III KO 42/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy przekazał sprawę karną przeciwko P. M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z., ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania w Sądzie Rejonowym w G. z uwagi na powiązania byłego Prezesa Sądu Okręgowego R. M. ze sprawą.
Sąd Rejonowy w G. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko P. M. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem były powiązania R. M., byłego Prezesa Sądu Okręgowego w G. i sędziego orzekającego w tym sądzie, który był jednocześnie pokrzywdzonym i potencjalnym oskarżycielem posiłkowym w tej sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że te okoliczności, mimo że sąd rejonowy jest kompetentny, mogą budzić wątpliwości co do obiektywizmu w odbiorze społecznym. W związku z tym, sprawę przekazano do Sądu Rejonowego w Z., biorąc pod uwagę również względy ekonomiki procesowej i fakt, że Prokuratura Okręgowa w Z. jest oskarżycielem.
Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek Sądu Rejonowego w G. o przekazanie sprawy karnej przeciwko P. M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek wyjątkową sytuacją, w której R. M., były Prezes Sądu Okręgowego w G. i sędzia orzekający w tym sądzie, jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie i zamierza występować jako oskarżyciel posiłkowy. Oskarżony P. M. jest zarzucany m.in. nakłanianiem R. M. do popełnienia czynu zabronionego polegającego na przekroczeniu uprawnień jako Prezes Sądu Okręgowego poprzez ingerencję w decyzje sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy. Podkreślono, że choć Sąd Rejonowy w G. jest właściwy miejscowo, to powiązania R. M. z sądownictwem w G. oraz jego status pokrzywdzonego mogą budzić w odbiorze społecznym uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu orzekania. W celu uniknięcia niezasadnych komentarzy podważających bezstronność sędziów, Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. Dodatkowo, przy wyborze sądu w Z. kierowano się względami ekonomiki procesowej, w tym faktem, że oskarżycielem jest Prokuratura Okręgowa w Z., co powinno ułatwić postępowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do przekazania sprawy.
Uzasadnienie
Okoliczności sprawy, w tym powiązania byłego Prezesa Sądu Okręgowego R. M. z sądownictwem w G. oraz jego status pokrzywdzonego, mogą budzić w odbiorze społecznym wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez sąd właściwy miejscowo, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi dla dobra wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. M. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| R. M. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Prokuratura Okręgowa w Z. | organ_państwowy | oskarżyciel |
Przepisy (2)
Główne
k.p.k. art. 37
Kodeks postępowania karnego
Przepis ten daje możliwość przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Tylko szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, pozwalają na skorzystanie z tej dyspozycji.
Pomocnicze
k.k. art. 231 § § 1
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uwikłanie byłego Prezesa Sądu Okręgowego R. M. w proceder przestępczy, jego status pokrzywdzonego i potencjalnego oskarżyciela posiłkowego w sprawie P. M. Możliwość powstania w odbiorze społecznym nieuzasadnionego przekonania o braku obiektywizmu w orzekaniu przez sąd właściwy miejscowo. Potrzeba ochrony bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w G. przed niezasadnymi komentarzami. Względy ekonomiki procesowej, w tym fakt, że oskarżycielem jest Prokuratura Okręgowa w Z.
Godne uwagi sformułowania
dobro wymiaru sprawiedliwości swoboda orzekania przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny ścisła korelacja z funkcjonowaniem poszczególnych instytucji wymiaru sprawiedliwości nie sposób pominąć w odbiorze społecznym nieuzasadnionego przekonania podważających bezstronność sędziów względy ekonomiki procesowej
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Kazimierz Klugiewicz
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie przekazania sprawy karnej do innego sądu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu orzekania, wynikające z powiązań osobistych i zawodowych świadka/pokrzywdzonego z sądem właściwym miejscowo."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i okoliczności faktycznych; nie stanowi ogólnej zasady dotyczącej wszystkich spraw z udziałem sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje między sędziami, a nawet jak osobiste powiązania mogą wpływać na postrzeganie bezstronności sądu, co jest interesujące z punktu widzenia funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędzia pokrzywdzony w sprawie może wpłynąć na obiektywizm sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt III KO 42/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie P. M., oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 16 czerwca 2015 r. wystąpienia Sądu Rejonowego w G., z dnia 5 maja 2015 r., w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r., Sąd Rejonowy w G., na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy P. M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wyjątkowość sprawy wynika przede wszystkim z uwikłania w przestępczy proceder R. M., który przez wiele lat zajmował stanowisko sędziowskie w G., a jako Prezes Sądu Okręgowego był też przełożonym sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym w G. Wnioskujący Sąd podniósł ponadto, że sędzia R. M. jest pokrzywdzonym w przedmiotowej sprawie, w której ma zamiar występować także w charakterze oskarżyciela posiłkowego. 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w G. o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Tylko więc szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, pozwalają na skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. W ocenie Sądu Najwyższego takie okoliczności w niniejszej sprawie niewątpliwie wystąpiły, o czym przekonuje chociażby już sama lektura zarzutu z pkt II aktu oskarżenia, z której wynika, że przedmiotowa sprawa pozostaje w ścisłej korelacji z funkcjonowaniem poszczególnych instytucji wymiaru sprawiedliwości, w tym przypadku Sądu Okręgowego w G. i jego ówczesnego Prezesa. Pamiętać bowiem należy, że P. M. oskarżony jest m.in. o nakłanianie R. M. do popełnienia czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k., polegającego na przekroczeniu przez niego jako funkcjonariusza publicznego – Prezesa Sądu Okręgowego w G., jego uprawnień poprzez (…) ingerencję w decyzje Sądu Okręgowego w G.. W tym kontekście nie sposób pominąć także podnoszonych przez wnioskujący Sąd okoliczności, że R. M. przez wiele lat orzekał w G., pełnił funkcję Prezesa Sądu Okręgowego w G., a w niniejszej sprawie korzysta ze statusu pokrzywdzonego. Pomimo tego nie ulega wątpliwości, że właściwy miejscowo do rozpoznania przedmiotowej sprawy sąd jest kompetentny i władny do rzetelnego, w pełni obiektywnego i terminowego rozstrzygnięcia o odpowiedzialności karnej oskarżonego. Rzecz jednak w tym, że wyżej nakreślone okoliczności, w tym występowanie w sprawie w charakterze pokrzywdzonego byłego Prezesa jednostki bezpośrednio nadrzędnej nad sądem właściwym do rozpoznania przedmiotowej sprawy, mogą powodować powstanie w odbiorze społecznym nieuzasadnionego przekonania, że sprawa P. M. zostanie rozpoznana w sposób nieobiektywny. To z kolei może prowadzić do niezasadnych komentarzy i ocen podważających bezstronność sędziów Sądu Rejonowego w G. i uzasadnia przekazanie niniejszej sprawy innemu równorzędnemu sądowi rejonowemu. 3 Przekazując przedmiotową sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Z.. Sąd Najwyższy kierował się przede wszystkim względami ekonomiki procesowej, w tym i także tym faktem, że oskarżycielem w sprawie jest Prokuratura Okręgowa w Z. Nadmiernych trudności ze stawiennictwem na rozprawie przed Sądem Rejonowym w Z. nie powinni mieć również konieczni do przesłuchania świadkowie, tym bardziej, że prokurator zawnioskował o bezpośrednie przesłuchanie łącznie jedynie czterech osób. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI