie art. 37 k.p.k., postanowił o przekazaniu sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Miechowie. Wniosek Sądu Rejonowego wynikał z faktu, że w sprawie o umorzenie dochodzenia, zaskarżone m.in. przez R.S. – Prezesa Sądu Okręgowego w K. (pokrzywdzonego), mogły pojawić się wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy w Kielcach. Sąd Rejonowy podkreślił, że celem uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi. Sąd Najwyższy podzielił to stanowisko, odwołując się do orzecznictwa podkreślającego znaczenie zewnętrznego wizerunku sądów i unikania sytuacji stwarzających wątpliwości co do bezstronności. Szczególne okoliczności, takie jak status pokrzywdzonego jako Prezesa Sądu Okręgowego bezpośrednio nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo, uzasadniały zmianę właściwości. Sąd Najwyższy wskazał Sąd Rejonowy w Miechowie jako sąd właściwy do rozpoznania sprawy, uznając brak przeszkód dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że fakt, iż pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego bezpośrednio nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy, może stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia zastosowanie art. 37 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| P.L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| B.L. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokuratura Rejonowa w Gorlicach | organ_państwowy | organ prowadzący postępowanie |
| Sąd Rejonowy w Kielcach | instytucja | wnioskujący o przekazanie sprawy |
| Sąd Rejonowy w Miechowie | instytucja | sąd przekazany do rozpoznania sprawy |
Przepisy (1)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Instytucja umożliwiająca przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pokrzywdzonym w sprawie jest Prezes Sądu Okręgowego w K., który jest przełożonym sędziów Sądu Rejonowego w Kielcach. Czyn będący przedmiotem postępowania dotyczy okoliczności faktycznych mających miejsce w Sądzie Okręgowym w K., nadrzędnym nad sądem właściwym miejscowo. Zastosowanie instytucji z art. 37 k.p.k. jest uzasadnione dla kształtowania społecznego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości.
Godne uwagi sformułowania
zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny gdy pokrzywdzony w sprawie jest sędzią sądu okręgowego bezpośrednio nadrzędnego nad sądem, który jest miejscowo właściwy do jej rozpoznania, należy uznać, iż spełniona jest podstawowa przesłanka zastosowania instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., jaką jest kształtowanie społecznego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi ze względu na status pokrzywdzonego jako przełożonego sędziów sądu właściwego miejscowo oraz potrzebę ochrony wizerunku wymiaru sprawiedliwości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym, gdzie pokrzywdzonym jest osoba zajmująca wysoką pozycję w hierarchii sądowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kwestii obiektywizmu i bezstronności sądownictwa, co jest tematem o szerokim zainteresowaniu. Pokazuje, jak ważne jest nie tylko faktyczne, ale i postrzegane sprawowanie wymiaru sprawiedliwości.
“Czy Prezes Sądu Okręgowego może wpłynąć na obiektywność rozpoznania sprawy? Sąd Najwyższy reaguje.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN III KO 46/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie zainicjowanej zażaleniami R.S. – Prezesa Sądu Okręgowego w K., P.L. i B.L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gorlicach z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt […] o umorzeniu dochodzenia, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 maja 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Kielcach zawartego w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt II Kp 196/23, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Miechowie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2023 r. sygn. akt II Kp 196/23 , Sąd Rejonowy w Kielcach wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie przedmiotowej sprawy innemu Sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał, że w sprawie występują realnie okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd właściwy miejscowo. Sąd wnioskujący podkreślił, że w niniejszej sprawie postanowienie o umorzeniu dochodzenia zostało zaskarżone m.in. przez R.S. – Prezesa Sądu Okręgowego w K., mającego w postępowaniu status pokrzywdzonego. W ocenie wnioskującego Sądu, celem uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu tego zażalenia, zasadne jest by sprawa ta nie była rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w Kielcach. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Jak słusznie podkreśla się w orzecznictwie, zewnętrzny wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2013 r., II KO 23/13; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2018 r., III KO 41/18). Toteż należy uwzględnić wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2021 r., IV KO 33/21). W tej konkretnej sprawie w ocenie Sądu Najwyższego zachodzą szczególne okoliczności determinujące zmianę właściwości miejscowej Sądu. Uzasadnia to fakt, że osobą bezpośrednio zainteresowaną rozstrzygnięciem postępowania zażaleniowego jest R.S. – Prezes Sądu Okręgowego w K. Sąd wnioskujący trafnie podkreśla, że jest to osoba będąca przełożonym sędziów orzekających w okręgu […], w tym także sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w Kielcach. Nie można tracić z pola widzenia, że czyn będący przedmiotem postępowania dotyczy nielegalnego uzyskania informacji z Sądu Okręgowego w K., a więc okoliczności faktycznych mających miejsce w Sądzie nadrzędnym nad Sądem właściwym miejscowo do rozpoznania sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że gdy pokrzywdzony w sprawie jest sędzią sądu okręgowego bezpośrednio nadrzędnego nad sądem, który jest miejscowo właściwy do jej rozpoznania, należy uznać, iż spełniona jest podstawowa przesłanka zastosowania instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k., jaką jest kształtowanie społecznego przekonania o bezstronności organów wymiaru sprawiedliwości (por. m.in.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2005 r., II KO 22/05; por także: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2022 r., IV KO 31/22 oraz z dnia 10 marca 2022 r., IV KO 18/22). Tego typu przesłanka jest spełniona tym bardziej, gdy pokrzywdzonym jest sędzia sądu nadrzędnego, działający jako jego Prezes, w związku z podejrzeniem popełnieniem przestępstwa w kierowanym przez niego sądzie. Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została na etapie postępowania zażaleniowego rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Miechowie, a więc Sąd Rejonowy znajdujący się poza okręgiem (…) (jednostka nadrzędna – Sąd Okręgowy w K.). Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. (TM)
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI