V KO 49/15

Sąd Najwyższy2015-10-06
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
przekazanie sprawywłaściwość sądubezstronnośćsąd najwyższykodeks postępowania karnegoumorzenie śledztwasędziaprokurator

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do innego sądu, uznając, że obawy o brak bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w Legnicy w sprawie dotyczącej umorzenia śledztwa były nieuzasadnione.

Sąd Rejonowy w Legnicy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa innemu sądowi, powołując się na potencjalne wątpliwości co do bezstronności sądu z uwagi na fakt, że zarzuty dotyczyły postępowania spadkowego prowadzonego przez ten sam sąd. Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i nie zasługuje na zastosowanie w tym przypadku, gdyż obawy o brak obiektywizmu były abstrakcyjne i mogłyby podważać zaufanie do sądów.

Sąd Rejonowy w Legnicy, rozpoznając zażalenie J.F. na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie przestępstw z art. 231 § 1 k.k. i in., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była obawa, że zarzuty podrobienia dokumentów i poświadczenia nieprawdy, dotyczące postępowania spadkowego prowadzonego przez Wydział I Cywilny Sądu Rejonowego w Legnicy, mogłyby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności tego sądu. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 37 k.p.k., uznał instytucję przekazania sprawy za wyjątkową. Stwierdził, że obawy Sądu Rejonowego miały charakter abstrakcyjny i nie dawały podstaw do przekazania sprawy. Sąd Najwyższy podkreślił, że gdyby każda sprawa dotycząca sędziego danego sądu skutkowała przekazaniem jej innemu sądowi, podważałoby to zaufanie do niezależności sądów. Ponadto, sąd podkreślił, że rolą sądu jest orzekanie w sposób wolny od wpływów pozaprocesowych, a obawa o opinię publiczną nie może być jedyną podstawą do zastosowania art. 37 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, obawy o brak bezstronności sędziów danego sądu w sytuacji, gdy sprawa dotyczy sędziego tego sądu, są abstrakcyjne i nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa. Obawa o wątpliwości co do bezstronności sądu z powodu tego, że sprawa dotyczy sędziego tego sądu, jest abstrakcyjna i mogłaby podważać zaufanie do niezależności sądów. Sąd musi orzekać w sposób wolny od wpływów pozaprocesowych, a sama obawa o opinię publiczną nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględniono wniosku

Strona wygrywająca

Sąd Rejonowy w Legnicy (wniosek niezasadny)

Strony

NazwaTypRola
J. F.osoba_fizycznawnioskodawca
Prokuratura Rejonowa w Legnicyorgan_państwowyorgan prowadzący postępowanie

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.

Pomocnicze

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 271 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 270 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

u.o.d.o. art. 51 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Instytucja przekazania sprawy jest wyjątkowa i wymaga konkretnych podstaw. Obawy o brak bezstronności są abstrakcyjne i nie mogą być jedyną podstawą do przekazania sprawy. Przekazywanie każdej sprawy dotyczącej sędziego podważałoby zaufanie do sądów. Sąd musi orzekać w sposób wolny od wpływów pozaprocesowych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty karne dotyczące postępowania spadkowego prowadzonego przez ten sam sąd mogą wzbudzić wątpliwości co do bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny mogłoby bowiem sugerować, że w każdym wypadku, gdy sprawa dotyczy sędziego danego sądu, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. powzięta przez Sąd Rejonowy w Legnicy, ale mająca w istocie charakter abstrakcyjny, obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny, nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k.

Skład orzekający

Józef Szewczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.p.k. dotyczącego przekazania sprawy innemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza w kontekście spraw dotyczących sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o przekazanie sprawy, ale zasady interpretacji art. 37 k.p.k. są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - przekazania sprawy z uwagi na potencjalny brak bezstronności, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje te przesłanki.

Czy sprawa dotycząca sędziego zawsze musi trafić do innego sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V KO 49/15
POSTANOWIENIE
Dnia 6 października 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk
w sprawie zażalenia
J. F.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Legnicy z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt 3 Ds. […], o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Legnicy
z dnia 17 sierpnia 2015 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Legnicy wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia J.F.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Legnicy z dnia 8 czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 231 § 1 k.k. i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w Legnicy stwierdził, że zarzuty podrobienia dokumentów i poświadczenia nieprawdy dotyczą postępowania spadkowego, które toczyło się przed Sądem Rejonowym w Legnicy, Wydział I Cywilny, dlatego orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do bezstronności tego sądu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy.
S
korzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68;
postanowienie
Sądu Najwyższego
z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07,
LEX nr 568451
).
W świetle przedstawionej wykładni nie można zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania w niniejszej sprawie instytucji z art. 37 k.p.k. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w
sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o
umorzeniu śledztwa,
wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi
sędziego orzekającego w danej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym wypadku, gdy sprawa dotyczy sędziego danego sądu, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12,
LEX nr 1231606
oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12,
LEX nr 1277829
).
Także p
owzięta przez Sąd Rejonowy
w Legnicy
, ale mająca w istocie charakter abstrakcyjny, obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny, nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów
(por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517)
.
Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w Legnicy nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez J. F.  zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa.
Biorąc powyższe rozważania pod uwagę orzeczono, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI